KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 10.
W przypadku zalegania u podopiecznego wydzieliny w drogach oskrzelowych oklepywanie pleców należy wykonać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oklepywanie ma ułatwić przemieszczenie wydzieliny w kierunku większych dróg oddechowych i odkrztuszenia.
Dlatego wykonuje się je zazwyczaj od podstawy klatki piersiowej ku szczytom płuc, stosując dłoń ułożoną w "łódkę", co wytwarza drgania bez bolesnego uderzania palcami.

Pełne wyjaśnienie:

Oklepywanie klatki piersiowej jest elementem technik wspomagających mobilizację zalegającej wydzieliny z dróg oskrzelowych. Aby zwiększyć skuteczność i jednocześnie ograniczyć ryzyko dyskomfortu, stosuje się charakterystyczne ułożenie dłoni oraz odpowiedni kierunek pracy.

Odpowiedź "od podstawy klatki piersiowej do szczytu płuc, dłonią ułożoną w "łódkę"" jest prawidłowa, ponieważ:

  • kierunek od dołu ku górze wspiera przesuwanie wydzieliny w stronę centralnych dróg oddechowych, skąd łatwiej ją odkrztusić,
  • dłoń ułożona w "łódkę" (dłoń wklęsła) sprzyja wytwarzaniu drgań i "fal" powietrznych, a jednocześnie zmniejsza ryzyko uderzania czubkami palców w żebra, co bywa bolesne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "od szczytu płuc do podstawy klatki piersiowej, dłonią ułożoną w "łódkę"" – sam kształt dłoni jest właściwy, ale kierunek może utrudniać przesuwanie wydzieliny ku górnym drogom oddechowym, czyli w stronę efektywnego odkrztuszenia.
  • "w górę drzewa oskrzelowego, dłonią z wyprostowanymi palcami" – kierunek jest opisany ogólnie jako zgodny z celem, jednak technika dłoni jest błędna: wyprostowane palce częściej powodują punktowe, nieprzyjemne uderzenia i gorsze przenoszenie drgań.
  • "w dół drzewa oskrzelowego, dłonią z wyprostowanymi palcami" – łączy dwa błędy naraz: niekorzystny kierunek oraz nieprawidłowe ułożenie dłoni.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się "dłoń w łódkę", traktuj to jako kluczowy element techniki oklepywania. Następnie sprawdź, czy kierunek sprzyja przemieszczaniu wydzieliny w stronę odkrztuszenia, a nie jej "cofaniu".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oklepywanie to technika fizjoterapii oddechowej wspomagająca mobilizację zalegającej wydzieliny w oskrzelach. Wytwarzane drgania pomagają "oderwać" śluz od ścian dróg oddechowych, co ułatwia kaszel i odkrztuszanie.
Dłoń układa się wklęsło: palce są złączone i lekko zgięte, a środek dłoni tworzy "miseczkę". Taki kształt lepiej przenosi drgania i zmniejsza ryzyko bolesnych, punktowych uderzeń czubkami palców w żebra.
Celem jest przesuwanie wydzieliny w stronę większych dróg oddechowych i efektywnego odkrztuszenia. Kierunek od podstawy ku szczytom sprzyja stopniowemu "zbieraniu" wydzieliny ku górze, zamiast przemieszczania jej w stronę obwodowych partii płuc.
Nie jest to zalecane, bo wyprostowane palce częściej powodują nieprzyjemne, punktowe uderzenia i gorszą jakość drgań. W praktyce bezpieczniejsza i skuteczniejsza jest dłoń ułożona w "łódkę", która rozkłada siłę i lepiej przenosi wibracje.
Oklepywania nie wykonuje się, gdy jest przeciwwskazane przez stan pacjenta lub zalecenia medyczne (np. silny ból, świeże urazy klatki piersiowej, pogorszenie tolerancji). W praktyce zawsze należy kierować się poleceniami personelu medycznego i przerwać czynność, jeśli pojawi się duszność lub ból.
Najczęściej widać to po łatwiejszym kaszlu i odkrztuszaniu, zmniejszeniu "furczeń" w oskrzelach oraz poprawie komfortu oddychania. Ważna jest też obserwacja ilości i charakteru wydzieliny oraz tego, czy pacjent lepiej toleruje oddychanie w spoczynku.
Typowe błędy to: używanie wyprostowanych palców, zbyt duża siła uderzeń, nieprawidłowy kierunek pracy oraz wykonywanie czynności bez obserwacji reakcji pacjenta. Błędem jest też oklepywanie w miejscach bolesnych lub bez uwzględnienia zaleceń terapeutycznych.
Nie. Oklepywanie jest metodą wspomagającą mobilizację wydzieliny i ułatwienie kaszlu. Odsysanie to odrębna procedura wykonywana w określonych wskazaniach i zwykle przez uprawniony personel, gdy pacjent nie jest w stanie skutecznie odkrztusić.
Trzeba zapewnić wygodną pozycję, zadbać o prywatność i poinformować, co będzie robione. W trakcie należy obserwować oddech, kolor skóry i reakcję na bodziec. Jeśli pacjent zgłasza ból, zawroty głowy lub narastającą duszność, czynność należy przerwać i zgłosić to personelowi.
Najczęściej sprawdzane są: kierunek oklepywania, prawidłowe ułożenie dłoni ("łódka"), cel zabiegu oraz rozpoznawanie sytuacji, gdy pacjent źle toleruje czynność. Warto też znać podstawowe zasady obserwacji stanu oddechowego w trakcie i po wykonaniu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Physiopedia – "Chest Physiotherapy" (sekcje: percussion/clapping, cupped hand), https://www.physio-pedia.com/Chest_Physiotherapy - dostęp 2026-02-27
  • Elsevier Clinical Skills – "Chest Physiotherapy" / "Postural Drainage and Percussion" (opis techniki i ułożenia dłoni), https://www.elsevierclinicalskills.com/ - dostęp 2026-02-27
  • American Association for Respiratory Care (AARC) – informacje/wytyczne dot. airway clearance / chest physiotherapy (percussion, postural drainage), https://www.aarc.org/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu fizjoterapii oddechowej / toalety drzewa oskrzelowego (rozdziały o oklepywaniu i drenażu ułożeniowym).
  • Procedury/standardy wewnętrzne placówki dotyczące toalety drzewa oskrzelowego i opieki nad pacjentem z wydzieliną.
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych (opiekun medyczny) dotyczące obserwacji oddechu i wspomagania odkrztuszania.

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego