KWALIFIKACJA SPL4 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 25.
W pojeździe o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) 18 t umieszczono 20 paletowych jednostek ładunkowych (pjł) o masie 499,5 kg/pjł. Określ stopień wykorzystania ładowności pojazdu, jeżeli jego masa własna wynosi 6 900 kg.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ładowność to DMC pomniejszona o masę własną: 18 000 kg − 6 900 kg = 11 100 kg. Masa ładunku wynosi 20 × 499,5 kg = 9 990 kg. Stopień wykorzystania ładowności: 9 990 / 11 100 = 0,90, czyli 90%.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć stopień wykorzystania ładowności pojazdu, trzeba rozdzielić trzy pojęcia: dopuszczalną masę całkowitą (DMC), masę własną oraz ładowność.

1) Wyznaczenie ładowności pojazdu
Ładowność to maksymalna masa ładunku, jaką pojazd może przewozić, czyli:
ładowność = DMC − masa własna.
W danych: DMC = 18 t = 18 000 kg, masa własna = 6 900 kg.
Zatem: 18 000 kg − 6 900 kg = 11 100 kg.

2) Obliczenie masy przewożonego ładunku
Podano 20 paletowych jednostek ładunkowych po 499,5 kg każda, więc:
masa ładunku = 20 × 499,5 kg = 9 990 kg.

3) Stopień wykorzystania ładowności (w %)
To stosunek masy ładunku do ładowności, wyrażony w procentach:
wykorzystanie = (masa ładunku / ładowność) × 100%.
Podstawiamy: (9 990 / 11 100) × 100% = 0,90 × 100% = 90%.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • Wyniki typu 56%, 69% lub 40% zwykle pojawiają się po użyciu niewłaściwego mianownika (np. podzieleniu przez DMC zamiast przez ładowność) albo po pomyłce w jednostkach (t vs kg) czy w mnożeniu masy jednostkowej przez liczbę palet.
  • Częstym błędem jest też przyjęcie, że "18 t" to ładowność, a nie DMC. Wtedy wynik byłby zaniżony, bo nie odjęto masy własnej.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw sprowadź tony do kilogramów i policz ładowność jako różnicę DMC i masy własnej. Dopiero potem licz procent wykorzystania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ładowność to maksymalna masa ładunku, jaką pojazd może zabrać, wynikająca z jego parametrów. W prostych zadaniach liczy się ją jako różnicę: ładowność = DMC − masa własna. Dopiero do tej wartości porównuje się masę przewożonego ładunku.
Najpierw wyznacz ładowność (DMC minus masa własna). Następnie policz masę ładunku (np. liczba palet × masa jednej palety). Wykorzystanie liczysz wzorem: (masa ładunku / ładowność) × 100%. Wynik zaokrąglaj zgodnie z poleceniem.
DMC obejmuje cały pojazd z ładunkiem (pojazd + ładunek). Jeśli podzielisz masę ładunku przez DMC, dostaniesz udział ładunku w masie całkowitej, a nie wykorzystanie ładowności. Wykorzystanie odnosi się do limitu ładunku, czyli do ładowności.
Porównaj masę ładunku z ładownością: jeśli masa ładunku jest tylko trochę mniejsza od ładowności, wynik powinien być bliski 100%. Jeśli masa ładunku to mniej więcej połowa ładowności, wynik będzie około 50%. To szybki test, który pomaga wychwycić błędy rachunkowe.
Najczęstszy błąd to mieszanie ton i kilogramów (np. użycie 18 zamiast 18 000). Drugi typ to błędne zapisanie masy własnej (6 900 kg jako 6,9). Zasada: w całym rachunku trzymaj jedną jednostkę (zwykle kg), a dopiero na końcu przeliczaj/zaokrąglaj.
DMC to dopuszczalna masa całkowita, czyli maksymalna masa pojazdu wraz z ładunkiem, kierowcą i wyposażeniem, której nie wolno przekroczyć w ruchu. W zadaniach obliczeniowych DMC jest punktem wyjścia do policzenia ładowności po odjęciu masy własnej.
W zadaniach egzaminacyjnych masa własna jest zwykle podana, aby można było wyznaczyć ładowność. Odejmuje się ją od DMC, bo część limitu masy "zużywa" sam pojazd. Dopiero pozostała część to limit na ładunek, który jest przedmiotem planowania transportu.
To proste mnożenie: masa ładunku = liczba palet × masa jednej palety. Uważaj na liczby z częścią dziesiętną (np. 499,5 kg) i nie zaokrąglaj zbyt wcześnie. Zaokrąglenie wykonaj dopiero na końcu, żeby nie zniekształcić procentowego wykorzystania.
Wynik powyżej 100% oznacza, że masa ładunku jest większa niż ładowność pojazdu, czyli planowany załadunek przekracza dopuszczalny limit. W praktyce to sygnał, że trzeba zmniejszyć ładunek, zmienić pojazd lub rozdzielić transport na więcej kursów, aby nie naruszyć ograniczeń masowych.
Ćwicz schemat: (1) sprowadź wszystko do kg, (2) policz ładowność z DMC i masy własnej, (3) policz masę ładunku, (4) wyznacz procent wykorzystania. Warto robić krótkie "testy sensowności" wyniku (czy jest <100%, czy proporcje pasują) oraz trenować rachunki na ułamkach dziesiętnych.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Ładowność to DMC pomniejszona o masę własną: 18 000 kg − 6 900 kg = 11 100 kg. Masa ładunku wynosi 20 × 499,5 kg = 9 990 kg. Stopień wykorzystania ładowności: 9 990 / 11 100 = 0,90, czyli 90%."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło: "Dopuszczalna masa całkowita" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Dopuszczalna_masa_ca%C5%82kowita (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), hasło: "Ładowność" – https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81adowno%C5%9B%C4%87 (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z podstaw organizacji transportu (dział: parametry masowe pojazdów)
  • Zadania treningowe z obliczeń logistycznych: ładowność, wypełnienie, wykorzystanie
  • Materiały szkolne/branżowe wyjaśniające różnice między DMC, masą własną i ładownością

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego