KWALIFIKACJA BUD8 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 31.
W pracach transportowych i montażowych stosuje się wiele rodzajów lin. Na którym rysunku przedstawiono przekrój liny trójzwitej?
Ilustracja przedstawia cztery różne przekroje lin, oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lina trójzwita (kablowa) ma budowę wielostopniową: druty tworzą splotki, splotki tworzą liny składowe, a kilka lin składowych jest skręconych wokół wspólnego rdzenia. W przekroju widać więc duże "płatki" będące kompletnymi linami z własnymi rdzeniami. Tę cechę pokazuje rysunek C.

Pełne wyjaśnienie:

Liny stalowe rozróżnia się m.in. według krotności zwicia, czyli liczby poziomów "skręcania" elementów w coraz większe zespoły. To właśnie ta cecha jest kluczowa w zadaniu, bo na przekroju poprzecznym można ją rozpoznać po tym, z czego zbudowane są elementy otaczające rdzeń.

Odpowiedź "C" jest poprawna, ponieważ przekrój pokazuje konstrukcję typową dla liny trójzwitej (kablowej): wokół wspólnego rdzenia znajduje się kilka dużych elementów, które same wyglądają jak kompletne liny. Każdy z tych dużych elementów ma własny rdzeń i warstwy mniejszych drutów/splotek. To oznacza budowę hierarchiczną: druty → splotki → liny składowe → lina kablowa. Charakterystyczny "kwiatowy" układ dużych, samodzielnych lin składowych jest typową wskazówką rozpoznawczą.

Pozostałe rysunki przedstawiają inne typy konstrukcji, dlatego nie pasują do definicji liny trójzwitej:

  • "A" pokazuje najprostszą budowę: jeden drut w środku i sześć wokół (układ 1+6). Taki przekrój odpowiada linie jednozwitej (spiralnej), gdzie druty są skręcone bezpośrednio w linę bez wyodrębnionych splotek.
  • "B" ma wyraźny rdzeń centralny, a dookoła niego widoczne są splotki (mniejsze "pakiety" drutów). To typowa cecha liny dwuzwitej (splotkowej): druty tworzą splotki, a splotki są skręcone wokół rdzenia. Nie ma tu jeszcze poziomu "lin składowych".
  • "D" ma gładki obrys i zewnętrzną warstwę z drutów profilowanych, które się zazębiają. To cecha liny zamkniętej, projektowanej m.in. pod kątem odporności na zużycie, a nie przykład trójzwitej hierarchii.

Wskazówka egzaminacyjna: aby nie pomylić liny dwuzwitej z trójzwitą, zawsze sprawdź, czy "płatki" na zewnątrz są tylko splotkami z drutów, czy całymi linami z własnym rdzeniem. Jeśli w każdym dużym elemencie widać osobny rdzeń — to silna przesłanka liny trójzwitej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lina trójzwita (kablowa) ma trzy poziomy budowy: druty tworzą splotki, splotki tworzą liny składowe, a dopiero liny składowe są skręcone wokół wspólnego rdzenia. Lina dwuzwita ma tylko dwa poziomy: druty → splotki, a splotki wokół rdzenia.
Szukaj przekroju, w którym widać duże "płatki" będące kompletnymi linami: każdy taki element ma własny rdzeń i warstwy mniejszych drutów/splotek. To odróżnia linę trójzwitą od dwuzwitej, gdzie wokół rdzenia są tylko splotki z drutów.
Większa liczba poziomów skręcania sprawia, że obciążenia i odkształcenia rozkładają się na więcej elementów konstrukcji. Dzięki temu lina łatwiej "pracuje" przy zginaniu na bębnach i kołach. W praktyce elastyczność zależy też od średnic drutów, rdzenia i konstrukcji, ale trójzwita z zasady jest podatniejsza.
"Jednozwita" oznacza, że druty są skręcone bezpośrednio w linę, bez wyodrębnionych splotek skręcanych wokół rdzenia. Na przekroju często widać prosty układ 1+6 (jeden drut w środku i sześć wokół). Taka konstrukcja bywa sztywniejsza niż liny wielozwite.
Najczęściej myli się splotki z linami składowymi. W dwuzwitej "płatki" to splotki z drutów, a w trójzwitej "płatki" są całymi linami (z własnym rdzeniem). Druga pomyłka to wybór "bardziej złożonego" rysunku bez sprawdzenia, czy w każdym dużym elemencie widać osobny rdzeń.
W pracach transportowych i montażowych liny stalowe spotkasz m.in. w żurawiach, wciągnikach, wyciągarkach i urządzeniach dźwignicowych. Konstrukcja liny wpływa na jej zachowanie na bębnie, odporność na zużycie i elastyczność. Dobór powinien uwzględniać dokumentację osprzętu i wymagania stanowiskowe.
Nie. Lina zamknięta ma zewnętrzną warstwę z drutów profilowanych, które się zazębiają i dają gładki obrys przekroju. Lina trójzwita wyróżnia się hierarchią: w przekroju widać duże elementy będące kompletnymi linami składowymi. To dwa różne kryteria konstrukcyjne.
Rdzeń stabilizuje konstrukcję i stanowi "podparcie" dla elementów skręconych wokół niego. Może wpływać na kształt liny, elastyczność i zachowanie pod obciążeniem. W linie trójzwitej ważne jest też to, że lini składowe mają własne rdzenie, co widać na przekroju jako kilka ciemniejszych środków.
Pomaga szybka checklista: 1) Czy widzę tylko druty (najprościej)? 2) Czy widzę splotki z drutów wokół rdzenia (dwuzwita)? 3) Czy "płatki" wyglądają jak całe liny z własnym rdzeniem (trójzwita)? 4) Czy obrys jest gładki i "zamknięty" (zamknięta)?
Zawsze wtedy, gdy pytanie dotyczy krotności zwicia (jedno-, dwu-, trójzwita) i dostajesz rysunki przekrojów. Zamiast oceniać "złożoność", sprawdź, z czego zbudowane są elementy zewnętrzne: z drutów, z splotek czy z kompletnych lin. To ogranicza ryzyko przypadkowego wyboru.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Lina trójzwita (kablowa) ma budowę wielostopniową: druty tworzą splotki, splotki tworzą liny składowe, a kilka lin składowych jest skręconych wokół wspólnego rdzenia."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Lina stalowa" (hasło i opis budowy) https://pl.wikipedia.org/wiki/Lina_stalowa - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (EN): "Wire rope" (construction, strands, core; przekrój i terminologia) https://en.wikipedia.org/wiki/Wire_rope - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii robót budowlanych omawiające osprzęt dźwignicowy (lina, zawiesia, wciągniki)
  • Karty katalogowe/techniczne producentów lin stalowych z opisami konstrukcji i przekrojami
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące prac transportowych i montażowych oraz doboru osprzętu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego