W oznaczaniu tlenu rozpuszczonego metodą Winklera ilość tlenu w próbce jest wyznaczana pośrednio poprzez reakcje redoks i końcowe miareczkowanie. W praktyce laborant otrzymuje w tabeli dane niezbędne do obliczeń (np. objętość próbki, zużycie roztworu mianowanego i ewentualne poprawki), a następnie korzysta ze wzoru podanego w zadaniu.
Aby poprawnie wyznaczyć zawartość tlenu rozpuszczonego x:
- odczytaj z tabeli wszystkie wartości wymagane we wzorze (najczęściej są to objętości w cm3/mL oraz informacja o objętości analizowanej próbki),
- podstaw wartości do wzoru dokładnie w tych samych jednostkach, w jakich przewidziano je we wzorze,
- wykonaj działania w kolejności wynikającej z zapisu matematycznego,
- na końcu dopilnuj przeliczenia wyniku na jednostkę stężenia w mgO2/dm3 (czyli mg/L).
Odpowiedź 16,8 mgO2/dm3 jest poprawna, ponieważ jest zgodna z wynikiem uzyskanym po podstawieniu danych z tabeli do wzoru i prawidłowym przeliczeniu na dm3.
Pozostałe propozycje wyników są typowe dla błędów rachunkowych:
- Wartość 15,8 może wynikać z pomyłki w odczycie jednej z liczb z tabeli lub niewłaściwego zaokrąglenia.
- Wartość 8,40 mgO2/dm3 często pojawia się przy pominięciu współczynnika we wzorze albo przy użyciu niewłaściwej objętości próbki (błąd skali, zwykle około 2×).
- Wartość 17,0 bywa skutkiem zbyt wczesnego zaokrąglenia pośrednich wyników lub drobnej pomyłki w mnożeniu/dzieleniu.
Wskazówka egzaminacyjna: przy takich zadaniach warto zapisać jednostki przy każdym kroku obliczeń. To pozwala szybko wychwycić, czy wynik końcowy na pewno jest w mgO2/dm3, a nie np. w przeliczeniu na inną objętość.
