KWALIFIKACJA PGF8 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 16.
W radiu pojawiła się reklama o następującej treści:
"Piekarnia pracuje w nocy. Latarnia morska pracuje w nocy Poduszka pracuje w nocy. Ja pracuję w nocy Dobre. OC także pracuje w nocy. Dlatego w Autona5 w ramach OC mogę skorzystać z programu Pomoc 24 - zawsze gdy potrzebuję pomocy. Sprawdź nową jakość Autona5. Zadzwoń 77 XXXXXXXX lub wejdź na stronę XXXXX.pl. Autona5. Więcej za mniej."
Jest to przykład tekstu typu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Monolog to wypowiedź prowadzona przez jedną osobę, bez dialogu i bez naprzemiennej wymiany kwestii. W przytoczonym spocie narrator mówi w 1. osobie ("Ja pracuję w nocy…", "mogę skorzystać…"), tworząc ciągłą, jednolitą wypowiedź. Dlatego jest to tekst typu monolog, a nie audycja czy komunikat.

Pełne wyjaśnienie:

W reklamie radiowej (spocie audio) tekst można klasyfikować m.in. według formy wypowiedzi. Kluczowe jest ustalenie, czy słyszymy wypowiedź jednej osoby, czy rozmowę kilku osób, a także czy mamy do czynienia z utworem o budowie wierszowej.

Określenie "monolog" pasuje wtedy, gdy przekaz jest prowadzony przez jednego mówiącego: narrator/lektorka/bohater mówi ciągiem, nie ma wymiany zdań z inną postacią i nie pojawiają się naprzemienne kwestie typowe dla dialogu. W cytowanym tekście słychać spójny tok wypowiedzi i perspektywę pierwszoosobową ("Ja pracuję w nocy", "mogę skorzystać"), co jest charakterystyczne dla monologu w spocie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Komunikat" bywa rozumiany jako krótka informacja (często neutralna, ogłoszeniowa) i nie opisuje precyzyjnie formy scenariusza reklamowego. Tu mamy narrację i stylizację językową, a nie tylko suchą informację.
  • "Wiersz reklamowy" sugeruje intencjonalną budowę poetycką (wersy, rytm, często rymy). Powtórzenia ("…pracuje w nocy") mogą budować rytm, ale sam zabieg anafory nie czyni tekstu wierszem w sensie gatunkowym.
  • "Audycja" to format programu radiowego (np. magazyn, wywiad, serwis), zwykle dłuższy i o innej strukturze. Reklama (spot) jest odrębną formą przekazu i w tym przypadku nie jest audycją.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w spocie słyszysz jedną postać mówiącą "ja/my" i brak drugiego rozmówcy, najczęściej jest to monolog. Jeśli pojawiają się dwie role i wymiana kwestii, rozważ dialog/scenkę. Jeżeli tekst jest wyraźnie zapisany w wersach i oparty na rymach/rytmie, dopiero wtedy rozważ formę wierszowaną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Monolog w spocie radiowym to wypowiedź prowadzona przez jednego mówiącego (narratora lub bohatera), bez dialogu i bez naprzemiennej wymiany kwestii. Zwykle słychać jeden głos, spójny tok wypowiedzi i perspektywę "ja" lub "my", która prowadzi słuchacza przez przekaz.
Monolog rozpoznasz po tym, że nie ma odpowiedzi drugiej postaci: brak pytań i ripost w układzie "ktoś–ktoś". W dialogu pojawia się naprzemienność kwestii, różne role i często zmiana punktu widzenia. Jeśli tekst jest ciągłą narracją jednego bohatera, to typowo monolog.
Audycja to format programu radiowego (np. magazyn, rozmowa, serwis), zwykle dłuższy i o strukturze redakcyjnej. Spot reklamowy jest krótką formą promocyjną. Dlatego w pytaniach o typ tekstu w reklamie radiowej "audycja" zwykle nie pasuje, bo nie opisuje formy scenariusza.
Komunikat radiowy to zazwyczaj krótka informacja o charakterze ogłoszeniowym lub informacyjnym. Często jest bardziej neutralny i "suchy" niż reklama. W praktyce egzaminacyjnej warto odróżniać komunikat (informacja) od tekstu reklamowego, który używa perswazji, stylizacji i elementów wizerunkowych.
Wiersz reklamowy ma celowo wierszowaną formę: wyraźne wersy, rytm, często rymy i brzmieniowe powtórzenia. Same powtórzenia lub hasłowość nie przesądzają o wierszu. Na egzaminie szukaj sygnałów poetyckiej konstrukcji, a nie tylko tego, że tekst "dobrze brzmi".
Narracja pierwszoosobowa ("ja", "mnie", "mogę") skraca dystans, buduje wiarygodność i wrażenie osobistego doświadczenia. Często wzmacnia identyfikację słuchacza z bohaterem i ułatwia zapamiętanie przekazu. Jest też typowym sygnałem monologu, bo pokazuje, że mówi jedna postać.
Nie. Powtórzenia (np. na początku zdań) mogą być środkiem retorycznym, który buduje rytm i podkreśla ideę, ale wiersz wymaga bardziej konsekwentnej formy wierszowanej. Na egzaminie nie myl anafory i rytmizacji z pełną budową poetycką tekstu.
Najczęstsze błędy to: wybieranie "komunikatu", bo reklama coś informuje (bez analizy formy), utożsamianie spotu z "audycją", oraz uznawanie tekstu za "wiersz", bo ma powtórzenia. Warto zawsze sprawdzić: ile osób mówi, czy jest wymiana kwestii oraz czy tekst ma układ wersów.
Ćwicz na przykładach spotów: zapisuj treść i oznaczaj, czy jest monolog, dialog, scenka, jingle itp. Ucz się definicji terminów i rozpoznawaj sygnały językowe (1. osoba, liczba głosów, rytm, rymy). Dobrą metodą jest krótkie uzasadnianie wyboru jednym zdaniem.
Monolog sprawdza się, gdy chcesz szybko i spójnie przedstawić ofertę, zbudować wizerunek jednego bohatera lub wykorzystać narrację "z doświadczenia". Dialog częściej służy do pokazania sytuacji i konfliktu (problem–rozwiązanie). W praktyce produkcyjnej monolog bywa też tańszy (jeden lektor).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Monolog to wypowiedź prowadzona przez jedną osobę, bez dialogu i bez naprzemiennej wymiany kwestii."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN, hasło "monolog": https://sjp.pwn.pl/sjp/monolog;2566965.html - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL), artykuł "Monolog": https://pl.wikipedia.org/wiki/Monolog - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL), artykuł "Reklama": https://pl.wikipedia.org/wiki/Reklama - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do copywritingu oraz tworzenia tekstów reklamowych (dział: reklama radiowa)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych dot. form przekazu reklamowego (audio)
  • Słowniki języka polskiego i słowniki terminów retorycznych (hasła: monolog, dialog)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego