KWALIFIKACJA MED1 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 35.
W systemie FDI symbol 55 oznacza ząb mleczny drugi górny
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W zapisie FDI dla uzębienia mlecznego pierwsza cyfra oznacza ćwiartkę, a druga – kolejny ząb od linii pośrodkowej (1–5).
Symbol "55" wskazuje górną prawą ćwiartkę mleczną i ząb nr 5, czyli drugi trzonowiec mleczny po stronie prawej.

Pełne wyjaśnienie:

System FDI (dwucyfrowy) koduje położenie zęba dwiema cyframi. Pierwsza cyfra odnosi się do ćwiartki łuku zębowego, a druga cyfra do kolejności zęba, liczonej od linii pośrodkowej.

W uzębieniu mlecznym druga cyfra ma zakres 1–5: 1 oznacza siekacz przyśrodkowy, 2 siekacz boczny, 3 kieł, 4 pierwszy trzonowiec mleczny, 5 drugi trzonowiec mleczny. Z tego powodu odpowiedzi z "przedtrzonowcem" są typową pułapką: przedtrzonowce nie występują w uzębieniu mlecznym (pojawiają się dopiero w uzębieniu stałym).

Dla symbolu 55:

  • pierwsza cyfra "5" wskazuje górną prawą ćwiartkę uzębienia mlecznego (czyli szczękę po stronie prawej pacjenta),
  • druga cyfra "5" oznacza drugi trzonowiec mleczny.
Dlatego poprawne jest wskazanie trzonowca po stronie prawej w szczęce (drugi trzonowiec mleczny).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "trzonowiec lewy" – pomyłka strony (często wynika z odwrócenia perspektywy pacjenta i osoby badającej).
  • "przedtrzonowiec lewy" oraz "przedtrzonowiec prawy" – pomyłka wynikająca z przeniesienia skojarzeń z uzębienia stałego; w mlecznym nie ma przedtrzonowców, a pozycje 4 i 5 to trzonowce mleczne.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozdziel analizę na dwa kroki (ćwiartka + kolejność zęba) i pamiętaj, że w uzębieniu mlecznym kończy się na "5".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pierwsza cyfra w zapisie FDI określa ćwiartkę łuku zębowego (szczęka/żuchwa oraz strona prawa/lewa pacjenta). Dla uzębienia mlecznego używa się osobnych oznaczeń ćwiartek niż dla uzębienia stałego, aby nie mylić zapisów w dokumentacji.
Druga cyfra mówi, który ząb w danej ćwiartce opisujemy, licząc od linii pośrodkowej. W uzębieniu mlecznym są to wartości 1–5, co odpowiada kolejno: siekacz przyśrodkowy, siekacz boczny, kieł, pierwszy trzonowiec mleczny, drugi trzonowiec mleczny.
Przedtrzonowce to zęby uzębienia stałego. W uzębieniu mlecznym w miejscu przyszłych przedtrzonowców znajdują się trzonowce mleczne (pierwszy i drugi). Dlatego odpowiedzi typu "przedtrzonowiec" przy symbolach mlecznych zwykle wskazują na błąd rozumienia anatomii i numeracji.
W stomatologii strony określa się z perspektywy pacjenta. Pomaga zasada: wyobraź sobie, że siedzisz na fotelu jako pacjent. To, co po Twojej prawej, jest "prawą" stroną w zapisie. W dokumentacji i komunikacji w gabinecie zawsze trzymaj się tej perspektywy.
Zakres 1–5 w mlecznym oznacza kolejno: 1 siekacz przyśrodkowy, 2 siekacz boczny, 3 kieł, 4 pierwszy trzonowiec mleczny, 5 drugi trzonowiec mleczny. To podstawowy schemat, który warto opanować na pamięć.
Odczytuj w dwóch krokach: (1) pierwsza cyfra wskazuje ćwiartkę uzębienia mlecznego w szczęce po stronie prawej pacjenta, (2) druga cyfra "5" oznacza drugi trzonowiec mleczny. Razem daje to konkretny ząb: drugi trzonowiec mleczny w górnym prawym łuku.
Nie wprost. W zapisie FDI inna jest pierwsza cyfra dla uzębienia stałego i mlecznego (żeby odróżnić ćwiartki). Natomiast idea jest ta sama: pierwsza cyfra to ćwiartka, druga to kolejny ząb od linii pośrodkowej. Trzeba zawsze wiedzieć, czy opis dotyczy uzębienia stałego czy mlecznego.
Najczęściej pojawia się: (1) odwrócenie stron prawa/lewa, (2) mylenie szczęki z żuchwą, (3) automatyczne uznanie, że "4" i "5" to przedtrzonowce (to błąd, bo w mlecznym są to trzonowce), (4) czytanie zapisu "po swojemu" bez rozbicia na ćwiartkę i ząb.
Numeracja FDI jest potrzebna m.in. przy: wpisach do dokumentacji, przygotowaniu gabinetu do zabiegu na konkretnym zębie, komunikacji z lekarzem ("proszę o narzędzie do 55"), oraz przy organizacji materiałów (np. do opracowania ubytku w trzonowcu mlecznym). Zmniejsza to ryzyko pomyłek.
Najlepiej działa nauka "blokami": najpierw opanuj ćwiartki (szczęka/żuchwa i prawa/lewa), potem zakres 1–5 dla mlecznego i 1–8 dla stałego. Pomagają fiszki, krótkie codzienne powtórki oraz ćwiczenia na schematach uzębienia z losowymi numerami do odczytania.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • ISO 3950:2016, Dentistry — Designation system for teeth and areas of the oral cavity (zasady oznaczania zębów; rozróżnienie uzębienia stałego i mlecznego)
  • Wikipedia: "FDI World Dental Federation notation" – opis systemu dwucyfrowego, https://en.wikipedia.org/wiki/FDI_World_Dental_Federation_notation (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z anatomii zębów i topografii jamy ustnej (uzębienie mleczne i stałe)
  • Plansze/diagramy numeracji FDI do codziennych powtórek
  • Ćwiczenia z odczytu zapisów w kartach pacjentów (symulacje kliniczne)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego