W planowaniu zakupów materiałów w przedsiębiorstwie produkcyjnym najczęściej korzysta się z prostego bilansu ilościowego zapasów. Logika jest taka sama jak w magazynie: to, co było na początku okresu, powiększone o przychody (zakupy), a pomniejszone o rozchody (zużycie), daje stan na koniec okresu.
1) Zapis zależności
Bilans zapasu można zapisać jako:
zapas początkowy + zakup − zużycie = zapas końcowy.
2) Podstawienie danych z zadania
Zapas na 01.12: 300 szt.
Planowane zużycie w miesiącu: 430 szt.
Wymagany zapas na 31.12: 330 szt.
Podstawiamy do bilansu:
300 + zakup − 430 = 330.
3) Przekształcenie równania i obliczenie zakupu
Najpierw wyznaczamy "zakup":
zakup = 330 + 430 − 300
zakup = 760 − 300
zakup = 460 szt.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?
- Odpowiedź "400 szt." jest zbyt niska: po takim zakupie stan końcowy wyniósłby 300 + 400 − 430 = 270 szt., czyli mniej niż wymagane 330 szt.
- Odpowiedź "200 szt." zwykle wynika z pominięcia części danych lub błędu w przekształcaniu. Taki zakup dałby stan końcowy 300 + 200 − 430 = 70 szt., co jest ewidentnie za mało.
- Odpowiedź "1 060 szt." jest zbyt wysoka i najczęściej pojawia się, gdy ktoś doda wszystkie liczby bez uwzględnienia, że zapas początkowy zmniejsza potrzebę zakupu (albo błędnie potraktuje zużycie jako wielkość do dodania bez bilansu). Taki zakup dałby stan 300 + 1060 − 430 = 930 szt.
Wskazówka egzaminacyjna: przed liczeniem zapisz równanie bilansowe i sprawdź wynik "wstecz" (podstawiając obliczony zakup do równania). Taka kontrola szybko wyłapuje pomyłki znaków i przenoszenia wyrazów.
