KWALIFIKACJA MOT6 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 31.
W przypadku stwierdzenia zużycia opony w postaci ząbkowania w pierwszej kolejności należy przeprowadzić badanie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ząbkowanie bieżnika (nierówne, faliste zużycie) często wynika z pogorszonego tłumienia drgań koła. Zużyte amortyzatory powodują podskakiwanie koła i okresową utratę kontaktu z nawierzchnią, co przyspiesza takie zużycie. Dlatego w pierwszej kolejności sprawdza się amortyzatory.

Pełne wyjaśnienie:

Ząbkowanie bieżnika (często opisywane jako faliste, "schodkowe" zużycie klocków bieżnika) jest typowym sygnałem, że koło nie toczy się stabilnie po nawierzchni. W praktyce bardzo często wiąże się to z niewystarczającym tłumieniem drgań w zawieszeniu, czyli ze zużyciem amortyzatorów.

Jeżeli amortyzator traci sprawność, koło łatwiej wpada w drgania i może okresowo odrywać się lub odciążać względem nawierzchni. Wtedy naciski w strefie kontaktu opony nie są równomierne w czasie i na obwodzie koła. Skutkiem bywa nierówne, "poszarpane" ścieranie bieżnika, które kierowca często odczuwa jako wzrost hałasu toczenia.

Dlatego prawidłowym pierwszym krokiem diagnostycznym jest badanie amortyzatorów (np. na stanowisku do oceny tłumienia lub poprzez oględziny wycieków i kontrolę elementów zawieszenia). Dopiero później sensowne jest przechodzenie do innych przyczyn, gdy tłumienie jest w normie.

Odpowiedź "półosi napędowych" nie jest typowym kierunkiem diagnostyki ząbkowania: uszkodzenia półosi częściej dają objawy drgań/przenoszenia momentu, ale nie są pierwszą, standardową przyczyną charakterystycznego wzoru zużycia bieżnika.

Odpowiedź "drążków kierowniczych" może mieć znaczenie przy luzach wpływających na prowadzenie i zbieżność, jednak dla ząbkowania częściej punktem startowym jest sprawność tłumienia w zawieszeniu; luzy kierownicze częściej kojarzą się z "pływaniem" toru jazdy i nierównym zużyciem o innym charakterze.

Odpowiedź "przegubów napędowych" dotyczy elementów przeniesienia napędu; ich zużycie zwykle objawia się hałasem (np. w skręcie) lub drganiami przy przyspieszaniu, a nie jako podstawowa przyczyna ząbkowania opony. W diagnostyce wzorów zużycia bieżnika priorytetem pozostają opony, ciśnienie, geometria oraz stan zawieszenia, w tym amortyzatory.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy wzoru zużycia bieżnika, najpierw kojarz go z układem jezdnym (tłumienie i geometria), a dopiero później z napędem. To pomaga ustalić właściwą kolejność badań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ząbkowanie to nierównomierne, faliste lub "schodkowe" starcie klocków bieżnika. Często wyczuwalne jest dłonią przy przesuwaniu wzdłuż bieżnika (różna wysokość klocków w kolejnych miejscach). Zwykle towarzyszy temu głośniejszy szum podczas jazdy.
Gdy amortyzator słabo tłumi drgania, koło łatwiej podskakuje i okresowo traci optymalny docisk do nawierzchni. Wtedy siły w strefie kontaktu nie rozkładają się równomiernie, a bieżnik ściera się "skokami", co sprzyja powstawaniu ząbkowania.
Typowe objawy to gorsza stabilność na nierównościach, dłuższa droga hamowania na pofalowanej nawierzchni, "pływanie" nadwozia, kołysanie po najechaniu na próg oraz nierównomierne zużycie opon. Same objawy mogą się nakładać, więc potrzebne jest badanie.
Nie zawsze. Ząbkowanie bywa związane także z innymi czynnikami (np. niewłaściwe ciśnienie, problemy z geometrią, nieprawidłowe wyważenie, zużyte elementy zawieszenia). Jednak w praktyce amortyzatory są częstą przyczyną, więc ich kontrola jest dobrym pierwszym krokiem.
Stosuje się m.in. badanie na testerze amortyzatorów (ocena tłumienia), oględziny pod kątem wycieków, kontrolę mocowań i odbojów oraz jazdę próbną. Ważne jest też sprawdzenie elementów współpracujących (sprężyny, łączniki, tuleje), bo wpływają na zachowanie koła.
Zła geometria często daje zużycie bardziej ciągłe na jednej krawędzi bieżnika (wewnętrznej lub zewnętrznej) albo "piłowanie" w określonym kierunku. Ząbkowanie częściej ma postać powtarzalnych "fal" na obwodzie. W praktyce ocenia się wzór zużycia i wykonuje pomiary.
Tak, luzy w układzie kierowniczym mogą powodować pogorszenie prowadzenia i zmianę ustawienia kół w czasie jazdy, co przyspiesza zużycie bieżnika. Jednak przy typowym ząbkowaniu najpierw sprawdza się tłumienie i ogólny stan zawieszenia, a potem szuka luzów i błędów geometrii.
Gdy pojawiają się charakterystyczne stuki/terkotanie podczas skrętu (często przegub zewnętrzny) albo drgania przy przyspieszaniu (często przegub wewnętrzny), a wzór zużycia bieżnika nie wskazuje na typowe problemy układu jezdnego. Wtedy diagnozuje się napęd niezależnie od opon.
Częsty błąd to mechaniczne kojarzenie każdego zużycia opon tylko z geometrią lub tylko z kierownicą. Drugi błąd to mylenie wzorów (krawędzie vs. fale/ząbki). Pomaga zapamiętać: wzory "faliste" często łączą się z drganiami koła i tłumieniem w zawieszeniu.
Ucz się w schemacie: wzór zużycianajczęstsza przyczynapierwsze badanie. Dobrze działają zdjęcia/atlasy zużycia bieżnika oraz krótkie notatki: ząbkowanie—tłumienie, krawędzie—geometria/ciśnienie, miejscowe placki—hamowanie/usterki.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Ząbkowanie bieżnika (nierówne, faliste zużycie) często wynika z pogorszonego tłumienia drgań koła."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe producentów amortyzatorów dotyczące objawów zużycia i metod kontroli
  • Poradniki serwisowe z diagnostyki podwozia (zawieszenie, koła i opony)
  • Katalogi/opracowania producentów opon opisujące wzory zużycia bieżnika i ich przyczyny

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego