KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 20.
W polach niemetanowych, przy robotach strzałowych wykonywanych w warunkach zagrożenia wybuchem pyłu węglowego, dozwolone jest zastosowanie opylania pyłem kamiennym przodka i strefy przyprzodkowej, gdy ilość pyłu zużytego do opylania na otwór strzałowy wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W warunkach zagrożenia wybuchem pyłu węglowego opylanie przodka i strefy przyprzodkowej pyłem kamiennym ma ograniczyć zdolność pyłu węglowego do zapłonu i propagacji wybuchu.
W pytaniu chodzi o wartość dopuszczalną zużycia na 1 otwór strzałowy; poprawnie wskazano 2,0 kg.

Pełne wyjaśnienie:

W wyrobiskach podziemnych zagrożonych wybuchem pyłu węglowego stosuje się działania profilaktyczne, które mają zmniejszyć prawdopodobieństwo zapłonu oraz utrudnić rozprzestrzenianie się ewentualnego wybuchu. Jednym z takich działań jest opylanie pyłem kamiennym przodka i strefy przyprzodkowej, czyli w praktyce pokrycie (lub domieszanie) powierzchni warstwą materiału niepalnego, który "rozcieńcza" pył węglowy i obniża jego zdolność do tworzenia mieszaniny wybuchowej.

Pytanie sprawdza znajomość wartości granicznej zużycia pyłu kamiennego w przeliczeniu na jeden otwór strzałowy w polach niemetanowych, w sytuacji gdy roboty strzałowe prowadzone są w warunkach zagrożenia wybuchem pyłu węglowego. Odpowiedź "2,0 kg" odpowiada wskazanemu w zadaniu warunkowi dopuszczalności zastosowania tej metody.

Pozostałe propozycje (3,0 kg; 4,0 kg; 5,0 kg) są wartościami większymi, ale w kontekście testowym stanowią dystraktory. Typowy błąd polega na założeniu, że "im więcej pyłu kamiennego, tym lepiej", podczas gdy pytanie dotyczy konkretnego progu/limitu odniesionego do otworu strzałowego, a nie ogólnej zasady zwiększania ilości. W praktyce oprócz samej ilości liczy się także organizacja pracy (zakres opylania, ciągłość zabezpieczenia, utrzymanie strefy), a wartości liczbowe wynikają z przyjętych wymagań bezpieczeństwa i procedur.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zwracaj uwagę na jednostkę odniesienia (tu: "na otwór strzałowy") oraz na warunek brzegowy zapisany w pytaniu ("dozwolone jest, gdy…"). To zwykle oznacza, że testowana jest jedna, z góry określona wartość graniczna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Opylenie pyłem kamiennym to zabieg profilaktyczny polegający na pokryciu lub domieszaniu pyłu węglowego materiałem niepalnym (kamiennym), aby obniżyć wybuchowość osadu i pyłu unoszącego się w powietrzu. Stosuje się je m.in. w rejonie przodka oraz w strefie przyprzodkowej.
Pył kamienny jest niepalny, więc "rozcieńcza" pył węglowy i utrudnia tworzenie mieszaniny zdolnej do gwałtownego spalania. Dodatkowo ogranicza unoszenie się frakcji palnej oraz zmniejsza możliwość przeniesienia płomienia i fali wybuchu na kolejne odcinki wyrobiska.
To ilość pyłu kamiennego przypisana do jednego wykonanego otworu, w przeliczeniu "sztuka po sztuce". Nie jest to zużycie na całą zmianę, na całe wyrobisko ani na metr postępu. W zadaniach egzaminacyjnych to klucz, bo eliminuje interpretacje "na oko".
Strefa przyprzodkowa to odcinek wyrobiska bezpośrednio przed przodkiem (za frontem robót), w którym koncentrują się czynności przygotowawcze i narasta ryzyko związane z urabianiem, transportem i robotami strzałowymi. To obszar szczególnie ważny dla działań profilaktycznych.
Tak. "Niemetanowe" oznacza brak lub pomijalne zagrożenie metanowe, ale nadal może występować zagrożenie wybuchem pyłu węglowego. Dlatego profilaktyka pyłowa i zasady organizacji robót strzałowych mogą być wymagane niezależnie od metanowości.
Najczęstsze błędy to: wybieranie większych liczb "bo bezpieczniej", pomijanie, że chodzi o wartość graniczną dopuszczającą daną metodę, oraz nieuwzględnianie jednostki odniesienia (na otwór, a nie na przodek). Warto czytać uważnie fragment "gdy… wynosi".
Wskazówką są sformułowania w treści. Zwroty typu "dozwolone jest, gdy…" zwykle odwołują się do progu lub limitu formalnego. Natomiast "zaleca się" dotyczy praktyki i może mieć zakres. Jeśli pytanie ma cztery liczby i jeden warunek, zwykle testuje limit.
W praktyce kontroluje się m.in. czy opylanie objęło wymagany obszar (przodek i strefę przyprzodkową), czy pokrycie jest równomierne oraz czy nie doszło do szybkiego usunięcia/zwiewania warstwy. W zadaniach testowych nacisk bywa na ilość, ale jakość wykonania też ma znaczenie.
Nie. Opylenie jest jednym z elementów profilaktyki przeciwwybuchowej. W zależności od warunków kopalni i rejonu robót potrzebne są też inne działania organizacyjne i techniczne (np. porządek w przodku, właściwe przygotowanie robót, przestrzeganie procedur). Egzamin często sprawdza te elementy osobno.
Najskuteczniej działa nauka w kontekście: fiszki "warunek → liczba → jednostka odniesienia", plus krótkie notatki "kiedy stosować". Dobrze też rozdzielać wartości dla różnych zagrożeń (metan, pył, pożary) i zawsze dopisywać, czego dotyczy liczba (np. "na otwór strzałowy").
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe dotyczące robót strzałowych i profilaktyki przeciwwybuchowej
  • Materiały szkoleniowe BHP dla robót strzałowych w górnictwie podziemnym
  • Podręczniki z zakresu zagrożeń naturalnych w górnictwie (pył węglowy, wybuchowość)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego