KWALIFIKACJA SPO1 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 15.
W przypadku wystąpienia nagle pojawiającego się jednostronnego osłabienia lub drętwienia kończyn, opadającego z jednej strony kącika ust, zaburzenia czucia, silnego bólu głowy lub mdłości, niemożności mówienia, zaburzenia rozumienia słów czy utraty przytomności, można podejrzewać u podopiecznego zagrożenie zdrowia i życia spowodowane
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis obejmuje nagły niedowład lub drętwienie jednej strony ciała, opadanie kącika ust, zaburzenia mowy i rozumienia oraz możliwą utratę przytomności.
To typowe objawy ostrego udaru mózgu (uszkodzenie mózgu z powodu zaburzenia krążenia), wymagające pilnego wezwania pomocy.

Pełne wyjaśnienie:

Wymienione objawy (nagłe, jednostronne osłabienie lub drętwienie kończyn, opadanie kącika ust po jednej stronie, zaburzenia czucia, trudności w mówieniu lub rozumieniu słów, a także możliwa utrata przytomności) są charakterystyczne dla ostrego udaru mózgu. Są to tzw. objawy ogniskowe, czyli wynikające z nagłego uszkodzenia określonego obszaru mózgu, najczęściej na tle zaburzeń krążenia.

W praktyce opiekuńczej kluczowe jest rozpoznanie, że to stan zagrożenia zdrowia i życia i wymaga natychmiastowego wezwania pomocy medycznej. Czas wystąpienia objawów ma znaczenie kliniczne, dlatego warto zapamiętać (lub zapisać) moment, gdy objawy zauważono po raz pierwszy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • Astma oskrzelowa typowo daje duszność, świszczący oddech, kaszel i uczucie ucisku w klatce piersiowej, a nie nagłe jednostronne objawy neurologiczne (np. opadanie kącika ust, afazja).
  • Zawał serca najczęściej objawia się bólem w klatce piersiowej, dusznością, zimnymi potami, osłabieniem; mogą wystąpić nudności, ale brak wiodących, ogniskowych objawów neurologicznych opisanych w pytaniu.
  • Cukrzyca sama w sobie nie tłumaczy nagłego, jednostronnego niedowładu i zaburzeń mowy; ostre powikłania (hipoglikemia/hiperglikemia) mogą dawać splątanie czy utratę przytomności, jednak typowy zestaw objawów z "opadającym kącikiem ust" i afazją wskazuje przede wszystkim na udar.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie pojawia się nagła asymetria twarzy, jednostronny niedowład oraz zaburzenia mowy, pierwszym skojarzeniem powinien być udar mózgu i konieczność pilnej interwencji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęstsze objawy alarmowe to nagłe opadanie kącika ust, niedowład lub drętwienie jednej strony ciała, bełkotliwa mowa albo trudność w rozumieniu, zaburzenia widzenia i równowagi oraz silny ból głowy. W opiece kluczowe jest zauważenie nagłego początku objawów.
Jednostronny niedowład wynika zwykle z zaburzenia pracy ośrodkowego układu nerwowego (mózgu), co jest typowe dla udaru. Astma dotyczy głównie układu oddechowego i objawia się dusznością, świszczącym oddechem i kaszlem, bez ogniskowych objawów neurologicznych.
Asymetria twarzy (np. opadający kącik ust) może świadczyć o porażeniu mięśni twarzy na tle uszkodzenia obszaru mózgu kontrolującego nerwy twarzowe. Jest to jeden z najbardziej charakterystycznych, łatwych do zauważenia objawów nagłego udaru.
Natychmiast, gdy pojawi się nagły niedowład, asymetria twarzy, zaburzenia mowy/rozumienia, nagłe zaburzenia czucia lub przytomności. Nie należy czekać "aż przejdzie". W rozmowie z dyspozytorem trzeba krótko opisać objawy i podać czas ich początku.
Zapewnić bezpieczeństwo, nie pozostawiać osoby samej, ocenić przytomność i oddech, ułożyć wygodnie (a w razie braku przytomności i prawidłowego oddechu – w pozycji bezpiecznej), nie podawać jedzenia ani picia i obserwować stan do przyjazdu pomocy.
Tak, szczególnie przy nagłym silnym bólu głowy lub w niektórych typach udaru mogą pojawić się nudności i wymioty. Same mdłości nie są jednak rozstrzygające. O podejrzeniu udaru bardziej decydują objawy neurologiczne: asymetria twarzy, niedowład i zaburzenia mowy.
Hipoglikemia często daje poty, drżenie, głód, niepokój, splątanie i może prowadzić do utraty przytomności. Udar częściej daje nagłe, ogniskowe objawy (np. opadanie kącika ust, jednostronny niedowład, afazja). W praktyce przy niepewności i ciężkich objawach i tak wzywa się pomoc.
Początek objawów jest ważny, bo część metod leczenia i diagnostyki jest silnie zależna od czasu. Opiekun powinien zanotować, kiedy osoba była "ostatni raz widziana bez objawów" lub kiedy objawy wystąpiły, i przekazać tę informację ratownikom.
Najczęstsze błędy to czekanie na poprawę, podawanie jedzenia/picia mimo zaburzeń mowy lub połykania, samodzielny transport zamiast wezwania pomocy oraz bagatelizowanie "chwilowych" objawów. W opiece lepiej działać jak w stanie nagłym i szybko wezwać wsparcie.
Nie. Utrata przytomności może wystąpić w wielu stanach (np. zaburzeniach rytmu serca, hipoglikemii, drgawkach). Jednak gdy towarzyszą jej nagłe objawy neurologiczne, takie jak jednostronny niedowład czy zaburzenia mowy, podejrzenie udaru jest bardzo uzasadnione i wymaga pilnej pomocy.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • NHS (National Health Service) – "Stroke (symptoms)" https://www.nhs.uk/conditions/stroke/symptoms/ (dostęp: 2026-03-01)
  • CDC (Centers for Disease Control and Prevention) – "Stroke Signs and Symptoms" https://www.cdc.gov/stroke/signs_symptoms.htm (dostęp: 2026-03-01)
  • World Health Organization – "Stroke, Cerebrovascular accident" (informacje ogólne) https://www.who.int/health-topics/stroke (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o rozpoznawaniu udaru (objawy i postępowanie alarmowe) przygotowane przez instytucje zdrowia publicznego
  • Podstawy pierwszej pomocy: ocena przytomności i oddechu, wzywanie pomocy
  • Szkolenia BLS/PP (podstawowe zabiegi resuscytacyjne) z elementami rozpoznawania stanów nagłych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego