KWALIFIKACJA MOT6 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 6.
W pojeździe z silnikiem o zapłonie samoczynnym, użytkowanym w temperaturach od -30°C do +20°C, należy zastosować olej silnikowy oznaczony symbolem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oznaczenie SAE 5W-30 wskazuje olej wielosezonowy: "5W" zapewnia lepszą płynność i łatwiejszy rozruch w niskich temperaturach (istotne przy ok. -30°C) niż 10W lub 20W. Druga liczba "30" opisuje lepkość w temperaturze roboczej, odpowiednią do umiarkowanych warunków.

Pełne wyjaśnienie:

W oznaczeniu lepkości SAE dla oleju wielosezonowego (np. 5W-30) występują dwie części:

  • liczba z literą "W" (winter) – opisuje zachowanie oleju w niskiej temperaturze, czyli m.in. łatwość rozruchu oraz możliwość szybkiego doprowadzenia oleju do węzłów tarcia po uruchomieniu silnika,
  • druga liczba – odnosi się do lepkości w wyższej temperaturze (warunkach pracy silnika), czyli do zdolności utrzymania filmu olejowego po rozgrzaniu.

Dla pojazdu eksploatowanego w zakresie od ok. -30°C do +20°C kluczowe jest, aby olej w czasie mrozu nie był zbyt gęsty. Zbyt wysoka klasa "W" (np. 10W lub 20W) może pogarszać rozruch i opóźniać smarowanie w pierwszych sekundach pracy, co zwiększa zużycie elementów silnika.

Dlatego odpowiedź "SAE 5W30" jest właściwa: niższa wartość "W" oznacza lepszą przydatność w niskich temperaturach w porównaniu z olejami 10W lub 20W. Jednocześnie "30" jest typową klasą dla pracy w umiarkowanych temperaturach otoczenia.

Pozostałe odpowiedzi są mniej trafne w tym zakresie temperatur:

  • "SAE 10W60" ma wyższą klasę zimową (10W) i bardzo wysoką lepkość na gorąco (60). Taki olej bywa stosowany w specyficznych warunkach (np. duże obciążenia), ale nie jest naturalnym wyborem dla bardzo niskich temperatur rozruchu.
  • "SAE 20W20" ma wysoką klasę zimową (20W), co zwykle pogarsza własności w mrozie. Dodatkowo klasa "20" na gorąco jest nietypowa dla wielu współczesnych silników i wymagałaby jednoznacznego dopuszczenia producenta.
  • "SAE 20W40" również ma wysoką klasę "W" (20W), przez co jest słabszym wyborem do -30°C; mimo że "40" może zapewniać wyższą lepkość po rozgrzaniu, priorytetem przy silnych mrozach jest poprawny rozruch i szybkie smarowanie.

W praktyce warsztatowej sama temperatura otoczenia jest tylko jednym z kryteriów. Ostatecznie należy potwierdzić dobór oleju w dokumentacji pojazdu (wymagana lepkość oraz dopuszczenia/specyfikacje jakościowe), ale w ujęciu klasy SAE dla mrozu wybór 5W jest logicznie najwłaściwszy spośród podanych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To klasa lepkości według SAE. Część 5W opisuje zachowanie oleju w niskiej temperaturze (rozruch, pompowalność), a 30 odnosi się do lepkości w wyższej temperaturze pracy silnika. Im mniejsza liczba przy "W", tym zwykle lepsza praca na mrozie.
Kluczowa jest możliwie niska wartość przy "W" (np. 0W lub 5W), bo olej ma wtedy mniejszy opór przepływu na zimno i szybciej dociera do łożysk oraz wałka rozrządu. Zawsze trzeba to zestawić z zaleceniem producenta silnika i wymaganymi dopuszczeniami oleju.
Wyższa klasa "W" oznacza, że w niskiej temperaturze olej jest relatywnie gęstszy. Rozrusznik ma wtedy większe obciążenie, a pompa oleju wolniej wytwarza właściwe smarowanie. Skutkiem mogą być trudności w uruchomieniu i większe zużycie przy "suchym" starcie.
Może być dopuszczony w niektórych silnikach, ale z punktu widzenia samej lepkości zimowej 10W zwykle jest gorszy na silny mróz niż 5W. Dodatkowo "60" to bardzo wysoka lepkość w temperaturze pracy, typowa raczej dla szczególnych obciążeń, nie dla standardowej eksploatacji w chłodzie.
Częsty błąd to interpretowanie większych liczb jako "zawsze lepszych" oraz mylenie znaczenia "W" z lepkością na gorąco. Zdarza się też skupienie tylko na drugiej liczbie (np. 40/60) i pominięcie faktu, że w zimie priorytetem jest rozruch i szybkie smarowanie.
Nie w pełni. Temperatura pomaga dobrać klasę SAE, ale ostateczny dobór powinien uwzględniać wymagania producenta pojazdu: dopuszczalną lepkość, wymagane klasy jakości i dopuszczenia. Ten sam silnik w różnych wersjach może mieć inne zalecenia olejowe.
Druga liczba opisuje lepkość oleju w wysokiej temperaturze (warunkach pracy silnika) i wpływa na utrzymanie filmu olejowego po rozgrzaniu. Zbyt niska lepkość może pogorszyć ochronę w wysokiej temperaturze, a zbyt wysoka zwiększać opory i zużycie paliwa, jeśli silnik nie jest do niej przewidziany.
Najpewniej podczas przeglądu lub wymiany oleju: w instrukcji obsługi, w danych serwisowych producenta oraz na tabliczkach/etykietach pod maską, jeśli występują. Dobór po samym "diesel i mróz" jest zbyt uproszczony, dlatego w realnej naprawie weryfikuje się konkretną specyfikację pojazdu.
W pierwszych sekundach po starcie największe znaczenie ma dotarcie oleju do łożysk, panewek i mechanizmu rozrządu. Im olej gęstszy na zimno, tym wolniej narasta właściwe ciśnienie i przepływ, a tarcie graniczne trwa dłużej. To zwiększa zużycie i ryzyko uszkodzeń.
Warto opanować schemat: mniejsza liczba przy "W" = lepsza praca w niskiej temperaturze, a druga liczba = zachowanie po rozgrzaniu. Ćwicz na przykładach (0W-20, 5W-30, 10W-40) i ucz się rozpoznawać sytuacje, w których najważniejszy jest rozruch zimą.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Oznaczenie SAE 5W-30 wskazuje olej wielosezonowy: "5W" zapewnia lepszą płynność i łatwiejszy rozruch w niskich temperaturach (istotne przy ok. -30°C) niż 10W lub 20W."

Źródła:

  • SAE International, "SAE J300 – Engine Oil Viscosity Classification" (strona dokumentu/standardu), https://www.sae.org/standards/content/j300/ - accessed 2026-03-02
  • Wikipedia, "SAE viscosity grade" (omówienie oznaczeń 0W/5W/10W itd.), https://en.wikipedia.org/wiki/SAE_viscosity_grade - accessed 2026-03-02
  • Engineering ToolBox, "SAE - Viscosity Grades" (tabela/omówienie klas lepkości olejów), https://www.engineeringtoolbox.com/sae-viscosity-grades-d_414.html - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Tabela klas lepkości wg SAE J300 (zakresy temperatur i wymagania lepkościowe)
  • Instrukcja obsługi konkretnego pojazdu: dział "Oleje i płyny eksploatacyjne"
  • Materiały dydaktyczne z podstaw eksploatacji pojazdów: smarowanie i dobór środków smarnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego