W transporcie koszt jednostkowy można odnieść do pracy przewozowej, a jej typową miarą jest tonokilometr (tkm). Jeden tonokilometr oznacza przewiezienie 1 tony ładunku na odległość 1 km.
Krok 1: obliczenie pracy przewozowej
Praca przewozowa = masa × odległość
200 t × 2000 km = 400 000 tkm
Krok 2: obliczenie kosztu jednostkowego
Koszt całkowity wynosi 40 tys. zł, czyli 40 000 zł.
Koszt 1 tkm = 40 000 zł / 400 000 tkm = 0,10 zł/tkm.
Wynik 0,10 zł/tkm oznacza, że wykonanie pracy przewozowej równej 1 tkm kosztuje 10 groszy.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "10 tkm/zł" ma odwróconą jednostkę (to byłaby wydajność: ile tkm za 1 zł), a pytanie dotyczy kosztu, czyli zł za tkm.
- "0,05 km/zł" również jest jednostką odwróconą i dodatkowo nie uwzględnia masy ładunku, więc nie może opisywać kosztu 1 tkm.
- "20 zł/km" to koszt na kilometr, a nie na tonokilometr; pomija wpływ masy. Taki wskaźnik mógłby dotyczyć przejazdu pojazdu, ale nie jest tym, o co pytano.
Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi sprawdź wymiar wyniku. Jeśli pytanie brzmi o koszt 1 tkm, poprawna jednostka to zawsze zł/tkm.
