KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 37.
W przedsiębiorstwie koszty wydziałowe rozliczane są proporcjonalnie do kosztów bezpośrednich. Oblicz wielkość kosztów wydziałowych przypadających na zlecenie I oraz zlecenie II.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z kosztami w przedsiębiorstwie, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszty wydziałowe rozlicza się na zlecenia proporcjonalnie do kosztów bezpośrednich, czyli według udziału każdego zlecenia w łącznych kosztach bezpośrednich.
Najpierw wyznacza się proporcje dla zlecenia I i II, a następnie mnoży je przez łączną kwotę kosztów wydziałowych, otrzymując alokacje 37 800,00 zł i 19 200,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli koszty wydziałowe (pośrednie) są rozliczane proporcjonalnie do kosztów bezpośrednich, to podstawą (kluczem podziałowym) jest wartość kosztów bezpośrednich przypadających na każde zlecenie.

Procedura jest zawsze taka sama:

  1. Zsumuj koszty bezpośrednie zlecenia I i II (to tworzy podstawę podziału).
  2. Oblicz udział każdego zlecenia w kosztach bezpośrednich ogółem, np. udział I = (Kbd I / (Kbd I + Kbd II)), udział II analogicznie.
  3. Rozlicz koszty wydziałowe: Kwydz I = udział I × Kwydz ogółem, Kwydz II = udział II × Kwydz ogółem.
  4. Sprawdź kontrolnie, czy Kwydz I + Kwydz II = Kwydz ogółem (różnice mogą wynikać wyłącznie z zaokrągleń).

W tym zadaniu, po zastosowaniu klucza opartego o koszty bezpośrednie, otrzymuje się alokację: zlecenie I 37 800,00 zł oraz zlecenie II 19 200,00 zł. To oznacza, że zlecenie I ma większy udział w kosztach bezpośrednich, więc przejmuje większą część kosztów wydziałowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Opcje z wartościami zamienionymi miejscami (np. 19 200,00 zł dla I i 37 800,00 zł dla II) wynikają zwykle z mechanicznego odwrócenia proporcji lub pomylenia oznaczeń zleceń.
  • Opcje 39 900,00 zł / 17 100,00 zł oraz 17 100,00 zł / 39 900,00 zł wskazują na błędnie policzony udział (np. pominięcie części podstawy, użycie niewłaściwej sumy lub nieprawidłowe przeliczenie procentów).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonuj kontrolę sumy (czy alokacje dają łącznie koszty wydziałowe ogółem) oraz kontrolę logiki (większe koszty bezpośrednie → większa część kosztów wydziałowych).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty wydziałowe to koszty pośrednie związane z funkcjonowaniem wydziału/komórki produkcyjnej, których nie da się przypisać bezpośrednio do jednego wyrobu lub zlecenia. Rozlicza się je na obiekty kalkulacji przy użyciu klucza podziałowego (np. koszty bezpośrednie, roboczogodziny).
Najpierw ustal koszty bezpośrednie dla każdego zlecenia i policz ich sumę. Potem wyznacz udział: udział I = Kbd I / (Kbd I + Kbd II). Na końcu pomnóż udział przez koszty wydziałowe ogółem. Analogicznie oblicz dla zlecenia II i sprawdź, czy sumy się zgadzają.
Bo jest prosty i często odzwierciedla "skalę" zlecenia: im większe koszty bezpośrednie, tym zwykle większe zużycie zasobów wydziału (nadzór, utrzymanie ruchu, energia). Klucz ma sens, gdy koszty pośrednie rosną podobnie jak koszty bezpośrednie, ale nie zawsze jest najlepszy.
Najczęściej: odwrócenie proporcji (zamiana zleceń), policzenie udziału z błędnej podstawy (np. pominięcie jednego zlecenia w sumie), nieuwzględnienie kontroli sumy oraz błędne zaokrąglenia. Warto zawsze wykonać kontrolę: alokacje muszą dać łącznie koszty wydziałowe ogółem.
Nie. Zasada proporcjonalnego podziału działa identycznie dla dowolnej liczby zleceń: liczysz sumę podstawy (np. kosztów bezpośrednich) dla wszystkich zleceń, wyznaczasz udział każdego zlecenia i mnożysz przez koszty wydziałowe ogółem. Im więcej zleceń, tym ważniejsza jest kontrola sumy.
Sprawdź dwie rzeczy: (1) kontrolę sumy – alokacje muszą łącznie równać się kosztom wydziałowym ogółem (różnice tylko z zaokrągleń), (2) kontrolę proporcji – zlecenie o większych kosztach bezpośrednich powinno dostać większą część kosztów wydziałowych.
Kalkulacja zleceniowa służy do ustalenia kosztu wytworzenia dla indywidualnych zleceń (np. krótkich serii lub produkcji jednostkowej). Dzięki temu można ocenić rentowność konkretnego zlecenia, porównać koszty planowane i rzeczywiste oraz lepiej wyceniać oferty, uwzględniając także koszty pośrednie.
Narzut to sposób rozliczania kosztów pośrednich przez zastosowanie stawki (np. procent od kosztów bezpośrednich). Podział proporcjonalny do kosztów bezpośrednich w praktyce prowadzi do podobnego efektu, ale w zadaniu kluczowe jest to, że koszty wydziałowe dzieli się według udziałów w podstawie, a nie "zgaduje" kwoty.
Gdy koszty wydziałowe zależą bardziej od czasu pracy ludzi lub maszyn niż od wartości materiałów czy innych kosztów bezpośrednich. Przykładowo: w wydziale z drogimi maszynami utrzymanie, amortyzacja i energia mogą zależeć od maszynogodzin. Dobór klucza powinien odzwierciedlać przyczynowość kosztów.
Ćwicz schemat: podstawa podziału → udziały → alokacja → kontrola sumy. Naucz się szybko liczyć proporcje i sprawdzać wynik logicznie. W zadaniach egzaminacyjnych zwracaj uwagę, do czego mają być rozliczane koszty (np. do kosztów bezpośrednich) i nie mieszaj tego z innymi kluczami spotykanymi w zadaniach.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów (kalkulacja zleceniowa i rozliczanie kosztów pośrednich)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dotyczących kluczy rozliczeniowych kosztów wydziałowych
  • Notatki/ściągi: wzór na podział proporcjonalny i kontrola sumy alokacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego