KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 38.
W przypadku likwidacji jednostki organizacyjnej, materiały archiwalne przechowywane w archiwum zakładowym należy przekazać do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Materiały archiwalne (o wartości historycznej) nie pozostają w dyspozycji likwidowanej jednostki ani podmiotów komercyjnych. Przy likwidacji powinny trafić do instytucji publicznej zapewniającej trwałe przechowywanie i udostępnianie, czyli do właściwego terytorialnie archiwum państwowego.

Pełne wyjaśnienie:

W przypadku likwidacji jednostki organizacyjnej kluczowe jest rozróżnienie, czym są materiały archiwalne, a czym dokumentacja niearchiwalna. Materiały archiwalne stanowią część narodowego zasobu archiwalnego i wymagają trwałego zabezpieczenia oraz przechowywania w systemie archiwów państwowych. Z tego powodu właściwym adresatem przekazania jest właściwe terytorialnie archiwum państwowe, które przejmuje odpowiedzialność za dalsze przechowywanie, opracowanie i udostępnianie.

Odpowiedź "archiwum Ministerstwa Kultury" jest nieprawidłowa, ponieważ przekazywanie materiałów archiwalnych odbywa się do archiwum państwowego właściwego ze względu na określone kryteria (w tym terytorialne), a nie wprost do ministerstwa jako organu administracji centralnej. W praktyce funkcjonuje sieć archiwów państwowych, które realizują zadania przechowywania i udostępniania zasobu.

Wariant "firmy przechowalniczej" wprowadza typowy błąd polegający na utożsamieniu przechowywania akt z usługą magazynowania. Firmy mogą świadczyć usługi przechowywania dokumentacji na zlecenie, ale nie zastępują publicznego systemu przejmowania i ochrony materiałów archiwalnych w sytuacji likwidacji jednostki.

Odpowiedź "organizatora likwidowanej jednostki organizacyjnej" również nie trafia w istotę pytania. Organizator (np. podmiot tworzący lub nadzorujący) może mieć określone obowiązki organizacyjne, ale nie jest standardowym miejscem docelowym przekazania materiałów archiwalnych, których docelowym depozytariuszem ma być archiwum państwowe.

Na egzaminie warto zapamiętać regułę: materiały archiwalne → archiwum państwowe, natomiast dokumentacja niearchiwalna podlega innym zasadom (np. brakowaniu, przekazaniu następcy prawnego) zależnym od przepisów i ustaleń organizacyjnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Materiały archiwalne to dokumentacja mająca trwałą wartość historyczną, dowodową lub informacyjną, przeznaczona do wieczystego przechowywania. W archiwum zakładowym są one zwykle wyodrębnione od dokumentacji niearchiwalnej i podlegają szczególnym zasadom ochrony oraz ewidencji.
Firma przechowalnicza zapewnia usługę magazynowania, ale nie pełni funkcji publicznego depozytariusza zasobu archiwalnego. Materiały archiwalne mają być zabezpieczone w systemie archiwów państwowych, który gwarantuje trwałe przechowywanie, opracowanie i udostępnianie zgodnie z zasadami archiwalnymi.
Właściwość terytorialną ustala się co do zasady według siedziby jednostki (lub miejsca wytworzenia dokumentacji) i podziału kompetencji archiwów państwowych. W praktyce archiwista powinien sprawdzić, które archiwum obejmuje dany obszar i skontaktować się w sprawie trybu przekazania oraz wymaganych spisów.
Najczęściej przygotowuje się uporządkowanie akt, ich oznaczenie, ewidencję oraz spisy zdawczo-odbiorcze. Ważne jest też wyodrębnienie materiałów archiwalnych od dokumentacji niearchiwalnej i zapewnienie warunków bezpiecznego transportu. Szczegółowy tryb zależy od ustaleń z archiwum przyjmującym.
Najczęstsze pomyłki to: wybór "ministerstwa" jako adresata (błąd autorytetu), mylenie materiałów archiwalnych z dokumentacją niearchiwalną oraz wskazywanie podmiotów komercyjnych. Warto zapamiętać prostą zasadę: materiały archiwalne w razie likwidacji kieruje się do archiwum państwowego.
Organizator może wykonywać czynności organizacyjne i nadzorcze, ale pytanie egzaminacyjne dotyczy docelowego przekazania materiałów archiwalnych. W takim ujęciu właściwym miejscem jest archiwum państwowe. Na egzaminie trzeba rozróżniać rolę organizatora od instytucji odpowiedzialnej za wieczyste przechowywanie.
Dokumentacja niearchiwalna ma czasowe okresy przechowywania i po ich upływie może być brakowana lub przekazywana zgodnie z procedurami. Materiały archiwalne mają wartość trwałą i nie podlegają brakowaniu w zwykłym trybie. Dlatego przy likwidacji jednostki ścieżka postępowania dla obu grup dokumentacji jest różna.
W treści zadania kluczowe jest sformułowanie "materiały archiwalne". To sygnał, że chodzi o dokumentację przeznaczoną do wieczystego przechowywania. Jeśli pojawia się ogólne "dokumentacja" lub "akta", trzeba zwrócić uwagę na kontekst, bo wtedy odpowiedź może dotyczyć innych procedur.
W praktyce korzysta się z procedur wewnętrznych jednostki, ustaleń z archiwum państwowym oraz instrukcji archiwalnych. Pomocne są też informacje publikowane przez archiwa państwowe (np. wymagania dotyczące spisów i uporządkowania). Najbezpieczniej jest potwierdzić wymagania bezpośrednio z archiwum przyjmującym.
Ucz się schematami: materiały archiwalne → archiwum państwowe, a dokumentacja niearchiwalna → brakowanie lub inne działania według zasad. Przećwicz rozpoznawanie słów-kluczy w poleceniach (materiały archiwalne, archiwum zakładowe, likwidacja) i rozwiązuj testy z rozróżnianiem instytucji i właściwości terytorialnej.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Materiały archiwalne (o wartości historycznej) nie pozostają w dyspozycji likwidowanej jednostki ani podmiotów komercyjnych."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu archiwistyki zakładowej (klasyfikacja i kwalifikacja dokumentacji)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące sieci archiwów państwowych i zasad nadzoru archiwalnego
  • Instrukcje kancelaryjne i archiwalne stosowane w jednostkach organizacyjnych (dla ćwiczeń praktycznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego