KWALIFIKACJA ROL4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 19.
W organizmach zwierząt funkcje przedstawione na schemacie spełnia układ
Ilustracja przedstawia schemat funkcji układu krwionośnego w organizmach zwierząt.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ krwionośny odpowiada za transport w organizmie: przenosi tlen i CO2 (we współpracy z układem oddechowym), rozprowadza składniki odżywcze i hormony oraz odprowadza część produktów przemiany materii do narządów wydalniczych. Te funkcje są typowe dla krążenia, a nie dla samego trawienia, oddychania czy wydalania.

Pełne wyjaśnienie:

Układ krwionośny jest "systemem transportowym" organizmu zwierzęcia. Jego zasadniczą rolą jest rozprowadzanie różnych substancji między narządami oraz zbieranie produktów przemiany materii i kierowanie ich do miejsc, gdzie są usuwane lub przetwarzane.

Dlatego odpowiedź "krwionośny" jest właściwa, gdy na schemacie pokazano funkcje takie jak:

  • transport tlenu z narządów oddechowych do tkanek i transport dwutlenku węgla z tkanek do narządów oddechowych,
  • przenoszenie składników odżywczych wchłoniętych z przewodu pokarmowego do komórek,
  • transport hormonów i innych substancji regulacyjnych,
  • udział w utrzymaniu homeostazy (m.in. rozprowadzanie ciepła, utrzymanie odpowiedniego nawodnienia i objętości płynów).

Odpowiedź "oddechowy" jest błędna, ponieważ układ oddechowy odpowiada głównie za wymianę gazową między organizmem a środowiskiem (pobranie O2 i usunięcie CO2), natomiast sam transport gazów po organizmie realizuje krew w układzie krążenia.

Odpowiedź "wydalniczy" jest błędna, bo układ wydalniczy (np. nerki) usuwa produkty przemiany materii i reguluje gospodarkę wodno-elektrolitową, ale nie jest główną "siecią rozprowadzającą" substancje po całym organizmie.

Odpowiedź "pokarmowy" jest błędna, ponieważ przewód pokarmowy odpowiada za pobieranie, trawienie i wchłanianie, a dopiero potem układ krwionośny rozprowadza wchłonięte składniki do tkanek.

W praktyce rolniczej rozróżnianie tych funkcji pomaga łączyć objawy (np. osłabienie, duszność, bladość błon śluzowych, odwodnienie) z układem, który może być pierwotnie zaburzony.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Układ krwionośny to zespół serca i naczyń krwionośnych, który zapewnia krążenie krwi w organizmie. Jego podstawową rolą jest transport: dostarczanie tlenu i składników odżywczych do tkanek oraz odbieranie CO2 i metabolitów do narządów, które je usuwają lub przetwarzają.
Najważniejsze funkcje to: transport tlenu i CO2, rozprowadzanie składników odżywczych po wchłonięciu z przewodu pokarmowego, przenoszenie hormonów oraz udział w utrzymaniu homeostazy (np. rozprowadzanie ciepła, utrzymanie objętości płynów). To typowe "zadania" krążenia.
Układ oddechowy umożliwia pobranie tlenu do organizmu i usunięcie CO2 na granicy organizm–środowisko (w płucach lub skrzelach). Jednak dostarczenie tlenu do wszystkich komórek wymaga krwi i naczyń, czyli pracy układu krwionośnego. Bez krążenia tlen nie dotarłby sprawnie do tkanek.
Częsty błąd to mylenie układów, które współpracują. Na przykład hasło "tlen" automatycznie kojarzy się z oddychaniem, choć schemat może dotyczyć transportu tlenu we krwi. Pomaga pytanie kontrolne: czy chodzi o wymianę gazów z otoczeniem, czy o rozprowadzanie substancji wewnątrz organizmu?
Układ wydalniczy odpowiada za usuwanie produktów przemiany materii (np. w moczu) i regulację gospodarki wodno-elektrolitowej. Układ krwionośny głównie te substancje transportuje: dowozi je do nerek i innych narządów. Gdy na schemacie jest obieg po całym ciele, zwykle chodzi o krążenie.
Układ pokarmowy zajmuje się pobraniem paszy, trawieniem i wchłanianiem w jelitach. Układ krwionośny zaczyna dominować po wchłonięciu: rozprowadza glukozę, aminokwasy, tłuszcze, witaminy i minerały do tkanek. Jeśli schemat pokazuje "dostarczanie do komórek", to jest to rola krwi.
Jest kluczowa m.in. przy ocenie dobrostanu i zdrowia: stres cieplny, odwodnienie, wstrząs, anemia czy infekcje wpływają na krążenie. Rolnik, rozumiejąc funkcje układu krwionośnego, łatwiej łączy objawy (np. osłabienie, przyspieszone tętno, bladość błon śluzowych) z możliwym problemem zdrowotnym.
Typowe sygnały to osłabienie, szybkie męczenie się, przyspieszone tętno, bladość lub sinica błon śluzowych, zimne kończyny, spadek apetytu i wydajności. Objawy nie są "w 100% swoiste", ale wskazują na zaburzenie transportu tlenu i składników odżywczych, czyli funkcji krążenia.
Współpraca oznacza, że jeden układ nie realizuje całego procesu samodzielnie. Przykład: oddychanie dostarcza tlen do krwi, a krążenie rozprowadza go do tkanek. Podobnie trawienie dostarcza składników odżywczych do krwi, a krążenie dowozi je do narządów. Na schematach często pokazuje się takie powiązania.
Najpierw nazwij "czynność główną" z opisu lub schematu: wymiana z otoczeniem (oddechowy), transport wewnętrzny (krwionośny), trawienie i wchłanianie (pokarmowy), usuwanie metabolitów (wydalniczy). Potem sprawdź, czy na rysunku jest obieg po całym ciele – to zwykle krążenie.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Te funkcje są typowe dla krążenia, a nie dla samego trawienia, oddychania czy wydalania."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_krwiono%C5%9Bny - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_oddechowy - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_moczowy - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z anatomii i fizjologii zwierząt gospodarskich (działy: krążenie, oddychanie, wydalanie, trawienie)
  • Materiały edukacyjne ODR dotyczące dobrostanu i oceny zdrowia zwierząt
  • Atlas/anatomia zwierząt – schematy układów narządów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego