KWALIFIKACJA SPO5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 3.
W przypadku której choroby podopieczny będzie potrzebował pomocy opiekunki podczas golenia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tetraplegia oznacza porażenie czterech kończyn, w tym kończyn górnych, co ogranicza chwyt i precyzyjne ruchy potrzebne do golenia. Przy paraplegii zwykle sprawne pozostają ręce, więc podopieczny może się ogolić sam. Cukrzyca i choroba serca nie muszą upośledzać manualnie tej czynności.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas golenia kluczowa jest sprawność kończyn górnych: stabilny chwyt, koordynacja ruchów, kontrola siły nacisku oraz możliwość bezpiecznego manewrowania maszynką lub golarką. Dlatego w praktyce opiekuńczej ocenia się nie tylko rozpoznanie choroby, ale przede wszystkim to, czy stan pacjenta ogranicza używanie rąk.

Odpowiedź "Tetraplegii." jest właściwa, ponieważ tetraplegia (porażenie czterokończynowe) obejmuje również kończyny górne. Osoba z takim ograniczeniem często nie jest w stanie samodzielnie wykonać precyzyjnych czynności higienicznych, w tym golenia, i może wymagać pomocy w przygotowaniu, asekuracji albo całkowitego wyręczenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Paraplegii." – paraplegia dotyczy głównie kończyn dolnych. W typowym ujęciu ręce pozostają sprawne, więc samo golenie (czynność manualna) może być możliwe bez pomocy, choć podopieczny może potrzebować wsparcia np. w transferze do łazienki czy w organizacji stanowiska.
  • "Cukrzycy insulinozależnej." – cukrzyca sama w sobie nie oznacza automatycznie niesprawności rąk. Mogą występować powikłania (np. zaburzenia czucia), ale nie jest to bezpośredni, konieczny skutek w kontekście golenia, więc nie stanowi najlepszej odpowiedzi w pytaniu o typową potrzebę pomocy.
  • "Choroby niedokrwiennej serca." – może ograniczać tolerancję wysiłku, powodować duszność lub męczliwość, ale nie musi zaburzać funkcji kończyn górnych i precyzji ruchów. Sama diagnoza nie przesądza o potrzebie pomocy przy goleniu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy czynności takich jak golenie, mycie, ubieranie, jedzenie, najpierw odpowiedz sobie: czy problem dotyczy rąk i koordynacji? Jeśli tak, wybieraj schorzenia/urazy ograniczające kończyny górne, a nie te, które wpływają głównie na wydolność lub kończyny dolne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tetraplegia to porażenie czterech kończyn, zwykle po uszkodzeniu rdzenia w odcinku szyjnym. Obejmuje także ręce, dlatego często ogranicza chwyt i precyzję ruchów. W samoobsłudze skutkuje potrzebą pomocy m.in. przy goleniu, myciu, ubieraniu i jedzeniu.
Paraplegia dotyczy głównie kończyn dolnych, a ręce zwykle pozostają sprawne. Z tego powodu samo golenie nie musi wymagać pomocy opiekunki. Wsparcie bywa potrzebne raczej w dojściu do łazienki, transferach, przygotowaniu stanowiska lub utrzymaniu bezpiecznej pozycji.
Golenie wymaga stabilnego chwytu, koordynacji i kontroli siły nacisku. Przy tetraplegii osłabione lub niesprawne są kończyny górne, więc trudne staje się utrzymanie maszynki, wykonywanie płynnych ruchów i zapobieganie skaleczeniom. To zwiększa potrzebę asysty.
Oceń funkcję rąk: siłę chwytu, zakres ruchu, drżenie, czucie oraz zdolność do precyzyjnych ruchów. Sprawdź też bezpieczeństwo (ryzyko skaleczeń) i tolerancję wysiłku. W praktyce ważne jest, czy podopieczny potrafi wykonać czynność samodzielnie i bezpiecznie, a nie sama nazwa choroby.
Częsty błąd to wybór "ciężkiej" choroby bez powiązania jej ze sprawnością rąk (np. serca). Inny błąd to mylenie pojęć paraplegia i tetraplegia. Warto zawsze myśleć funkcjonalnie: golenie zależy od kończyn górnych i koordynacji, a nie od samych dolegliwości ogólnych.
Zapewnij stabilną pozycję, dobre oświetlenie i dostęp do wody/lustra. Używaj bezpiecznych narzędzi (np. golarka elektryczna, jeśli to odpowiednie) i pracuj spokojnie, krótkimi ruchami. Dbaj o higienę skóry i poszanowanie intymności. W razie wysokiego ryzyka skaleczeń rozważ pełne wyręczenie.
Nie zawsze. Cukrzyca może prowadzić do powikłań (np. zaburzeń czucia), ale sama diagnoza nie przesądza o niesprawności rąk. Na egzaminie zwykle szuka się odpowiedzi bezpośrednio związanej z ograniczeniem kończyn górnych. Dlatego cukrzyca nie jest typową przyczyną potrzeby pomocy w goleniu.
Może powodować męczliwość lub duszność, co czasem ogranicza wykonywanie dłuższych czynności. Jednak nie jest to schorzenie typowo upośledzające precyzyjne ruchy rąk. W pytaniach o golenie kluczowe jest, czy podopieczny ma sprawne kończyny górne i koordynację, a nie sama wydolność.
Najczęściej są to stany wpływające na ręce i koordynację, np. porażenia po udarach, zaawansowane choroby neurologiczne, znaczne drżenia lub przykurcze. W praktyce opiekunka ocenia konkretną sprawność funkcjonalną, a nie tylko rozpoznanie. Egzaminowo warto kojarzyć golenie z zaburzeniami kończyn górnych.
Ucz się "mapowania" czynności na wymagane funkcje: jedzenie i golenie → ręce i koordynacja; chodzenie → kończyny dolne i równowaga; higiena → zakres ruchu i bezpieczeństwo. Ćwicz rozróżnianie terminów (np. tetraplegia/paraplegia) oraz analizę ryzyka. To ułatwia wybór jednej najlepszej odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Tetraplegia oznacza porażenie czterech kończyn, w tym kończyn górnych, co ogranicza chwyt i precyzyjne ruchy potrzebne do golenia."

Źródła:

  • Merck Manual Consumer Version (ang.) – hasło: "Spinal Cord Injury" oraz opis porażeń (tetraplegia/quadriplegia vs paraplegia), https://www.merckmanuals.com/home/brain-spinal-cord-and-nerve-disorders/spinal-cord-disorders/spinal-cord-injury - accessed 2026-03-01
  • Encyclopaedia Britannica – hasło: "quadriplegia", opis utraty funkcji kończyn górnych i dolnych, https://www.britannica.com/science/quadriplegia - accessed 2026-03-01
  • Encyclopaedia Britannica – hasło: "paraplegia", opis porażenia kończyn dolnych przy zachowanej funkcji kończyn górnych, https://www.britannica.com/science/paraplegia - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z anatomii i fizjologii dla zawodów opiekuńczych (część: układ nerwowy i narząd ruchu)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące ADL i oceny samodzielności (higiena, ubieranie, toaleta)
  • Poradniki pielęgnacyjne dla opiekunów: bezpieczne golenie i higiena osoby zależnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego