KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 27.
W przedsiębiorstwie rolnym zajmującym się tuczem trzody chlewnej uzyskano z produkcji w danym okresie 20 000 kg wagi żywej tuczników. Koszty bezpośrednie i pośrednie tej produkcji przedstawiają się następująco:
- materiały bezpośrednie 40 000 zł
- płace bezpośrednie 20 000 zł
- pozostałe koszty bezpośrednie 5 000 zł
- koszty wydziałowe i zarządu 5 000 zł
Razem koszt własny wytworzenia 70 000 zł
Koszt jednostkowy wytworzenia 1 kilograma wagi żywej tuczników w tym przedsiębiorstwie wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt jednostkowy wytworzenia oblicza się jako koszt własny wytworzenia podzielony przez wielkość uzyskanej produkcji w kg. W zadaniu łączny koszt to 70 000 zł, a produkcja wynosi 20 000 kg. Zatem 70 000 / 20 000 = 3,5, czyli 3,50 zł/kg.

Pełne wyjaśnienie:

Koszt jednostkowy (na 1 kg) służy do oceny, ile realnie kosztuje wytworzenie jednostki produktu. W produkcji zwierzęcej często liczy się go na 1 kg wagi żywej, ponieważ to typowa jednostka rozliczeniowa.

W zadaniu podano, że w danym okresie uzyskano 20 000 kg wagi żywej tuczników. Podano też pełny koszt własny wytworzenia tej produkcji, czyli sumę kosztów bezpośrednich (materiały, płace, pozostałe) oraz kosztów pośrednich (wydziałowe i zarządu). Ta suma wynosi 70 000 zł.

Krok obliczeniowy:
koszt jednostkowy = 70 000 zł / 20 000 kg = 3,5 zł/kg = 3,50 zł/kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Wartości 2,00; 2,50; 3,00 zł/kg odpowiadałyby sytuacji, w której albo zaniżono koszty (np. pominięto koszty pośrednie), albo zawyżono ilość produkcji. Typowy błąd polega na tym, że uczący się dzielą tylko koszty bezpośrednie przez ilość kg, zapominając, że w treści wyraźnie wskazano razem koszt własny wytworzenia, czyli kwotę 70 000 zł.

W praktyce technik agrobiznesu wykorzystuje taki wynik do porównań: między różnymi partiami tuczu, różnymi paszami i technologiami utrzymania oraz do planowania cen i marż. Jeśli cena sprzedaży za 1 kg wagi żywej byłaby niższa od 3,50 zł/kg, przedsiębiorstwo nie pokryłoby nawet kosztu wytworzenia (nie uwzględniając jeszcze np. zysku czy ryzyka).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt jednostkowy liczysz jako koszt własny wytworzenia podzielony przez ilość produkcji (np. kg wagi żywej). Jeśli koszt całkowity to 70 000 zł, a produkcja 20 000 kg, to 70 000 / 20 000 = 3,50 zł/kg.
To łączny koszt poniesiony na wytworzenie produktu, zwykle obejmujący koszty bezpośrednie (np. materiały, płace) oraz część kosztów pośrednich (np. wydziałowe i zarządu) przypisanych do tej produkcji w danym okresie.
Ponieważ są to koszty pośrednie konieczne do prowadzenia produkcji (utrzymanie wydziału, organizacja, administracja). W rachunku kosztów często dolicza się je do kosztu wytworzenia, aby wynik odzwierciedlał pełny koszt uzyskania produktu.
Potrzebujesz tylko dwóch liczb: łącznego kosztu wytworzenia (tu 70 000 zł) oraz wielkości produkcji w tej samej jednostce, w jakiej chcesz wynik (tu 20 000 kg). Reszta pozycji kosztów tylko wyjaśnia składowe sumy.
Można, ale wtedy liczysz koszt bezpośredni jednostkowy, a nie pełny koszt wytworzenia. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba czytać, czy pytają o koszt własny wytworzenia (pełny) czy o koszty bezpośrednie. Tu podano "razem koszt własny wytworzenia".
Zrób prostą kontrolę: 20 000 kg to duża produkcja, a 70 000 zł kosztu całkowitego daje kilka złotych na kg. Wynik 3,50 zł/kg jest spójny. Wynik np. 35 zł/kg oznaczałby pomyłkę rzędu wielkości (złe dzielenie lub jednostki).
Najczęściej: pomijanie części kosztów pośrednich, dzielenie niewłaściwej kwoty (np. tylko materiałów), mylenie kg z liczbą sztuk, a także wybór odpowiedzi "na oko" bez obliczeń. Pomaga zapis: koszt jednostkowy = koszt całkowity / ilość.
Gdy porównujesz opłacalność cykli tuczu, oceniasz wpływ cen pasz i energii, przygotowujesz ofertę sprzedaży albo planujesz produkcję. Taki wskaźnik ułatwia też rozmowy z odbiorcami i analizę, czy cena pokrywa koszty.
Najczęściej są to koszty, które można przypisać wprost do tuczu: pasze, premiksy, ściółka (jeśli jest stosowana), leki i środki weterynaryjne zużyte na daną grupę, czasem energia technologiczna, jeśli jest ewidencjonowana bezpośrednio.
Nie, jeśli masz już podaną sumę "razem koszt własny wytworzenia". Wtedy niezależnie od liczby pozycji szczegółowych dzielisz sumę kosztów przez liczbę kg. Pozycje kosztów są ważne do analizy struktury, ale nie zmieniają działania.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ekonomiki i organizacji produkcji zwierzęcej (kalkulacje kosztów)
  • Zadania rachunkowe z kalkulacji kosztu jednostkowego w gospodarstwie/firmie rolnej
  • Notatki z rachunku kosztów: koszty bezpośrednie vs pośrednie oraz koszt własny wytworzenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego