Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2016 (test 2)



PYTANIE NR 40.
W przedstawionym programie załączenie Q0.1 jest opóźnione w stosunku do sygnału załączającego wejścia I0.1 o 5 sekund. Jaką wartość należy ustawić na wejściu PT układu czasowego, aby opóźnienie to wzrosło do 15 minut?
Ilustracja przedstawia schemat drabinkowy (LAD) używany w programowaniu sterowników PLC, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby uzyskać 15 minut opóźnienia, przelicz czas: 15 min = 900 s. W tym typie układu czasowego PT jest podawane w jednostkach 0,1 s, więc trzeba przeliczyć 900 s / 0,1 s = 9000. Dlatego poprawna nastawa PT to 9000.

Pełne wyjaśnienie:

Opóźnienie wyjścia realizuje blok czasowy, w którym parametr PT oznacza czas nastawy. Najpierw przeliczamy wymagane opóźnienie na sekundy:

15 minut = 15 × 60 s = 900 s.

Kluczowa jest interpretacja jednostek, w jakich podaje się PT. W wielu starszych/konkretnych implementacjach timerów (zależnych od platformy PLC) PT bywa skalowane, np. jedna jednostka odpowiada 0,1 s. Wtedy łączna liczba jednostek potrzebna do uzyskania 900 s wynosi:

900 s ÷ 0,1 s = 9000.

Stąd odpowiedź "9000" odpowiada nastawie 15 minut.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne?

  • "150" dawałoby 150 × 0,1 s = 15 s, czyli opóźnienie znacznie za małe.
  • "1500" dawałoby 1500 × 0,1 s = 150 s = 2,5 min, wciąż za mało.
  • "6000" dawałoby 6000 × 0,1 s = 600 s = 10 min, nadal mniej niż wymagane 15 min.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, w jakich jednostkach pracuje dany timer (ms, 0,1 s, 1 s lub typ TIME). To właśnie różnice między sterownikami najczęściej powodują pomyłki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak przeliczyć 15 minut na sekundy w zadaniach z timerami PLC?
Najprościej użyć przelicznika: 1 minuta = 60 sekund. Zatem 15 min = 15 × 60 = 900 s. Dopiero potem przeliczaj sekundy na jednostki timera (np. 0,1 s, 1 s lub ms), bo to zależy od konkretnego sterownika i bloku czasowego.
Co oznacza wejście PT w układzie czasowym (timerze) w PLC?
PT to zwykle czas zadany (preset time), czyli wartość, do której timer odmierza czas zanim zmieni stan wyjścia (np. opóźni załączenie). W zależności od platformy PT może być liczbą skalowaną (np. 0,1 s) albo typem czasu (np. TIME).
Dlaczego w tym zadaniu wychodzi wartość 9000, a nie 900?
Bo zadanie zakłada, że 1 jednostka PT = 0,1 s. Skoro 15 minut to 900 s, to liczba jednostek wynosi 900 / 0,1 = 9000. Gdyby PT było w sekundach, wtedy poprawne byłoby 900, ale tu przyjęto inną skalę.
Jak rozpoznać, w jakich jednostkach jest parametr PT w timerze PLC?
Jednostki PT wynikają z dokumentacji sterownika i użytego bloku (np. TON/TP/TOF). W praktyce sprawdza się: opis bloku w pomocy programu, typ danych PT (np. TIME) lub oznaczenia przy timerze. Bez tej informacji łatwo o błąd, bo różne PLC mają różne konwencje.
Jakie są typowe błędy przy obliczaniu nastawy PT w zadaniach egzaminacyjnych?
Najczęstsze to: pomylenie minut z sekundami, pominięcie skali (np. 0,1 s), zaokrąglanie "na oko" oraz przenoszenie nawyków z innej platformy (np. oczekiwanie zapisu T#15m). Pomaga zapisanie całego łańcucha jednostek: min → s → jednostki PT.
Czy 5 sekund z treści zadania ma wpływ na obliczenie 15 minut?
Nie wprost. Informacja o 5 sekundach pokazuje tylko, że timer działa i że PT odpowiada za opóźnienie. W obliczeniu nowej nastawy liczy się wymagany czas 15 minut oraz jednostka PT. Wartość 5 s nie jest potrzebna do końcowego przeliczenia.
Kiedy w automatyce stosuje się opóźnione załączenie wyjścia (TON)?
Stosuje się je m.in. przy sekwencyjnym rozruchu napędów, opóźnionym wysterowaniu zaworów, filtracji krótkich impulsów z czujników oraz przy wymaganiu "stabilnego" sygnału wejściowego przed reakcją układu. To ogranicza fałszywe zadziałania i poprawia niezawodność procesu.
Jak sprawdzić wynik obliczeń PT bez znajomości programu z obrazka?
Da się to zrobić kontrolnie przez przeliczenie w drugą stronę: przyjmij jednostkę PT z zadania (tu 0,1 s) i przemnóż. Dla 9000: 9000 × 0,1 s = 900 s, czyli 15 minut. Jeśli wynik w sekundach nie zgadza się z wymaganym opóźnieniem, nastawa jest błędna.
Czy w nowoczesnych sterownikach PLC wpisuje się PT jako liczbę czy jako czas?
To zależy od środowiska i producenta. Często spotyka się typ TIME i zapis wprost, np. 15 minut jako wartość czasu, ale w innych rozwiązaniach (zwłaszcza starszych lub specyficznych) PT bywa liczbą w jednostkach bazowych. Na egzaminie przyjmuj format z treści zadania.
Jak szybko na egzaminie policzyć 15 minut na nastawę timera 0,1 s?
Użyj skrótu: minuty → sekundy (×60), potem sekundy → dziesiąte sekundy (×10). Czyli 15 × 60 × 10 = 9000. Ten schemat jest szybki i zmniejsza ryzyko pomylenia jednostek.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby uzyskać 15 minut opóźnienia, przelicz czas: 15 min = 900 s.

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers – Part 3: Programming languages (timers jako bloki funkcyjne; pojęcie czasu nastawy PT)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw programowania PLC (timery TON/TOF/TP) dla używanego środowiska
  • Materiały dydaktyczne z IEC 61131-3 dotyczące typów danych i bloków funkcyjnych
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeniami czasów i skalowaniem parametrów
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego