KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 17.
W przykładzie przedstawionym na rysunku przedmiot obrabiany jest zamocowany za pomocą
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny, który może być używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy mocowaniu "w kłach" przedmiot jest podparty osiowo, a moment obrotowy przenosi zabierak współpracujący z tarczą zabierakową. Takie mocowanie stosuje się szczególnie dla dłuższych wałków, aby uzyskać stabilne podparcie w koniku i mniejsze bicie podczas toczenia.

Pełne wyjaśnienie:

Mocowanie z tarczą zabierakową i zabierakiem jest typowym rozwiązaniem do toczenia między kłami. W takim układzie detal jest osiowo podparty (zwykle jednym końcem we wrzecionie, drugim w koniku), a napęd nie jest realizowany przez szczęki uchwytu, tylko przez element zabierający. Dlatego w opisie poprawnego mocowania muszą pojawić się dwie cechy jednocześnie: przeniesienie momentu przez zabierak/tarczę oraz podparcie kłem.

Dlaczego poprawna odpowiedź jest poprawna?
Połączenie "tarcza zabierakowa + zabierak + podparcie kłem" jednoznacznie wskazuje toczenie między kłami: kły zapewniają osiowe prowadzenie i podparcie, a tarcza z zabierakiem dostarcza momentu obrotowego potrzebnego do skrawania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Uchwyt membranowy z podtrzymką stałą – uchwyt membranowy służy do chwytania (zacisku) detalu, natomiast podtrzymka stała jest podparciem bocznym dla długich elementów. Taki zestaw nie opisuje typowego przeniesienia momentu przez tarczę zabierakową i zabierak.
  • Uchwyt tulejkowy z podparciem kłem stałym – uchwyt tulejkowy również bazuje na zacisku, a nie na napędzie przez zabierak. Samo "podparcie kłem" nie wystarcza, bo w toczeniu między kłami konieczne jest jeszcze rozwiązanie do przeniesienia momentu (zabierak/tarcza).
  • Zabierak czołowy z podtrzymką ruchomą – podtrzymka ruchoma (toczna) przemieszcza się wraz z posuwem narzędzia i służy do podparcia smukłego detalu. Nie zastępuje jednak opisu klasycznego układu "tarcza zabierakowa + zabierak + kieł" i zmienia charakter mocowania.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się jednocześnie kieł (podparcie osiowe) oraz zabierak/tarcza (przeniesienie momentu), to najczęściej chodzi o toczenie między kłami. Jeśli pojawia się "uchwyt …" – zwykle chodzi o mocowanie przez zacisk.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tarcza zabierakowa to element mocowany na wrzecionie tokarki, który służy do przeniesienia momentu obrotowego na przedmiot obrabiany podczas toczenia między kłami. Współpracuje z zabierakiem zamocowanym do detalu.
Zabierak to osprzęt, który łączy detal z tarczą zabierakową w taki sposób, aby napędzać przedmiot obrabiany, gdy ten jest podparty kłami. Dzięki temu detal może się obracać bez chwytania w szczękach uchwytu.
Najczęściej widać dwa punkty podparcia osiowego: jeden od strony wrzeciona i drugi od strony konika (kły). Dodatkowo pojawia się element do przeniesienia napędu: tarcza zabierakowa oraz zabierak na detalu.
Kły podpierają detal osiowo, ale same nie zapewniają pewnego przeniesienia momentu obrotowego. Zabierak wraz z tarczą zabierakową dostarcza napęd, dzięki czemu detal obraca się stabilnie i można bezpiecznie prowadzić obróbkę skrawaniem.
Stosuje się je głównie przy dłuższych, smukłych wałkach oraz wtedy, gdy ważna jest współosiowość powierzchni obrabianych. Podparcie w koniku zmniejsza ugięcie i ryzyko drgań, co poprawia jakość powierzchni.
Podtrzymka stała to osprzęt tokarski służący do podparcia bocznego długiego detalu, aby ograniczyć ugięcie pod siłami skrawania. Nie przenosi napędu i nie zastępuje kła; jest dodatkiem do wybranego sposobu mocowania.
Podtrzymka stała jest zamocowana w jednym miejscu łoża i podpiera detal w stałym punkcie. Podtrzymka ruchoma przemieszcza się razem z suportem/narzędziem, podpierając detal blisko strefy skrawania, gdy występuje ryzyko ugięcia.
Nie. Uchwyt tulejkowy opiera się na zacisku (chwytaniu) detalu w tulei, a mocowanie w kłach opiera się na podparciu osiowym (kłami) i zwykle wymaga zabieraka do przeniesienia momentu obrotowego.
Najczęściej myli się funkcje elementów: kły (podparcie osiowe), podtrzymki (podparcie boczne) i uchwyty (zacisk). Częsty błąd to wybór opcji z "uchwytem" mimo że w toczeniu między kłami napęd realizuje tarcza zabierakowa z zabierakiem.
Warto uczyć się przez porównywanie funkcji osprzętu: co podpiera (kieł/podtrzymka), co mocuje (uchwyt), a co napędza (tarcza z zabierakiem). Pomaga też analiza zdjęć/rysunków stanowisk oraz krótkie notatki z cech rozpoznawczych.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Przy mocowaniu "w kłach" przedmiot jest podparty osiowo, a moment obrotowy przenosi zabierak współpracujący z tarczą zabierakową."

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i DTR tokarek szkolnych/zakładowych dotyczące osprzętu mocującego
  • Materiały dydaktyczne z technologii obróbki skrawaniem (dział: toczenie, mocowanie przedmiotów)
  • Katalogi i opisy producentów osprzętu tokarskiego (kły, tarcze zabierakowe, podtrzymki) – jako poglądowe porównanie rozwiązań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego