KWALIFIKACJA MEP3 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 6.
W przedstawionym na rysunku urządzeniu, strzałkami oznaczono suwaki pozwalające zmierzyć albo ustawić
Ilustracja przedstawia urządzenie optyczne, prawdopodobnie refraktometr lub pupilometr, używane w zawodzie technika optyka
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suwaki wskazane strzałkami w tego typu przyrządach służą do ustawiania/odczytu położenia źrenic, co pozwala wyznaczyć właściwe położenie osi widzenia (PD) względem skali urządzenia. Pozostałe opcje dotyczą innych nastaw (inset, dystans obserwacji, kąt pantoskopowy), które nie są mierzone tymi suwakami.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu pokazano urządzenie z suwakami (regulowanymi elementami przesuwanymi po skali), a strzałki wskazują właśnie te ruchome części. W praktyce optyki okularowej takie suwaki najczęściej służą do ustawienia i odczytu położenia źrenic (czyli położenia środka źrenicy dla oka prawego i lewego) podczas pomiaru lub kontroli parametrów związanych z centracją.

Odpowiedź "położenie źrenic oczu" jest poprawna, ponieważ:

  • położenie źrenic jest parametrem, który da się bezpośrednio odwzorować na skali przyrządu przez przesunięcie wskaźników/suwaków do pozycji odpowiadającej źrenicom,
  • suwaki umożliwiają niezależną nastawę dla oka prawego i lewego, co odpowiada praktyce pomiaru (ustawienia dwóch punktów odniesienia),
  • taki odczyt jest użyteczny przy dalszych czynnościach: centrowaniu soczewek, weryfikacji ustawienia osi optycznych oraz kontroli dopasowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu suwaków:

  • "położenie insetu szkła w oprawie" – inset to pojęcie związane z przesunięciem względem osi/oprawy i jest zwykle wynikiem obliczeń lub dopasowania w procesie projektowania/wykonania, a nie typowym "bezpośrednim" ustawieniem położenia źrenic suwakami wskazanymi strzałkami.
  • "odległość przedmiotu obserwacji podczas pomiaru PD" – dystans obserwacji (warunki pomiaru) nie jest parametrem ustawianym suwakami na skali urządzenia wskazującymi punkty odpowiadające źrenicom; dotyczy raczej organizacji stanowiska i procedury pomiaru.
  • "kąt pantoskopowy" – kąt pantoskopowy odnosi się do ustawienia oprawy/okularów względem twarzy (pochylenia), zwykle ocenianego innym narzędziem (np. przyrządami do dopasowania opraw) i nie jest typową funkcją suwaków do położenia źrenic.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu mowa o suwakach oznaczonych strzałkami, skup się na tym, co da się "ustawić jako dwa punkty" (prawe i lewe oko) i odczytać na skali. Parametry związane z kątem oprawy lub warunkami obserwacji zazwyczaj nie są realizowane przez takie dwa suwaki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PD (rozstaw źrenic) to odległość między środkami źrenic, zwykle mierzona dla dali lub bliży. Parametr jest potrzebny do prawidłowego wycentrowania soczewek w okularach, tak aby osie optyczne były zgodne z osiami widzenia użytkownika.
Położenie źrenic wyznacza, gdzie powinny znaleźć się osie optyczne soczewek w gotowych okularach. Błąd w tym zakresie może powodować dyskomfort, uczucie "ściągania" obrazu, problemy z adaptacją, a przy mocniejszych korekcjach także dolegliwości astenopijne.
Suwaki przesuwa się do pozycji odpowiadającej prawemu i lewemu oku, a następnie odczytuje się wartości na skali. Dzięki temu można szybko zaznaczyć dwa punkty odniesienia (dla obu oczu) i przenieść je do dalszych czynności, np. centracji soczewek.
PD i inset są powiązane z centrowaniem, ale dotyczą innego etapu i innej definicji. Uczniowie często wybierają odpowiedź, bo kojarzy się z "przesunięciem" w oprawie, zamiast sprawdzić, czy wskazane elementy przyrządu faktycznie służą do ustawiania punktów źrenicznych.
Inset to przesunięcie punktu centracji dla bliży w porównaniu do dali, wynikające z konwergencji oczu. Stosuje się go głównie w projektowaniu i wykonywaniu korekcji do bliży (np. w soczewkach progresywnych), aby prawidłowo ustawić strefy widzenia.
Zazwyczaj nie. Kąt pantoskopowy dotyczy ustawienia oprawy na twarzy (pochylenia) i mierzy się go innymi metodami lub narzędziami do dopasowania opraw. Przyrządy z suwakami do położenia źrenic służą przede wszystkim do centracji względem oczu.
Najczęściej pojawia się dyskomfort widzenia i trudności adaptacyjne. Użytkownik może zgłaszać bóle oczu lub głowy, zamazywanie obrazu, wrażenie zniekształceń albo problem z uzyskaniem ostrości. Im większa moc korekcji, tym skutki błędu są zwykle bardziej odczuwalne.
Przyrządy do PD często mają dwa elementy nastawcze odpowiadające prawemu i lewemu oku oraz skalę/odczyt. Narzędzia do dopasowania opraw częściej odnoszą się do kątów, krzywizn i geometrii oprawy, a nie do dwóch punktów źrenicznych ustawianych suwakami.
PD dla dali stosuje się przy korekcji do patrzenia w dal i wielu rozwiązaniach ogólnych. PD dla bliży bywa potrzebne przy pracy z bliska, okularach do czytania lub ustawieniach stref w soczewkach wieloogniskowych. Dobór zależy od przeznaczenia okularów.
Najpierw ustal, jakie elementy są wskazane (np. suwaki, skale, pokrętła) i do czego logicznie służą. Następnie dopasuj opcję, która opisuje parametr możliwy do ustawienia/odczytu tym elementem. Unikaj odpowiedzi "modnych" terminów, jeśli nie pasują do funkcji wskazanej części.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że suwaki wskazane strzałkami w tego typu przyrządach służą do ustawiania/odczytu położenia źrenic, co pozwala wyznaczyć właściwe położenie osi widzenia (PD) względem skali urządzenia.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pracowni optyki okularowej dotyczące pomiaru PD i wysokości montażowej
  • Instrukcje stanowiskowe w salonie optycznym: procedura pomiaru PD i weryfikacji centracji
  • Atlasy/opracowania z budowy i zastosowania przyrządów pomiarowych w optyce okularowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego