KWALIFIKACJA BUD1 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 33.
W recepturze roboczej ilość suchych składników mieszanki betonowej określono proporcją objętościową 1 : 1,5 : 3. Oznacza to, że na jeden zarób tej mieszanki należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proporcja objętościowa 1 : 1,5 : 3 dla suchych składników oznacza stały układ C:P:K, czyli kolejno: cement, piasek (kruszywo drobne) i żwir/grys (kruszywo grube). Dlatego na jeden zarób stosuje się 1 część cementu, 1,5 części piasku i 3 części żwiru; woda jest dobierana osobno.

Pełne wyjaśnienie:

W recepturze roboczej betonu zapis 1 : 1,5 : 3 podany dla suchych składników oznacza proporcję objętościową w typowej, stałej kolejności: cement : piasek : kruszywo grube (często zapisywane skrótem C:P:K).

W praktyce budowy "część" to dowolne naczynie o znanej objętości (np. wiadro lub skrzynka). Jeśli przyjmiemy, że 1 część to jedno wiadro, to na jeden zarób trzeba odmierzyć:

  • 1 część cementu (spoiwo),
  • 1,5 części piasku (kruszywo drobne),
  • 3 części żwiru/grysu (kruszywo grube).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Odpowiedzi zawierające wodę są nieprawidłowe, bo w proporcjach "suchych składników" wody nie wpisuje się w ten sam stosunek. Ilość wody ustala się oddzielnie (np. przez wskaźnik w/c), a jej dobór wpływa głównie na urabialność i wytrzymałość.
  • Odpowiedź z zamienionym żwirem i piaskiem jest błędna, bo choć liczby się zgadzają, to kolejność składników ma znaczenie: cement jest zawsze pierwszy, a następnie kruszywa od drobnego do grubego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu jest mowa o proporcji objętościowej i suchych składnikach, szukaj odpowiedzi z trzema składnikami (cement, piasek, żwir) i bez wody.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zapis proporcji objętościowej suchych składników w stałej kolejności: cement : piasek : kruszywo grube. Oznacza, że na 1 "część" cementu przypada 1,5 części piasku i 3 części żwiru/grysu, a wodę dobiera się osobno.
Kolejność C:P:K oznacza: cement (spoiwo), potem piasek (kruszywo drobne), a na końcu żwir/grys (kruszywo grube). Tę kolejność warto zapamiętać, bo jej pomylenie jest częstym błędem na egzaminie i na budowie.
W proporcji "suchych składników" podaje się tylko cement i kruszywa. Woda jest dobierana osobno, bo jej ilość zależy m.in. od wymaganej urabialności i od wskaźnika w/c. Dodanie wody do proporcji 1:1,5:3 zmienia sens zapisu i prowadzi do błędnej receptury.
Najczęściej używa się pojemników o stałej objętości (wiadro, skrzynka). "1 część" to jedno napełnienie tego samego pojemnika. Dla 1:1,5:3 będzie to np. 1 wiadro cementu, 1,5 wiadra piasku i 3 wiadra żwiru, a wodę dolewa się według potrzeb receptury.
Najczęstsze pomyłki to: zamiana piasku z żwirem, włączanie wody do proporcji suchych składników oraz pominięcie faktu, że zapis jest objętościowy (a nie wagowy). Na egzaminie zawsze sprawdź, czy odpowiedź ma cement jako pierwszy składnik.
W tym typie zapisu (i w treści pytania) chodzi o proporcję objętościową. To ważne, bo proporcje wagowe wymagają przeliczeń z uwzględnieniem gęstości nasypowych materiałów. Jeśli pytanie mówi "proporcja objętościowa", odpowiedź również powinna być interpretowana objętościowo.
Szukaj w treści sformułowań typu: "suche składniki", "proporcja składników mieszanki" lub zapisu C:P:K. Wtedy wybierasz odpowiedź z trzema składnikami: cement, piasek i żwir/grys. Odpowiedzi z wodą zwykle są pułapką sprawdzającą uważne czytanie.
Piasek to kruszywo drobne, które wypełnia mniejsze przestrzenie i wpływa na szczelność oraz urabialność. Żwir/grys to kruszywo grube, które tworzy "szkielet" betonu i ma duży wpływ na wytrzymałość oraz ekonomikę mieszanki. W recepturze oba muszą być w odpowiednich proporcjach.
Cement jest spoiwem, które łączy kruszywa po dodaniu wody i związaniu. W praktyce technologicznej przyjęto, że proporcje mieszanek zapisuje się od spoiwa, a potem podaje kruszywa od drobnego do grubego. Taki standard ułatwia komunikację na budowie i ogranicza ryzyko pomyłek.
Ćwicz rozpoznawanie zapisu C:P:K i odróżnianie proporcji objętościowych od wagowych. Rozwiązuj zadania, w których pojawia się pułapka z wodą lub zamienionym piaskiem i żwirem. Pomaga też praktyczne przećwiczenie odmierzania "części" wiadrem na zajęciach.
info

Około 78% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Proporcja objętościowa 1 : 1,5 : 3 dla suchych składników oznacza stały układ C:P:K, czyli kolejno: cement, piasek (kruszywo drobne) i żwir/grys (kruszywo grube)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii betonu (rozdziały o recepturach roboczych i proporcjach C:P:K)
  • Materiały szkolne dla kwalifikacji BUD.1 dotyczące przygotowania mieszanki betonowej
  • Instrukcje producentów cementu/kruszyw (sekcje o dozowaniu i w/c) – jako materiał pomocniczy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego