Z treści wynika praktyczna proporcja: 20 ml środka X na 1 litr wody daje roztwór około 2%. W zadaniach egzaminacyjnych tego typu przyjmuje się skalowanie liniowe (proporcje), bo mamy dane "w praktyce" i "około".
Krok 1: wyznacz ilość środka na 1%.
Jeżeli 2% odpowiada 20 ml na 1 litr, to 1% będzie połową tej ilości:
20 ml ÷ 2 = 10 ml na 1 litr.
Krok 2: wyznacz ilość środka na 5% dla 1 litra.
Stężenie 5% jest pięciokrotnością 1%, więc:
10 ml × 5 = 50 ml na 1 litr.
Krok 3: przelicz na 5 litrów wody.
Skoro na 1 litr potrzeba 50 ml, to na 5 litrów potrzeba pięć razy więcej:
50 ml × 5 = 250 ml.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: "250 ml".
Dlaczego pozostałe wartości są nieprawidłowe?
- "150 ml" zwykle wynika z pomylenia mnożników (np. częściowego uwzględnienia zwiększenia stężenia, ale nie pełnego przeliczenia na 5 litrów) albo z błędnego założenia, że 5% to tylko +3% względem 2% i przeliczenia "na skróty".
- "200 ml" odpowiadałoby prostemu zwiększeniu ilości środka tylko w relacji 2% → 4% (podwojenie 20 ml na litr do 40 ml na litr i razy 5 l), czyli pominięciu, że celem jest 5%.
- "100 ml" to częsty efekt przeskalowania wyłącznie objętości wody (20 ml × 5 = 100 ml), bez podniesienia stężenia z 2% do 5%.
Wskazówka egzaminacyjna: w takich zadaniach rozdziel dwa niezależne "mnożniki" (zmiana stężenia i zmiana objętości), a następnie je połącz. To ogranicza pomyłki rachunkowe.
