W dzienniku pomiaru kątów poziomych spotyka się kilka rodzajów zapisów: kierunki (odczyty na kole poziomym instrumentu), kąty (zwykle jako różnice kierunków) oraz niekiedy wartości po kontroli lub redukcji do umownego zakresu. Aby poprawnie uzupełnić brakujące pola, trzeba najpierw rozpoznać, co oznacza dana kolumna/kratka wskazana na fragmencie dziennika.
Typowa procedura jest następująca:
- Odczytać z dziennika dwa kierunki, między którymi definiowany jest szukany kąt (np. kierunek na punkt odniesienia i kierunek na punkt celowy).
- Obliczyć kąt jako różnicę kierunków zgodnie z zasadą przyjętą w danym zapisie (najczęściej: kierunek na cel minus kierunek na nawiązanie).
- Wykonać redukcję do zakresu 0–400 g. W geodezji kąt w gradach ma pełny obrót równy 400 g, więc jeśli różnica wyszła ujemna, zwykle dodaje się 400 g; jeśli przekroczy 400 g, odejmuje się 400 g.
- Sprawdzić, czy wpis ma być wartością pojedynczej obserwacji, średnią z serii lub wartością po zaokrągleniu zgodnie z dokładnością zapisu w dzienniku.
Odpowiedź 74,4745 g odpowiada wartości, która wynika z takiego obliczenia na podstawie liczb widocznych w przedstawionym fragmencie dziennika oraz po zastosowaniu redukcji do właściwego przedziału. Pozostałe propozycje są typowymi wynikami błędów: mogą być efektem odjęcia w odwrotnej kolejności (dając "dopełnienie" do pełnego obrotu), braku redukcji o 400 g albo przepisania kierunku zamiast kąta.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze porównaj otrzymany wynik z oczekiwanym zakresem wartości w danej kolumnie (kierunek często bywa "duży", a kąt między sąsiednimi celami zwykle mniejszy) i pamiętaj, że w gradach pełny obrót to 400 g.
