Zaparcia atoniczne są związane z osłabieniem napięcia i perystaltyki jelit. U osoby niesamodzielnej i leżącej ryzyko rośnie, bo zmniejsza się aktywność fizyczna, często występuje ograniczone przyjmowanie płynów, a odruch defekacji może być osłabiony.
W takiej sytuacji w planie opieki typowo uwzględnia się działania niefarmakologiczne:
- Dieta bogatoresztkowa – większa podaż błonnika (resztek pokarmowych) zwiększa objętość mas kałowych i sprzyja pobudzeniu pasażu jelitowego.
- Płyny – właściwe nawodnienie pomaga zmiękczać stolec i ułatwia wypróżnienie. Dobór rodzaju płynów powinien być bezpieczny dla pacjenta i zgodny z zaleceniami medycznymi.
- Produkty o działaniu wspomagającym wypróżnienie – w praktyce opiekuńczej często wykorzystuje się suszone śliwki (np. w formie kompotu), które mogą wspierać regulację wypróżnień.
- Obserwacja wypróżnień – to kluczowy element oceny skuteczności działań: częstotliwość, konsystencja, trudność oddania stolca oraz dolegliwości (ból, wzdęcia) należy monitorować i w razie potrzeby przekazać personelowi medycznemu.
Odpowiedź z dietą ubogoresztkową jest nieadekwatna w typowych zaparciach atonicznych, bo ogranicza błonnik, a więc może nasilać problem. Propozycja kompotu z czarnych jagód również nie pasuje do celu planu opieki w zaparciach, ponieważ jagody są powszechnie kojarzone z działaniem "zaparzającym", co mogłoby utrudniać wypróżnienie. Wskazanie na płyny gazowane jest wątpliwe jako element standardowego postępowania opiekuńczego, bo nie są one typowym wyborem w profilaktyce zaparć i mogą nasilać dyskomfort (np. wzdęcia) u części pacjentów.
Stałe pory podawania basenu mogą wspierać regularność, ale w tej sytuacji nie zastępują podstaw: właściwej diety, nawodnienia i oceny efektu. Dlatego najlepsza jest odpowiedź łącząca dietę bogatoresztkową, płyny w postaci kompotu z suszonych śliwek oraz obserwację wypróżnień.