KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 9.
W przedstawionym programie ochrony rzepaku herbicydy można stosować do fazy
Ilustracja przedstawia schemat wzrostu i ochrony rzepaku w różnych fazach jego rozwoju.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W programie ochrony rzepaku linia "ochrona przed chwastami" (zabiegi herbicydowe) kończy się przed etapem "pąkowanie" (BBCH 50–59). Oznacza to, że herbicydy stosuje się najpóźniej do granicy rozpoczęcia tej fazy, a nie w kwitnieniu ani w dojrzewaniu.

Pełne wyjaśnienie:

W schematach "programu ochrony rzepaku" zabiegi są przypisane do faz rozwojowych rośliny, najczęściej opisanych skalą BBCH. Skala ta porządkuje rozwój rzepaku od kiełkowania, przez rozetę, wydłużanie pędu, pąkowanie, kwitnienie aż do dojrzewania. W zadaniu należy nie tyle znać konkretny preparat, ile odczytać z wykresu, do jakiego momentu przewidziano "ochronę przed chwastami".

Herbicydy (odchwaszczanie) w rzepaku ozimym wykonuje się głównie we wczesnych fazach: jesienią po siewie (zabiegi doglebowe) oraz powschodowo w okresie formowania rozety i wczesnego wzrostu. Na ilustracji linia opisana jako "ochrona przed chwastami" urywa się przed fazą pąkowania, co wskazuje maksymalny etap, do którego program dopuszcza zabiegi herbicydowe. Dlatego poprawna jest odpowiedź: pąkowania (rozumiana jako granica "do rozpoczęcia pąkowania").

  • Pełnia kwitnienia jest zbyt późna (BBCH 65 należy do makrostadium kwitnienia 60–69). W tej fazie stosowanie herbicydów byłoby niezgodne z typową logiką programu ochrony i zwiększa ryzyko uszkodzeń roślin oraz strat plonu.
  • Dojrzewanie to jeszcze późniejszy etap (BBCH 70–89), całkowicie nieadekwatny dla odchwaszczania rzepaku w standardowym programie.
  • Formowanie rozety (BBCH 10–19) jest etapem, w którym rzeczywiście często wykonuje się zabiegi powschodowe, ale pytanie dotyczy fazy "do której" można stosować herbicydy. Ponieważ na schemacie ochrona przed chwastami obejmuje także późniejsze fazy (aż do okolic BBCH 50), rozetę należy traktować jako etap wcześniejszy, nie jako graniczny.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: herbicydy w rzepaku są powiązane z wczesnymi fazami BBCH, a programy ochrony kończą odchwaszczanie przed pąkowaniem/kwitnieniem. To ułatwia szybkie wykluczenie odpowiedzi z kwitnieniem i dojrzewaniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
BBCH to jednolita skala opisu faz rozwojowych roślin. W rzepaku obejmuje m.in. kiełkowanie (00–09), rozetę (10–19), wydłużanie pędu (30–39), pąkowanie (50–59) i kwitnienie (60–69). Ułatwia planowanie zabiegów ochrony i nawożenia.
Faza pąkowania (BBCH 50–59) zaczyna się, gdy widoczne są pąki kwiatowe, ale są jeszcze zamknięte. W praktyce widać rozwijający się pęd z zawiązkami kwiatostanu; przed kwitnieniem pąki nie mają jeszcze otwartych płatków.
Odchwaszczanie ma największy sens, gdy chwasty są młode, a rzepak dobrze znosi zabieg. W późnych fazach (pąkowanie/kwitnienie) rośnie ryzyko uszkodzeń roślin, spadku plonu i problemów z doborem środka. Dlatego programy ochrony kończą "ochronę przed chwastami" wcześniej.
Formowanie rozety to makrostadium BBCH 10–19. Obejmuje rozwój liści właściwych po fazie liścieni, aż do wykształcenia rozety. To częsty termin zabiegów powschodowych, ale nie musi być fazą graniczną całego programu odchwaszczania.
W schematach i etykietach często "do fazy X" oznacza najpóźniej do rozpoczęcia tej fazy. Jeśli wykres pokazuje, że linia zabiegu kończy się przed "pąkowaniem", interpretacja jest graniczna: zabieg kończy się przed wejściem w pąkowanie, a nie w jego trakcie.
Pąkowanie to BBCH 50–59 (pąki widoczne, jeszcze zamknięte), a początek kwitnienia to BBCH 60+ (pojawiają się pierwsze otwarte kwiaty). Na schematach zwykle są to osobne pola/opisy. Gdy widzisz etap "początek kwitnienia", to już po pąkowaniu.
Najczęściej myli się pytanie o fazę "do której" z fazą, w której zabieg jest "najlepszy". Trzeba odczytać, gdzie na osi czasu kończy się linia danego zabiegu. W tym typie zadań odpowiedzi typu "kwitnienie" i "dojrzewanie" są zwykle zbyt późne.
Zbyt późny zabieg może powodować zahamowanie wzrostu rzepaku, stres roślin i spadek plonu. Dodatkowo rośnie ryzyko uszkodzeń organów generatywnych oraz mniejszej skuteczności na przerośnięte chwasty. Dlatego w praktyce ogranicza się zabiegi do wcześniejszych faz BBCH.
Zabiegi doglebowe wykonuje się zwykle bezpośrednio po siewie, gdy kluczowe jest działanie w glebie. Zabiegi nalistne wykonuje się powschodowo, gdy rzepak ma liścienie i liście właściwe (często w fazie rozety). Wiosną bywa to korekta, jeśli jesienne odchwaszczanie było niewystarczające.
Najpierw ustal, czego dotyczy linia na schemacie (np. "ochrona przed chwastami"). Następnie znajdź, nad jaką fazą linia się kończy. Jeśli kończy się przed "pąkowaniem", odpowiedzi z kwitnieniem i dojrzewaniem od razu odpadają. Wybierz fazę graniczną wskazaną przez koniec linii.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W programie ochrony rzepaku linia "ochrona przed chwastami" (zabiegi herbicydowe) kończy się przed etapem "pąkowanie" (BBCH 50–59)."

Źródła:

  • Meier, U. (Ed.), "Growth Stages of Mono- and Dicotyledonous Plants – BBCH Monograph", 2nd edition, 2001 (opis skali BBCH i faz rozwojowych; rozdział dla rzepaku).
  • Lancashire P.D. i in., "A uniform decimal code for growth stages of crops and weeds", Annals of Applied Biology, 1991 (podstawy i logika kodowania faz rozwojowych w systemie BBCH/decimal code).

Materiały:

  • Monografia BBCH (tabele faz rozwojowych roślin uprawnych) – dział dotyczący rzepaku
  • Materiały dydaktyczne z integrowanej ochrony roślin dla rzepaku ozimego (programy zabiegów)
  • Etykiety-instrukcje stosowania herbicydów dopuszczonych do rzepaku (sekcja: termin stosowania / faza BBCH)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego