Zysk brutto (w sensie wyniku finansowego przed opodatkowaniem) wyznacza się na podstawie kont wynikowych poprzez porównanie przychodów i kosztów osiągniętych w danym okresie sprawozdawczym.
W praktyce, mając zestawienie obrotów kont wynikowych, postępuje się następująco:
- Najpierw identyfikuje się, które konta z tabeli mają charakter przychodowy, a które kosztowy (np. sprzedaż, pozostałe przychody operacyjne, przychody finansowe versus koszty działalności, pozostałe koszty operacyjne, koszty finansowe).
- Następnie dla każdego konta ustala się właściwą wartość wpływającą na wynik (w zależności od tego, czy konto zwiększa się po stronie Wn czy Ma i jak w tabeli zaprezentowano "obroty"). To kluczowy etap, bo sama arytmetyka bez interpretacji stron kont może prowadzić do odwrócenia znaku wyniku.
- Sumuje się wszystkie kwoty przychodów oraz wszystkie kwoty kosztów.
- Oblicza się różnicę: przychody − koszty. Jeśli wynik jest dodatni, oznacza to zysk brutto; jeśli ujemny, stratę brutto.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Typowo wynikają z jednego z trzech mechanizmów: (1) pominięto część kont (np. finansowe lub pozostałe operacyjne), (2) błędnie potraktowano stronę obrotów i odjęto wartości "w złą stronę", albo (3) popełniono błąd w sumowaniu (np. w sumach pośrednich). W zadaniach egzaminacyjnych szczególnie często myli się zysk brutto z wynikiem tylko ze sprzedaży, co daje kwotę zbliżoną, ale niepoprawną.
Na egzaminie warto kontrolować obliczenia przez szybki test sensowności: czy przychody łącznie są większe od kosztów (zysk), czy mniejsze (strata) oraz czy rząd wielkości wyniku pasuje do skali obrotów w tabeli.