KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - WRZESIEŃ 2015

To zestaw działań, które mają zapobiec powstaniu odleżyn, czyli uszkodzeń skóry i tkanek od długotrwałego ucisku, tarcia i wilgoci.

Obejmuje m.in. zmianę ułożenia, ocenę skóry, odciążanie miejsc narażonych oraz właściwą pielęgnację skóry.

Wyciąg ogranicza możliwość swobodnej zmiany pozycji, a to sprzyja długotrwałemu uciskowi na wybrane okolice (np. pięty, łydki, pośladki).

Dodatkowo mogą pojawić się tarcie i miejscowe zaburzenia ukrwienia, co ułatwia uszkodzenia skóry.

Środek natłuszczający (emolient) wspiera barierę lipidową skóry, zmniejsza suchość i skłonność do pękania.

Skóra lepiej znosi tarcie i mikrourazy, co pomaga ograniczać ryzyko uszkodzeń poprzedzających odleżyny. Preparat dobiera się do stanu skóry i zaleceń placówki.

Zwykle nie jako rutynową pielęgnację. Alkohol ma działanie odkażające, ale jednocześnie odtłuszcza i wysusza skórę, co może nasilać podrażnienia i zwiększać podatność na uszkodzenia.

W profilaktyce przeciwodleżynowej ważniejsze jest utrzymanie skóry w dobrej kondycji niż jej częsta dezynfekcja.

Pudry mogą przesuszać skórę, zbrylać się w fałdach i zwiększać tarcie, a tarcie jest jednym z czynników uszkadzających naskórek.

U osoby unieruchomionej lepsze są preparaty ochronne wspierające barierę skóry oraz działania ograniczające ucisk i wilgoć.

Najczęściej są to okolice wyniosłości kostnych narażonych na ucisk: pięty, kość krzyżowa, pośladki, biodra, kostki, łokcie, łopatki.

Dokładne miejsca zależą od ułożenia pacjenta i ograniczeń ruchu (np. wyciąg, opatrunki, unieruchomienia).

Należy regularnie oglądać skórę, zwłaszcza w miejscach ucisku: czy nie ma zaczerwienienia, obrzęku, pęknięć, odparzeń lub nadmiernej suchości.

Ważne jest też pytanie o ból i dyskomfort oraz zgłaszanie niepokojących zmian personelowi medycznemu zgodnie z procedurą.

Specjalistyczne środki myjące dobiera się, gdy istnieje wyraźna potrzeba (np. określone problemy skórne lub zalecenie personelu medycznego).

W profilaktyce odleżyn u pacjenta leżącego standardem jest delikatna pielęgnacja i ochrona bariery skóry; silnie odtłuszczające preparaty mogą pogarszać suchość i podrażnienie.

Częste błędy to: rutynowe nacieranie alkoholem, zbyt agresywne mycie i tarcie skóry, przesuszanie pudrami oraz pomijanie regularnej oceny skóry.

Równie częsty jest błąd "antybakteryjnie znaczy lepiej" zamiast skupienia się na ochronie skóry i ograniczaniu ucisku.

Ucz się schematu: czynniki ryzyka (ucisk, tarcie, wilgoć, unieruchomienie), obserwacja skóry, odciążanie i pielęgnacja.

Zapamiętaj, że profilaktyka to przede wszystkim ochrona skóry (np. emolienty) oraz działania organizacyjne, a nie rutynowa dezynfekcja alkoholem czy "na siłę" środki antybakteryjne.