KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 40.
W przedstawionym programie załączenie Q0.1 jest opóźnione w stosunku do sygnału załączającego wejście I0.1 o 5 s. Jaką wartość należy ustawić na wejściu PT układu czasowego, aby opóźnienie to wzrosło do 15 minut?
Ilustracja przedstawia fragment schematu elektrycznego związanego z programowaniem sterowników PLC, co jest istotne w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
15 minut to 900 s.
Aby zwiększyć opóźnienie do 15 minut, nastawę czasu należy przeliczyć na jednostki, w jakich pracuje wejście PT danego układu czasowego. Dla skali 0,1 s na jednostkę: 900 s / 0,1 s = 9000, więc taka wartość PT daje zwłokę 15 minut.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu chodzi o zwiększenie opóźnienia załączenia wyjścia Q0.1 względem sygnału z wejścia I0.1 do wartości 15 minut. Kluczowy krok to poprawne przeliczenie minut na sekundy oraz dopasowanie wyniku do jednostek, w których liczony jest parametr PT w zastosowanym układzie czasowym.

Krok 1: konwersja czasu

  • 15 minut = 15 × 60 s = 900 s.

Krok 2: przeliczenie na jednostki PT

W wielu zadaniach egzaminacyjnych (i w starszych rozwiązaniach sterownikowych) PT bywa wyrażany w jednostkach bazowych timera, np. 0,1 s na "1". Wtedy:

  • 1 jednostka PT = 0,1 s
  • 900 s / 0,1 s = 9000

Dlatego odpowiedź "9000" odpowiada nastawie dającej 15 minut opóźnienia przy takiej skali timera.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "150" odpowiadałoby bardzo krótkiej zwłoce (przy skali 0,1 s to 15 s), co wynika zwykle z pomylenia minut z sekundami lub zbyt szybkiego "dopasowania" liczby do 15.
  • "1500" (przy 0,1 s/jednostkę) dawałoby 150 s = 2,5 min, czyli nadal znacznie mniej niż 15 min. To typowy skutek błędu w konwersji jednostek.
  • "6000" dawałoby 600 s = 10 min, co jest wynikiem częściowo poprawnego liczenia (minuty na sekundy), ale z pomyłką w końcowym przeliczeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, w jakich jednostkach działa PT (ms/s, TIME, 0,1 s). Na arkuszach często wynika to z podpisu bloku w programie lub z ilustracji. Dopiero wtedy wykonaj konwersję 15 min → 900 s i dopasuj do skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zamień minuty na sekundy: 15 min × 60 = 900 s. To dopiero baza do dalszego przeliczenia na jednostki timera (np. 0,1 s, 1 s lub milisekundy). Na egzaminie ten krok jest kluczowy, bo większość błędów wynika z pomylenia minut i sekund.
PT to nastawa czasu (czas zadany) dla timera, czyli wartość, po której upływie timer "uzna", że czas minął i zmieni stan wyjścia/bitu. Jednostka PT zależy od typu timera i środowiska (czasem jest to format czasu, a czasem liczba w jednostkach bazowych).
Wejście (np. I0.1) zwykle uruchamia timer, a wyjście (np. Q0.1) jest załączane dopiero po odczekaniu ustawionego czasu PT. Taki układ realizuje zwłokę czasową, przydatną w sekwencjach startu maszyn, eliminacji drgań styków lub opóźnieniu sygnalizacji.
Najczęściej wynika to z opisu bloku timera w programie lub z typu danych użytego w nastawie (np. czas jako liczba albo jako typ czasu). W arkuszach egzaminacyjnych informacja bywa pokazana na zrzucie programu. Bez tego łatwo pomylić skalę (ms vs 0,1 s vs 1 s).
Najpierw policz czas w sekundach, a potem podziel przez 0,1 s. Przykład: 15 min = 900 s, więc PT = 900 / 0,1 = 9000. Analogicznie 5 s odpowiadałoby 5 / 0,1 = 50. To typowe przeliczenie dla zadań z jednostką dziesiątych części sekundy.
Bo są "podobne" do liczby 15 i wiele osób stosuje skrót myślowy zamiast pełnej konwersji jednostek. Dodatkowo działa błąd automatyzmu: część osób pamięta, że gdzieś pojawia się mnożenie przez 10 lub 100, ale nie sprawdza, czy przelicza minuty, sekundy czy skalę timera.
Nie. W zależności od sterownika i zastosowanego bloku czasowego PT może być wyrażone w milisekundach, w sekundach, w dziesiątych częściach sekundy albo jako typ czasu (np. z zapisem czasu). Dlatego zawsze trzeba sprawdzić opis timera/parametru w danym środowisku.
Opóźnienie stosuje się m.in. do sekwencyjnego startu napędów, opóźnionego załączania zaworów/siłowników, uruchamiania wentylacji po starcie maszyny, opóźnienia alarmu po włączeniu zasilania oraz do filtracji krótkich impulsów sterujących.
Najczęstsze to: pomylenie minut z sekundami (brak mnożenia przez 60), nieuwzględnienie skali timera (np. 0,1 s), przestawienie zera w liczbie (9000 vs 900), oraz liczenie "na skróty" z dopasowaniem do odpowiedzi. Pomaga zapis kroków: min → s → jednostki PT.
Użyj prostych faktów: 15 min to ćwierć godziny, czyli 900 s. Jeśli baza timera to 0,1 s, wynik musi być 10 razy większy niż liczba sekund, czyli 9000. Taka kontrola sensowności szybko wyłapuje wyniki rzędu 150 lub 1500 jako zbyt małe.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "15 minut to 900 s.Aby zwiększyć opóźnienie do 15 minut, nastawę czasu należy przeliczyć na jednostki, w jakich pracuje wejście PT danego układu czasowego."

Materiały:

  • Instrukcje producenta sterownika PLC dotyczące timerów i typu danych czasu (np. TIME)
  • Podręczniki do podstaw programowania PLC (timery, wejścia/wyjścia)
  • Zadania treningowe z konwersji jednostek i skalowania parametrów czasowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego