KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 23.
W pomieszczeniu biurowym, gdzie zatrudniony jest pracownik dokonano pomiaru natężenia hałasu i stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej normy. W celu zmniejszenia ryzyka zawodowego w pierwszej kolejności proponuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W pierwszej kolejności stosuje się działania eliminujące lub ograniczające hałas u źródła, bo najskuteczniej zmniejszają narażenie wszystkich osób w pomieszczeniu. Dlatego priorytetem jest wymiana lub modernizacja urządzeń generujących nadmierny hałas. Ochronniki słuchu traktuje się jako rozwiązanie uzupełniające, gdy nie da się inaczej obniżyć hałasu.

Pełne wyjaśnienie:

Po stwierdzeniu przekroczenia hałasu w środowisku pracy działania korygujące planuje się zgodnie z hierarchią ograniczania ryzyka. Najwyższy priorytet mają rozwiązania, które usuwają przyczynę lub zmniejszają emisję hałasu u źródła, ponieważ realnie obniżają poziom narażenia w całym pomieszczeniu i działają niezależnie od zachowania pracowników.

Wymiana urządzeń powodujących nadmierny hałas (lub zastosowanie urządzeń o niższej emisji, modernizacja technologii, naprawa zużytych elementów) jest typowym przykładem takiego podejścia: zmniejsza hałas "na wejściu", zanim rozprzestrzeni się w pomieszczeniu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są pierwszym wyborem?

  • Zastosowanie tłumików akustycznych – to środek techniczny, ale zwykle ogranicza hałas na drodze jego propagacji lub w konkretnym miejscu emisji. Może być bardzo skuteczny, jednak w ujęciu "pierwszej kolejności" preferuje się usunięcie źródła problemu (np. zastąpienie głośnego urządzenia cichszym), jeśli jest to możliwe.
  • Zastosowanie konstrukcji dźwiękochłonnych lub dźwiękoizolacyjnych – to również środki ochrony zbiorowej, działające w pomieszczeniu (pochłanianie/izolacja). Zwykle wdraża się je, gdy ograniczenie u źródła nie jest wystarczające albo gdy potrzebne jest dodatkowe obniżenie poziomu dźwięku w strefach pracy.
  • Zastosowanie ochronników słuchu – to środek ochrony indywidualnej. Nie usuwa hałasu z otoczenia, wymaga prawidłowego doboru, dopasowania i konsekwentnego stosowania. Z tych powodów nie powinien być traktowany jako działanie "w pierwszej kolejności", lecz jako rozwiązanie uzupełniające lub czasowe.

W praktyce służba BHP dąży do tego, aby najpierw ograniczyć hałas w sposób trwały i systemowy (u źródła i technicznie), a dopiero potem – jeśli nadal jest to konieczne – wspierać ochroną indywidualną i organizacją pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chodzi o hierarchię działań: najpierw usuwa się przyczynę lub ogranicza hałas u źródła, potem stosuje środki techniczne i organizacyjne, a dopiero na końcu środki ochrony indywidualnej. Taka kolejność daje największą i najbardziej trwałą redukcję narażenia.
Wymiana urządzenia zmniejsza hałas w całym pomieszczeniu i chroni wszystkich, niezależnie od zachowania pracownika. Ochronniki słuchu działają tylko wtedy, gdy są dobrze dobrane, prawidłowo założone i stale używane, więc ich skuteczność w praktyce bywa zmienna.
To np. zakup cichszej drukarki lub niszczarki, wymiana wentylatora/klimatyzatora na model o niższej emisji akustycznej, naprawa zużytych łożysk w urządzeniach, zmiana ustawień pracy sprzętu oraz eliminacja niepotrzebnych urządzeń pracujących w tle.
Nie zawsze. Tłumiki są rozwiązaniem technicznym i mogą być bardzo skuteczne, ale "pierwszy wybór" oznacza priorytet eliminacji problemu u źródła, jeśli jest to realne. Tłumiki często stosuje się jako kolejny etap, gdy nie da się wystarczająco ograniczyć hałasu samą wymianą lub modernizacją.
Zmniejszają pogłos i ograniczają rozchodzenie się dźwięku, co poprawia komfort i może obniżyć poziom hałasu w strefie pracy. Nie zawsze jednak usuwają przyczynę hałasu, dlatego zwykle są uzupełnieniem działań u źródła (np. cichszy sprzęt) oraz organizacji pracy.
Gdy mimo działań technicznych i organizacyjnych nadal występuje istotne narażenie na hałas lub gdy redukcja u źródła wymaga czasu (działania przejściowe). Ochronniki muszą być dobrane do warunków, a pracownicy przeszkoleni w prawidłowym użytkowaniu.
Typowe błędy to zaczynanie od ŚOI zamiast redukcji u źródła, brak sprawdzenia faktycznej przyczyny (np. zużycie elementów urządzenia), wybór rozwiązań "na oko" bez weryfikacji skuteczności oraz pomijanie organizacji pracy (np. przeniesienie głośnego sprzętu do wydzielonego pomieszczenia).
W praktyce opisuje się problem i wyniki pomiarów, aktualizuje ocenę ryzyka, planuje środki profilaktyczne (z terminami i odpowiedzialnością), a po wdrożeniu weryfikuje skuteczność (np. pomiar kontrolny). Ważne jest też poinformowanie pracowników o ryzyku i zasadach postępowania.
Tak, jeśli poziom dźwięku powoduje przekroczenia dopuszczalnych wartości lub istotnie wpływa na zdrowie i bezpieczeństwo (np. rozproszenie, stres, pogorszenie komunikacji). Wtedy należy ocenić ryzyko i wdrożyć środki ograniczające, tak jak przy innych czynnikach szkodliwych.
Warto opanować hierarchię środków ograniczania ryzyka (od źródła do ŚOI), rozumieć różnicę między ochroną zbiorową a indywidualną oraz umieć wskazać praktyczne przykłady działań technicznych i organizacyjnych. Na egzaminie zwracaj uwagę na zwrot "w pierwszej kolejności".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W pierwszej kolejności stosuje się działania eliminujące lub ograniczające hałas u źródła, bo najskuteczniej zmniejszają narażenie wszystkich osób w pomieszczeniu."

Źródła:

  • Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy (CIOP-PIB): "Hałas w środowisku pracy" (serwis tematyczny) – https://www.ciop.pl/ (należy przejść do działu: Zagrożenia -> Hałas) - dostęp 2026-02-18
  • Państwowa Inspekcja Pracy (PIP): poradniki/artykuły BHP dotyczące hałasu i środków profilaktycznych – https://www.pip.gov.pl/pl/ - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ergonomii i higieny pracy dotyczące hałasu
  • Materiały szkoleniowe BHP o hierarchii środków profilaktycznych (STOP: Source–Transmission–Organizational–PPE)
  • Publikacje branżowe i poradniki o doborze rozwiązań ograniczających hałas w pomieszczeniach pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego