KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 30.
W przypadku zaburzeń czucia w obrębie kończyn górnych, terapeuta nie powinien zalecać choremu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy zaburzeniach czucia w kończynach górnych pacjent może nie odczuć zbyt wysokiej temperatury i nie zareagować na ból.
Dlatego czynności z gorącymi narzędziami zwiększają ryzyko oparzeń. Klejenie pistoletem na gorąco wiąże się z kontaktem z rozgrzanym klejem i końcówką urządzenia, więc nie jest zalecane.

Pełne wyjaśnienie:

W zaburzeniach czucia (np. obniżone/zniesione czucie bólu i temperatury) kluczowym problemem jest ograniczona informacja zwrotna z dłoni i palców. Osoba może nie zauważyć, że dotyka czegoś zbyt gorącego lub że klej/parząca powierzchnia ma kontakt ze skórą. To sprawia, że rośnie ryzyko urazów termicznych, a także późniejszych powikłań (rany, infekcje, blizny), które mogą ograniczyć funkcję ręki.

Odpowiedź "klejenia pistoletem na gorąco." jest poprawna, ponieważ pistolet oraz wypływający klej osiągają temperatury powodujące oparzenia. Przy zaburzonym czuciu pacjent może zareagować za późno, a oparzenie może być głębsze, bo brak bólu nie wymusza natychmiastowego przerwania czynności.

Pozostałe propozycje to aktywności zwykle łatwiejsze do zabezpieczenia i mniej związane z nagłym, wysokim bodźcem termicznym:

  • "zwijania włóczki w kłębek." – praca oparta głównie o dotyk i koordynację, bez ekspozycji na wysoką temperaturę; można ją dodatkowo uprościć (większa włóczka, wolniejsze tempo).
  • "modelowania w masie solnej." – aktywność manualna, w której ryzyko dotyczy raczej zmęczenia lub drobnych zabrudzeń; zwykle nie wymaga kontaktu z gorącymi elementami w trakcie samego modelowania.
  • "malowania na podobraziu." – zadanie rozwijające chwyt, zakres ruchu i planowanie motoryczne; przy zaburzeniach czucia można dobrać grubsze pędzle i stabilne podparcie, a samo malowanie nie jest typowo "gorące".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się zaburzenie czucia, szukaj opcji, w której brak czucia może bezpośrednio prowadzić do urazu (najczęściej oparzenia, przecięcia, zgniecenia). Najwyższe ryzyko mają czynności z wysoką temperaturą lub ostrymi narzędziami bez dodatkowych zabezpieczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sytuacja, gdy pacjent słabiej odczuwa dotyk, ból lub temperaturę w dłoni i palcach. W praktyce oznacza to gorszą kontrolę chwytu i mniejszą "informację zwrotną", co zwiększa ryzyko urazów (np. oparzeń) podczas czynności manualnych.
Bo ból i czucie temperatury są naturalnym alarmem. Gdy są osłabione, pacjent może nie zauważyć, że dotyka gorącego przedmiotu, i nie przerwać czynności na czas. Skutkiem mogą być głębsze oparzenia oraz trudniejsze gojenie.
Ryzyko wynika z kontaktu z rozgrzaną końcówką pistoletu oraz z gorącym, płynnym klejem. Przy zaburzonym czuciu łatwo o przypadkowe dotknięcie gorącego elementu i brak szybkiej reakcji obronnej, co sprzyja poparzeniom.
Zwykle bezpieczniejsze są czynności bez wysokiej temperatury i bez ostrych narzędzi, np. proste prace plastyczne, nawlekanie dużych elementów, zwijanie włóczki czy malowanie z użyciem grubych pędzli. Dobór zawsze zależy od oceny funkcji i ryzyka.
Może dobrać większe i stabilniejsze narzędzia, zapewnić podparcie kończyny, zmniejszyć tempo pracy oraz dodać zabezpieczenia (np. osłony, maty antypoślizgowe). Ważna jest też edukacja: kontrola wzrokowa dłoni i przerwy na sprawdzenie skóry.
Tak, często bywa stosowane, bo rozwija koordynację i planowanie ruchu bez ekspozycji na bodźce termiczne. Dla bezpieczeństwa wybiera się stabilne podłoże, odpowiedni chwyt (gruby trzonek pędzla) i materiały nietoksyczne, a pacjent pracuje pod kontrolą.
Gdy pojawia się zaczerwienienie skóry, pęcherze, nietypowe ocieplenie dłoni, narastający obrzęk albo pacjent traci kontrolę nad narzędziem. Ponieważ ból może nie ostrzegać, liczy się obserwacja skóry i kontrola wzrokowa w trakcie zadania.
Często skupiają się na "trudności" zadania zamiast na ryzyku urazu (np. wybierają czynność wymagającą precyzji, a pomijają zagrożenie oparzeniem). Innym błędem jest zakładanie, że ostrożność wystarczy, mimo braku czucia temperatury i bólu.
W praktyce klinicznej stosuje się proste próby czucia w warunkach kontrolowanych (np. rozróżnianie bodźców ciepło/zimno) oraz obserwuje reakcje i opis pacjenta. Dokładny dobór testu należy do kompetencji zespołu terapeutycznego i procedur placówki.
Ucz się zasad: deficytryzykomodyfikacja. Dla zaburzeń czucia zapamiętaj szczególnie zagrożenia: oparzenia, przecięcia i urazy skóry. Ćwicz na przykładach, wskazując, które materiały i narzędzia wymagają czucia bólu/temperatury.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Przy zaburzeniach czucia w kończynach górnych pacjent może nie odczuć zbyt wysokiej temperatury i nie zareagować na ból.Dlatego czynności z gorącymi narzędziami zwiększają ryzyko oparzeń."

Źródła:

  • MedlinePlus (NIH): Peripheral neuropathy – overview and complications (reduced sensation, injury risk), https://medlineplus.gov/peripheralneuropathy.html - dostęp 2026-02-27
  • NHS: Peripheral neuropathy – symptoms and complications (loss of sensation, unnoticed injuries), https://www.nhs.uk/conditions/peripheral-neuropathy/ - dostęp 2026-02-27
  • Mayo Clinic: Peripheral neuropathy – symptoms/complications and injury risk due to numbness, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/peripheral-neuropathy/symptoms-causes/syc-20352061 - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki z terapii zajęciowej (dobór aktywności i zasady bezpieczeństwa pracy manualnej)
  • Materiały edukacyjne dot. neuropatii obwodowej i jej powikłań (oparzenia, urazy skóry)
  • Kursy/opracowania z oceny ryzyka i adaptacji czynności dnia codziennego u pacjentów z deficytami czucia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego