KWALIFIKACJA INF9 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 30.
W procesie modulacji PCM sygnał staje się cyfrowy po
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W PCM sygnał jest kolejno próbkowany (dyskretyzacja w czasie), następnie kwantyzowany (dyskretyzacja amplitudy), a potem kodowany do słowa bitowego.
W ujęciu tego pytania za moment "stania się cyfrowym" przyjmuje się etap kwantyzacji.

Pełne wyjaśnienie:

Modulacja PCM (Pulse Code Modulation) polega na przedstawieniu sygnału analogowego w postaci sekwencji wartości dyskretnych, a następnie w postaci kodu.

Klasyczny opis PCM obejmuje trzy główne etapy:

  • Próbkowanie – pobranie wartości sygnału w kolejnych chwilach czasu. Po tym etapie sygnał jest dyskretny w czasie, ale amplituda próbek nadal może przyjmować wartości ciągłe, więc wiele ujęć nie nazywa go jeszcze "cyfrowym" w sensie wartości.
  • Kwantyzacja – przypisanie każdej próbce jednej z dozwolonych, skończonych wartości poziomów amplitudy. To jest dyskretyzacja amplitudy, która w wielu definicjach stanowi kluczowy moment przejścia od opisu ciągłego do dyskretnego, dlatego w treści zadania poprawną odpowiedzią jest "kwantyzacji".
  • Kodowanie – zamiana skwantyzowanych poziomów na słowa bitowe (np. kod binarny). Ten etap daje bezpośrednią postać bitową do transmisji i jest często wskazywany jako moment uzyskania sygnału binarnego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe w tym ujęciu?

  • "kodowaniu" opisuje etap zamiany poziomów na bity; to już reprezentacja binarna, ale pytanie wskazuje na wcześniejszy moment uznania sygnału za cyfrowy (dyskretny amplitudowo).
  • "kompresji" nie jest obowiązkowym etapem bazowego PCM; kompresja/kompandowanie może występować w systemach mowy, ale nie definiuje samego procesu PCM jako takiego.
  • "próbkowaniu" daje dyskretność w czasie, jednak amplituda nadal może być ciągła, więc nie odpowiada jednoznacznie na "staje się cyfrowy" przy rozumieniu cyfrowości jako dyskretnych poziomów.

Na egzaminie warto pamiętać rozróżnienie: próbkowanie = dyskretny czas, kwantyzacja = dyskretna amplituda, kodowanie = zapis bitowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PCM (Pulse Code Modulation) to metoda reprezentacji sygnału analogowego w postaci danych dyskretnych. W praktyce sygnał jest najpierw próbkowany, potem kwantyzowany, a na końcu kodowany do postaci bitów, aby można go było przesłać lub zapisać w systemie cyfrowym.
Najczęściej podaje się trzy etapy: próbkowanie (dyskretyzacja w czasie), kwantyzacja (dyskretyzacja amplitudy) oraz kodowanie (zamiana poziomu na słowo bitowe). Ta kolejność pomaga odróżnić sygnał dyskretny od sygnału zapisnego w bitach.
Po próbkowaniu sygnał jest dyskretny w czasie, ale wartości próbek mogą nadal być ciągłe (amplituda nie jest ograniczona do skończonej liczby poziomów). Dlatego część definicji nie nazywa tego jeszcze sygnałem cyfrowym w sensie dyskretnej amplitudy lub postaci bitowej.
Kwantyzacja zamienia amplitudę próbek na jeden z ustalonych poziomów, dzięki czemu amplituda staje się dyskretna. Ceną jest szum kwantyzacji (błąd zaokrąglenia), który zależy m.in. od liczby poziomów/bitów. To kluczowy kompromis między jakością a przepływnością.
Zapis bitowy pojawia się na etapie kodowania, gdy skwantyzowany poziom amplitudy jest mapowany na konkretne słowo bitowe. Wtedy sygnał ma już bezpośrednią reprezentację binarną możliwą do transmisji w systemach cyfrowych.
Nie. W podstawowym opisie PCM kompresja nie jest etapem koniecznym. W praktyce telekomunikacyjnej może występować kompresja lub kompandowanie (np. w torach mowy), ale jest to rozwiązanie dodatkowe, zależne od systemu i wymagań jakościowo-przepływnościowych.
Najczęściej mylone są: próbkowanie z pełną cyfryzacją oraz kwantyzacja z kodowaniem. Warto pamiętać: próbkowanie = czas, kwantyzacja = amplituda, kodowanie = bity. Uważaj też na odpowiedzi o kompresji, bo nie zawsze dotyczy PCM.
Sygnał dyskretny może być dyskretny w czasie i/lub amplitudzie, ale nie musi być zapisany jako ciąg bitów. Sygnał binarny to już reprezentacja w postaci 0/1. W PCM: po próbkowaniu dyskretny jest czas, po kwantyzacji dyskretna jest amplituda, po kodowaniu pojawiają się bity.
PCM jest klasycznie stosowane w cyfrowej telefonii i systemach transmisji mowy, gdzie próbki sygnału mowy są kodowane do postaci cyfrowej i przesyłane w strumieniach o ustalonej przepływności. Wiedza o etapach PCM pomaga w diagnozie jakości i doborze parametrów toru.
Pomaga prosta reguła: czas–amplituda–bity. Najpierw "tniesz" oś czasu (próbkowanie), potem "schodkujesz" amplitudę (kwantyzacja), a na końcu zapisujesz wynik w bitach (kodowanie). Rozwiązuj krótkie zadania: wskaż, co zmienia dany etap i jaki ma skutek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Wikipedia: Pulse-code modulation (opis etapów: sampling, quantization, encoding) https://en.wikipedia.org/wiki/Pulse-code_modulation - accessed 2026-03-05
  • Encyclopaedia Britannica: "pulse code modulation" (ogólny opis przekształcania sygnału przez sampling i quantization) https://www.britannica.com/technology/pulse-code-modulation - accessed 2026-03-05
  • ITU-T Recommendation G.711 (Pulse code modulation (PCM) of voice frequencies), opis PCM i kodowania mowy w telefonii https://www.itu.int/rec/T-REC-G.711 - accessed 2026-03-05

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw telekomunikacji cyfrowej (rozdziały o PCM i próbkowaniu)
  • Materiały dydaktyczne z przetwarzania sygnałów: twierdzenie o próbkowaniu, kwantyzacja
  • Dokumentacja i opisy kodeków mowy opartych o PCM (np. standardy telefonii)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego