KWALIFIKACJA BUD8 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 31.
W stropie nad pomieszczeniem o szerokości 5 m zaprojektowano belki w rozstawie co 0,80 m. Z danych zawartych w tabeli wynika, że w stropie należy zamontować belki o wymiarach przekroju
Ilustracja przedstawia fragment tabeli dotyczącej belek jednoprzęsłowych z drewna klejonego GL 32.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W kolumnie tabeli dla rozstawu 0,80 m należy znaleźć najmniejszy przekrój, dla którego maksymalna rozpiętość jest nie mniejsza niż 5,0 m.
80×240 mm ma 4,70 m (za mało), a 80×280 mm ma 5,50 m (spełnia warunek), więc ten przekrój należy zastosować.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu dobór przekroju belki ma wynikać z tabeli nośności dla belek jednoprzęsłowych z drewna klejonego GL 32. Tabela podaje maksymalną rozpiętość w świetle podpór dla danego przekroju oraz zadanego rozstawu belek w stropie. Im większy rozstaw, tym większe obciążenie przypada na pojedynczą belkę, dlatego zwykle potrzeba większego przekroju.

Krok 1: wybierz właściwą kolumnę, czyli rozstaw 0,80 m.
Krok 2: porównaj wymaganą rozpiętość pomieszczenia 5,0 m z wartościami w tej kolumnie i wybierz najmniejszy przekrój spełniający warunek maksymalna rozpiętość ≥ 5,0 m.

Dla przekroju 80×240 mm tabela wskazuje 4,70 m, co jest wartością mniejszą od 5,0 m, więc taki przekrój nie zapewnia wymaganej nośności/ugięcia według danych tabelarycznych. Dla przekroju 80×280 mm tabela wskazuje 5,50 m, czyli warunek jest spełniony z zapasem. To oznacza, że 80×280 mm jest poprawnym doborem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 80×200 mm – ma jeszcze mniejszą dopuszczalną rozpiętość niż 80×240 mm, więc tym bardziej nie spełnia 5,0 m.
  • 80×240 mm – jest "blisko", ale nadal poniżej 5,0 m; w doborze z tabeli nie można zaokrąglać w górę wymagań.
  • 80×320 mm – spełniałby warunek, ale nie jest wyborem minimalnym; prowadzi do przewymiarowania, jeśli celem jest dobór najkorzystniejszego (najmniejszego) przekroju z tabeli.

W praktyce egzaminacyjnej kluczowe jest pilnowanie dwóch elementów: właściwej kolumny rozstawu oraz znaku nierówności (≥). To zwykle eliminuje najczęstsze pomyłki przy odczycie tabel.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wybierz kolumnę odpowiadającą rozstawowi belek (tu 0,80 m). Następnie w tej kolumnie znajdź wiersz przekroju, dla którego podana maksymalna rozpiętość jest nie mniejsza od wymaganej (np. 5,0 m). Wybierz najmniejszy przekrój spełniający warunek.
To maksymalna rozpiętość belki mierzona między podporami, przy której dany przekrój (dla danego rozstawu) spełnia założenia projektowe z tabeli. Jeśli potrzebujesz 5,0 m, to w tabeli musisz mieć wartość co najmniej 5,0 m, a nie "prawie" 5,0 m.
Większy rozstaw oznacza, że jedna belka "zbiera" obciążenie z większej powierzchni stropu. To zwiększa obciążenie przypadające na belkę, a więc moment zginający i ugięcie. W efekcie, przy większym rozstawie zwykle potrzebny jest większy (wyższy) przekrój, aby spełnić warunki nośności.
W doborze z tabeli stosuje się kryterium co najmniej wymaganej rozpiętości, czyli wartość z tabeli musi być ≥ 5,0 m. Wybór przekroju z wartością mniejszą (np. 4,70 m) jest błędny, nawet jeśli "brakuje niewiele", bo warunek projektowy nie jest spełniony.
Najczęstsze błędy to: wybór złej kolumny rozstawu (np. 0,60 zamiast 0,80), pomylenie rozpiętości z innym wymiarem pomieszczenia, uznanie wartości 4,70 m za wystarczającą dla 5,0 m oraz wybieranie "na zapas" największego przekroju zamiast najmniejszego spełniającego warunek.
GL 32 to klasa wytrzymałości drewna klejonego warstwowo używanego jako element konstrukcyjny. Tabela jest przygotowana dla konkretnego materiału i jego właściwości, więc nie wolno jej bezpośrednio stosować do innego rodzaju drewna. Dobór przekroju zawsze zależy od przyjętej klasy i danych tabelarycznych.
Technicznie większy przekrój zwykle też spełni warunek, ale w zadaniach opartych na tabeli najczęściej chodzi o minimalny przekrój spełniający wymagania. Wybór większego elementu może oznaczać przewymiarowanie, wyższy koszt i większy ciężar elementu bez potrzeby wynikającej z danych.
Belka jednoprzęsłowa pracuje na jednym przęśle, czyli ma dwie podpory i jedną rozpiętość. Tabele dla belek jednoprzęsłowych nie muszą pasować do belek ciągłych na wielu podporach, bo rozkład momentów i ugięć jest inny. Dlatego zawsze sprawdzaj nagłówek tabeli i zakres jej stosowania.
W praktyce nośność na zginanie i sztywność silnie rosną wraz z wysokością przekroju (tu 280 mm). Szerokość 80 mm też ma znaczenie, ale to wysokość najczęściej decyduje o ugięciu i odporności na zginanie. Dlatego przy zwiększaniu rozpiętości lub rozstawu zwykle "rośnie" drugi wymiar przekroju.
Ćwicz szybkie wyszukiwanie właściwej kolumny i wiersza oraz porównywanie z warunkiem ≥. Rób zadania z różnymi rozstawami i rozpiętościami, zapisując zawsze: (1) rozstaw, (2) wymagana rozpiętość, (3) najmniejszy przekrój spełniający warunek. To ogranicza pomyłki z nieuwagi.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • EN 1995-1-1 (Eurokod 5): projektowanie konstrukcji drewnianych – belki na zginanie i zasady doboru elementów (dokładna wersja nie podana w kontekście).
  • EN 14080: wymagania dotyczące drewna klejonego warstwowo (glulam) – odniesienie do materiału GL 32 (dokładna wersja nie podana w kontekście).
  • Ilustracja w zadaniu: tabela "BELKI JEDNOPRZĘSŁOWE Z DREWNA KLEJONEGO GL 32 (fragment)", kolumna rozstawu 0,80 m (wartości m.in. 4,70 dla 80×240 oraz 5,50 dla 80×280) – opis zweryfikowany analizą ilustracji.

Materiały:

  • EN 1995-1-1 (Eurokod 5) – rozdziały wprowadzające do projektowania belek na zginanie
  • EN 14080 – podstawy klasyfikacji i właściwości drewna klejonego warstwowo
  • Instrukcje/tabele doboru belek stropowych od producentów drewna klejonego (GL)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego