Profilaktyka odleżyn u osób leżących opiera się na zmniejszaniu czasu działania ucisku na tkanki, poprawie ukrwienia oraz stałej obserwacji skóry. Długotrwały nacisk (szczególnie w okolicach wyniosłości kostnych) może prowadzić do niedokrwienia, uszkodzeń skóry i tkanek głębiej położonych. Dlatego regularna zmiana pozycji ciała jest jednym z najważniejszych działań w opiece.
W wielu standardach nauczania i w praktyce opiekuńczej spotyka się zasadę zmiany ułożenia co około 2 godziny. Taki interwał ma na celu:
- odciążenie newralgicznych miejsc (kość krzyżowa, krętarze, pięty, łopatki),
- umożliwienie ponownego ukrwienia tkanek,
- systematyczną kontrolę skóry (zaczerwienienia, obrzęk, ból, ocieplenie),
- lepsze planowanie opieki i dokumentowanie czynności.
Dlaczego pozostałe propozycje są mniej trafne w typowym ujęciu egzaminacyjnym? "1 godz." bywa spotykane u osób z bardzo wysokim ryzykiem lub w okresach nasilenia problemów, ale jako sztywna reguła dla wszystkich może być zbyt rygorystyczne i trudne organizacyjnie. "4 godz." oraz "6 godz." oznaczają dłuższe utrzymywanie ucisku, co u wielu osób leżących zwiększa ryzyko uszkodzeń, zwłaszcza przy ograniczonej mobilności, wilgoci skóry lub niedożywieniu.
Warto pamiętać, że w nowocześniejszych podejściach plan zmiany pozycji bywa indywidualizowany (ocena ryzyka, tolerancja chorego, rodzaj materaca/poduszek odciążających, stan skóry). Na egzaminie pytanie ma jednak zwykle charakter podstawowy i sprawdza znajomość najczęściej podawanej częstotliwości.
