KWALIFIKACJA SPO5 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 27.
W przypadku pacjentki obłożnie chorej, opiekunka powinna namawiać ją do kilkakrotnego w ciągu dnia głębokiego oddychania w dobrze przewietrzonym pokoju, zmiany pozycji ciała i odkasływania. Te czynności wykonywane przez podopieczną są elementem profilaktyki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opisane działania (głębokie oddychanie, wietrzenie pokoju, zmiana pozycji i odkasływanie) wspierają wentylację płuc oraz usuwanie wydzieliny z dróg oddechowych. U osoby obłożnie chorej zmniejsza to ryzyko zastoju i rozwoju infekcji, dlatego są to elementy profilaktyki zapalenia płuc.

Pełne wyjaśnienie:

U pacjentki obłożnie chorej największym problemem jest unieruchomienie, które sprzyja zaleganiu wydzieliny, spłyceniu oddechu i gorszemu upowietrznieniu dolnych partii płuc. Zaleganie wydzieliny oraz słabsza wentylacja zwiększają ryzyko rozwoju stanu zapalnego w układzie oddechowym.

Dlatego czynności wymienione w pytaniu są typowymi elementami profilaktyki zapalenia płuc i innych powikłań oddechowych:

  • Głębokie oddychanie poprawia rozprężanie pęcherzyków płucnych i wentylację, co przeciwdziała zastojom.
  • Dobrze przewietrzony pokój ułatwia komfort oddychania i wspiera prawidłową wymianę powietrza w otoczeniu chorego.
  • Zmiana pozycji ciała ma znaczenie nie tylko dla skóry, ale też dla układu oddechowego: zmienia obciążenie i ułożenie klatki piersiowej, ułatwia wentylację różnych obszarów płuc oraz odpływ wydzieliny.
  • Odkasływanie to mechanizm oczyszczania dróg oddechowych – pomaga usuwać wydzielinę, która w przeciwnym razie może stać się pożywką dla drobnoustrojów.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do zestawu czynności:

  • Odparzenia dotyczą podrażnień skóry (wilgoć, tarcie, pieluchomajtki). Kluczowa jest higiena, osuszanie, wietrzenie skóry i ochrona barierowa, a nie ćwiczenia oddechowe.
  • Zapalenie żył wiąże się m.in. z zaburzeniami krążenia i stanami zapalnymi w obrębie naczyń; profilaktyka skupia się na ruchu kończyn, nawodnieniu i obserwacji objawów, a nie na odkasływaniu.
  • Odleżyny rzeczywiście wymagają zmiany pozycji, ale w pytaniu dominują elementy typowo oddechowe (głębokie oddychanie, wietrzenie, kaszel), co wskazuje na cel płucny.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się oddech, kaszel, wietrzenie, myśl o profilaktyce powikłań oddechowych; gdy pojawiają się wilgoć, skóra, zaczerwienienie, myśl o odparzeniach/odleżynach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zestaw działań, które zmniejszają ryzyko infekcji i zastoju w płucach u pacjenta unieruchomionego. Obejmuje m.in. zachęcanie do głębokiego oddychania, zmianę pozycji, oklepywanie/ćwiczenia zależnie od zaleceń oraz pomoc w skutecznym odkrztuszaniu wydzieliny.
Głębokie oddechy poprawiają wentylację płuc, pomagają lepiej "rozprężać" ich dolne partie i ograniczają zastój wydzieliny. U osoby długo leżącej oddech bywa spłycony, co sprzyja zaleganiu i infekcjom. Regularne ćwiczenia oddechowe zmniejszają to ryzyko.
Pozycjonowanie nie dotyczy tylko skóry. Zmiana ułożenia klatki piersiowej i tułowia poprawia rozkład wentylacji, ułatwia oddychanie i może wspierać przesuwanie się wydzieliny do miejsc, z których łatwiej ją odkrztusić. To ważny element zapobiegania zastojom w płucach.
Kaszel jest naturalnym mechanizmem oczyszczania dróg oddechowych. Umożliwia usuwanie wydzieliny, która zalegając, utrudnia przepływ powietrza i może stać się środowiskiem dla rozwoju drobnoustrojów. U osób słabych trzeba czasem wspierać skuteczny kaszel przez odpowiednią pozycję i nawodnienie.
Tak, bo poprawia komfort oddychania i jakość powietrza w otoczeniu chorego. Nie zastępuje leczenia ani rehabilitacji, ale jest elementem higieny środowiska. Trzeba jednak unikać wychłodzenia i przeciągów; wietrzyć krótko i bezpiecznie, adekwatnie do stanu pacjenta.
Profilaktyka odleżyn skupia się na skórze: częste zmiany ułożenia, odciążanie, kontrola zaczerwienienia, higiena i suchość. Profilaktyka zapalenia płuc skupia się na oddychaniu: głębokie wdechy, kaszel/odkrztuszanie, odpowiednie pozycje ułatwiające wentylację oraz obserwacja objawów oddechowych.
Niepokojące mogą być: narastająca duszność, przyspieszony oddech, kaszel z odkrztuszaniem, gorączka, osłabienie, sinienie ust/palców, świsty lub "furczenia" przy oddychaniu. Opiekunka powinna obserwować chorego i zgłaszać zmiany osobie uprawnionej (np. pielęgniarce/lekarzowi).
Długie leżenie sprzyja spłyceniu oddechu, gorszej wentylacji dolnych partii płuc i zaleganiu wydzieliny. Często dochodzi też do osłabienia kaszlu i mniejszej aktywności fizycznej. To zwiększa ryzyko zastoju i infekcji, dlatego profilaktyka oddechowa jest ważną częścią opieki.
Częsty błąd to wybieranie "odleżyn" automatycznie, gdy pojawia się zmiana pozycji, bez analizy pozostałych czynności. Inny błąd to pomijanie znaczenia kaszlu i ćwiczeń oddechowych. Na egzaminie warto wypisać w myślach słowa-klucze: oddech, kaszel, wydzielina = profilaktyka płuc.
Gdy pojawią się objawy alarmowe: nasilona duszność, ból w klatce piersiowej, wysoka gorączka, znaczne osłabienie, zaburzenia świadomości lub sinica. Także gdy kaszel staje się męczący albo pojawia się odkrztuszanie ropnej/krwistej wydzieliny. Wtedy potrzebna jest konsultacja medyczna.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Opisane działania (głębokie oddychanie, wietrzenie pokoju, zmiana pozycji i odkasływanie) wspierają wentylację płuc oraz usuwanie wydzieliny z dróg oddechowych."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw opieki/pielęgnowania osób przewlekle chorych (profilaktyka powikłań unieruchomienia)
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych dla opiekuna medycznego/opiekunki środowiskowej dotyczące profilaktyki oddechowej
  • Konspekty zajęć z rehabilitacji oddechowej na poziomie podstawowym (oddech, kaszel, pozycjonowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego