KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 38.
W przypadku likwidacji instytucji dokumentację kategorii A należy przekazać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokumentacja kategorii A ma trwałą wartość historyczną i wchodzi do państwowego zasobu archiwalnego. Dlatego w razie likwidacji jednostki nie przekazuje się jej notariuszowi, organowi założycielskiemu ani firmie przechowalniczej, lecz do właściwego archiwum państwowego, które przejmuje i zabezpiecza te materiały.

Pełne wyjaśnienie:

Dokumentacja oznaczona jako kategoria A to materiały archiwalne o trwałej wartości (historycznej, dowodowej lub badawczej), które powinny być zachowane bezterminowo. W praktyce oznacza to, że nie traktuje się ich jak zwykłej dokumentacji bieżącej ani jak akt, które można po prostu dalej "magazynować" u dowolnego podmiotu.

W sytuacji likwidacji instytucji kluczowe jest zapewnienie ciągłości opieki nad materiałami kategorii A. Właściwą drogą jest przekazanie ich do właściwego archiwum państwowego, które przejmuje materiały do zasobu, zapewnia warunki przechowywania, ewidencję i udostępnianie zgodnie z zasadami archiwalnymi.

Pozostałe propozycje są błędne, bo dotyczą innych ról lub innych typów usług:

  • Organ założycielski instytucji może pełnić nadzór właścicielski lub organizacyjny, ale nie jest domyślnym podmiotem przejmującym materiały archiwalne kategorii A do zasobu.
  • Notariusz zajmuje się czynnościami notarialnymi w obrocie prawnym; nie jest instytucją archiwalną właściwą do przejmowania państwowego zasobu archiwalnego.
  • Wyspecjalizowana firma przechowalnicza może świadczyć usługi magazynowania dokumentacji, ale nie zastępuje archiwum państwowego w zakresie przejmowania i prowadzenia materiałów kategorii A.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: kategoria A = przekazanie do archiwum państwowego (zwłaszcza przy likwidacji), natomiast pozostałe rozwiązania zwykle odnoszą się do przechowywania dokumentacji niearchiwalnej lub do czynności organizacyjno-prawnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kategoria A oznacza materiały archiwalne o trwałej wartości, które należy zachować bezterminowo. W praktyce podlegają one szczególnej ochronie i po zakończeniu okresu przechowywania w jednostce są przekazywane do właściwego archiwum państwowego, a nie brakowane.
Firma przechowalnicza świadczy usługę magazynowania, ale nie przejmuje materiałów do państwowego zasobu archiwalnego. Kategoria A wymaga przekazania do archiwum państwowego, które prowadzi ewidencję, zabezpiecza i udostępnia materiały zgodnie z zasadami archiwalnymi.
Najczęściej po upływie ustalonego czasu przechowywania w archiwum zakładowym lub w sytuacjach nadzwyczajnych, takich jak likwidacja jednostki. Wtedy trzeba zapewnić ciągłość opieki nad materiałami i przekazać je do właściwego archiwum państwowego.
Właściwość archiwum państwowego ustala się co do zasady według obszaru działania jednostki lub jej siedziby. W praktyce archiwista powinien skontaktować się z archiwum państwowym obsługującym dany teren i uzyskać wskazania dotyczące trybu przygotowania przekazania.
Organ założycielski może uczestniczyć w procesie likwidacji i podejmować decyzje organizacyjne, ale sama dokumentacja kategorii A jako materiały archiwalne powinna trafić do archiwum państwowego. To archiwum jest właściwym depozytariuszem państwowego zasobu archiwalnego.
To zależy od wykazu akt, ale zwykle kategorię A mają dokumenty o trwałej wartości: kluczowe akta normatywne, dokumentacja o znaczeniu historycznym i dowodowym, wybrane rejestry i dokumenty dotyczące podstawowej działalności jednostki. Zawsze rozstrzyga klasyfikacja w wykazie akt.
Najczęstsze pomyłki to utożsamianie przekazania do archiwum państwowego z "przechowaniem gdziekolwiek", wybór odpowiedzi brzmiącej urzędowo (np. notariusz) oraz nieuwzględnianie, że kategoria A dotyczy trwałego włączenia do zasobu, a nie tylko zabezpieczenia na czas likwidacji.
Zwykle porządkuje dokumentację, weryfikuje kwalifikację archiwalną, przygotowuje ewidencję (np. spisy), kompletuje jednostki archiwalne i uzgadnia z archiwum państwowym sposób oraz termin przekazania. Celem jest przekazanie materiałów w stanie umożliwiającym ich dalsze opracowanie.
Dokumentacja kategorii B to z reguły dokumentacja niearchiwalna przechowywana przez określony czas, a następnie brakowana zgodnie z zasadami. Co do zasady nie jest przekazywana do archiwum państwowego jako zasób. Wyjątki i tryb zawsze wynikają z przyjętych zasad kwalifikacji w jednostce.
Powtórz definicje kategorii A i B, sens państwowego zasobu archiwalnego oraz typowe sytuacje: likwidacja, reorganizacja, przekazanie zadań. Ucz się na schematach decyzyjnych: co jest materiałem archiwalnym, kto jest właściwy, jakie czynności przygotowawcze wykonuje archiwista.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dokumentacja kategorii A ma trwałą wartość historyczną i wchodzi do państwowego zasobu archiwalnego.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki dotyczące kwalifikowania dokumentacji (kategorie archiwalne)
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych dla zawodu technik archiwista dotyczące postępowania z dokumentacją przy likwidacji jednostki
  • Wytyczne/poradniki publikowane przez archiwa państwowe dotyczące przekazywania materiałów archiwalnych (szczegółowe procedury)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego