KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 36.
W przedsiębiorstwie produkującym różnej wielkości opakowania z tego samego surowca i przy zastosowaniu tej samej technologii do wyceny jednostkowego kosztu wytworzenia należy zastosować kalkulację
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kalkulacja podziałowa współczynnikowa jest właściwa, gdy wytwarza się kilka odmian wyrobu z tego samego surowca i przy tej samej technologii, a różnice (np. wielkość) ujmuje się współczynnikami przeliczeniowymi. Pozwala to rozdzielić koszty wspólne na asortyment i ustalić koszt jednostkowy.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji opisanej w pytaniu przedsiębiorstwo wytwarza różnej wielkości opakowania, ale z tego samego surowca i przy zastosowaniu tej samej technologii. Oznacza to, że koszty powstają w dużej mierze wspólnie (ten sam proces), a wyroby różnią się przede wszystkim "rozmiarem" i wynikającą z niego pracochłonnością lub zużyciem materiału w relacji do wyrobu bazowego.

W takich warunkach stosuje się kalkulację podziałową współczynnikową. Jej sens polega na tym, że produkcję różnych odmian przelicza się na jednostki umowne za pomocą współczynników, a następnie dzieli się koszty łączne procesu przez łączną liczbę jednostek umownych. Dzięki temu uzyskuje się koszt jednostkowy każdej odmiany, uwzględniający różnice wielkości/"ciężaru kosztowego" produktu.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu:

  • "doliczeniowa zleceniowa" jest typowa, gdy koszty rozlicza się na konkretne zlecenia (jednostkowe lub krótkie serie), a nie na jednorodny proces wytwórczy.
  • "doliczeniowa asortymentowa" zakłada rozliczanie kosztów na asortyment przy podejściu doliczeniowym (częściej tam, gdzie istotne są narzuty i rozliczenia pośrednie na produkty), ale w opisie kluczowa jest jednorodność procesu i możliwość przeliczenia odmian współczynnikami.
  • "podziałowa prosta" sprawdza się wtedy, gdy w danym okresie powstaje zasadniczo jeden wyrób (lub wyroby jednorodne bez potrzeby współczynników). Przy wielu rozmiarach opakowań zwykle potrzebny jest mechanizm współczynników.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli widzisz kilka odmian tego samego wyrobu z jednego procesu i da się je opisać relacją "mniejsze–większe", najczęściej prowadzi to do wariantu współczynnikowego kalkulacji podziałowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda ustalania kosztu jednostkowego w produkcji, w której powstaje kilka odmian wyrobu w tym samym procesie. Produkcję przelicza się na jednostki umowne współczynnikami, a następnie dzieli koszty wspólne procesu, aby uzyskać koszt każdej odmiany.
Szukaj opisu: jeden surowiec, ta sama technologia/proces, a produkty różnią się "rozmiarem", gramaturą lub innym parametrem porównywalnym. Gdy odmiany da się przeliczyć na wyrób bazowy, zwykle chodzi o współczynniki i podział kosztów łącznych.
Kalkulacja podziałowa prosta dobrze działa przy jednym, jednorodnym wyrobie. Gdy występuje kilka odmian, proste dzielenie kosztów przez liczbę sztuk zniekształca wynik (większe opakowania "powinny" absorbować więcej kosztu). Współczynniki korygują tę różnicę.
Współczynniki to liczby opisujące relację odmiany wyrobu do wyrobu bazowego (np. większa pojemność = większy współczynnik). Służą do przeliczenia różnych produktów na wspólną jednostkę umowną, aby móc sensownie rozdzielić koszty wspólne procesu.
Najczęściej myli się metody po nazwach (np. "asortymentowa" przez słowo "asortyment"), ignoruje warunek "ta sama technologia" albo automatycznie wybiera "zleceniową", bo kojarzy się z produkcją. Warto zawsze sprawdzić: proces wspólny czy odrębne zlecenia.
Może pasować tylko wtedy, gdy produkcja jest realizowana w odrębnych zleceniach, a koszty da się przypisać do konkretnego zamówienia (np. krótkie serie pod klienta). Jeśli jednak opis wskazuje na wspólny proces i różne odmiany wyrobu, lepsza jest kalkulacja podziałowa.
Najczęściej wtedy, gdy w danym okresie powstaje jeden rodzaj wyrobu (lub wyroby praktycznie jednorodne) w produkcji masowej, a koszty są wspólne dla całej produkcji. Wtedy koszt jednostkowy uzyskuje się przez podział kosztów łącznych przez liczbę jednostek produkcji.
Sformułowania typu: "z tego samego surowca", "przy zastosowaniu tej samej technologii", "w tym samym procesie". To sygnał, że koszty powstają wspólnie i trzeba je odpowiednio podzielić między odmiany wyrobu, a nie rozliczać jak oddzielne zlecenia.
Umożliwia bardziej realistyczną wycenę kosztu jednostkowego różnych odmian wyrobu, bo uwzględnia ich "wagę" kosztową. Pomaga porównywać rentowność wariantów, planować ceny i kontrolować koszty w produkcji, gdzie wiele produktów powstaje w jednym procesie.
Ułóż tabelę porównawczą metod: podziałowa prosta, podziałowa współczynnikowa, doliczeniowa zleceniowa i inne warianty. Do każdej dopisz: kiedy stosować, jaki jest "sygnał" w treści zadania oraz co jest przedmiotem rozliczenia (proces, asortyment, zlecenie). Potem rozwiązuj krótkie testy rozpoznawcze.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Pozwala to rozdzielić koszty wspólne na asortyment i ustalić koszt jednostkowy."

Źródła:

  • Mfiles.pl (Encyklopedia Zarządzania) – hasło: "Kalkulacja podziałowa współczynnikowa" – https://mfiles.pl/pl/index.php/Kalkulacja_podzia%C5%82owa_wsp%C3%B3%C5%82czynnikowa (dostęp: 2026-03-02)
  • Mfiles.pl (Encyklopedia Zarządzania) – hasło: "Kalkulacja podziałowa prosta" – https://mfiles.pl/pl/index.php/Kalkulacja_podzia%C5%82owa_prosta (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów (dział: kalkulacje kosztów wytworzenia)
  • Zadania egzaminacyjne z zakresu EKA.7 dotyczące kalkulacji podziałowych i doliczeniowych
  • Hasła encyklopedyczne/opracowania o kalkulacji podziałowej prostej i współczynnikowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego