KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 11.
W systemie komorowo-filarowym, faza robót likwidacyjnych nie obejmuje czynności
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Roboty likwidacyjne w systemie komorowo-filarowym dotyczą wycofania się z rejonu robót i zabezpieczenia/likwidacji pustek: obierania filarów do wymiarów resztkowych, likwidacji przestrzeni pozłożowych oraz wykonywania elementów podsadzkowych (np. tam). Wydzielanie filarów technologicznych jest typowe dla etapu przygotowania eksploatacji, a nie likwidacji.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie komorowo-filarowym przebieg robót można rozpatrywać etapami: przygotowanie (rozcięcie i zaprojektowanie układu komór oraz filarów), właściwe wybieranie złoża oraz etap końcowy, czyli roboty likwidacyjne. Pytanie sprawdza, czy potrafisz przypisać typowe czynności do fazy likwidacji.

W fazie likwidacyjnej celem jest bezpieczne zakończenie eksploatacji w danym rejonie i ograniczenie zagrożeń wynikających z pozostawionych pustek. Dlatego za typowe uznaje się działania takie jak:

  • obieranie filarów do wymiarów resztkowych – w praktyce oznacza to "dowybranie" filarów w dopuszczalnym zakresie, kiedy rejon jest już kończony;
  • likwidacja przestrzeni pozłożowych – czyli działania zmierzające do ograniczenia pustek poeksploatacyjnych (w zależności od technologii może to być m.in. podsadzanie);
  • budowanie tam podsadzkowych – element technologii podsadzki i odcięcia/ustabilizowania określonych przestrzeni.

Natomiast "wydzielanie filarów technologicznych" wiąże się z etapem planowania i przygotowania pola eksploatacyjnego: wyznacza się (wydziela) filary, które mają przenieść obciążenia i zapewnić stateczność układu komór w trakcie wybierania. Jest to więc czynność charakterystyczna dla fazy przygotowawczej lub wczesnej fazy eksploatacji, a nie dla robót likwidacyjnych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Ponieważ wszystkie opisują czynności typowo kojarzone z kończeniem robót i zabezpieczaniem górotworu: "obieranie filarów do wymiarów resztkowych" dotyczy końcówki wybierania, "likwidacja przestrzeni pozłożowych" odnosi się do eliminacji pustek, a "budowanie tam podsadzkowych" jest narzędziem realizacji podsadzki i odcięć w rejonie likwidowanym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się czasowniki typu wydzielać/wyznaczać, często odnoszą się one do etapu projektowania i przygotowania. Z kolei likwidować/obierać do resztkowych/budować tamy częściej wskazuje na etap końcowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Roboty likwidacyjne to czynności wykonywane przy zakończeniu eksploatacji w rejonie robót, których celem jest bezpieczne wycofanie się z pola i ograniczenie zagrożeń od pustek poeksploatacyjnych. Zwykle obejmują zabezpieczenia, odcięcia, podsadzanie oraz działania porządkujące i ochronne.
W fazie przygotowawczej dominuje wyznaczanie układu: rozcięcie, projekt komór, wydzielanie filarów i przygotowanie dróg transportu. W fazie likwidacyjnej dominuje zamykanie i zabezpieczanie: likwidacja pustek, budowa elementów podsadzkowych oraz prace umożliwiające bezpieczne opuszczenie rejonu.
Wydzielanie filarów technologicznych służy zaplanowaniu statecznego układu komór i filarów na czas wybierania złoża. To decyzja i czynność "na wejściu" w eksploatację. Roboty likwidacyjne dotyczą "wyjścia" z rejonu, więc koncentrują się na likwidacji pustek i zabezpieczeniach, a nie na wyznaczaniu filarów.
To prowadzenie wybierania filarów w końcowej fazie robót tak, aby pozostawić tylko takie fragmenty (wymiary resztkowe), które wynikają z przyjętej technologii i warunków bezpieczeństwa. Ma to sens wtedy, gdy rejon jest już kończony i podejmowane są działania zmierzające do zamknięcia pola eksploatacyjnego.
Przestrzeń pozłożowa to pustka powstała po wybraniu kopaliny. Jej likwidacja polega na ograniczeniu tej pustki i ryzyk z nią związanych (np. deformacji, zawałów, przepływów). W zależności od technologii może to oznaczać m.in. podsadzanie, wykonywanie odcięć lub inne działania stabilizujące górotwór.
Tamy podsadzkowe są elementem organizacji podsadzki i odcięć: pomagają utrzymać podsadzkę w wyznaczonej przestrzeni oraz oddzielać strefy robót. W praktyce wspierają bezpieczne zamykanie pola i ograniczanie pustek, dlatego często są kojarzone właśnie z etapem końcowym i pracami likwidacyjnymi.
Najczęstszy błąd to przeoczenie negacji ("nie obejmuje") i wybranie czynności, która faktycznie pasuje do danego etapu. Drugi błąd to kierowanie się pojedynczym słowem kluczem (np. "filar"), zamiast sprawdzić, czy chodzi o wydzielanie (planowanie) czy obieranie (końcowe wybieranie).
Nie. Szczegóły zależą od warunków geologiczno-górniczych, przyjętej technologii, organizacji ruchu oraz wymagań bezpieczeństwa w danym zakładzie. Na egzaminie zwykle sprawdza się jednak uogólniony podział na etapy i typowe czynności: przygotowanie (wyznaczanie), eksploatacja (wybieranie) i likwidacja (zamykanie, zabezpieczenia).
Decyzję podejmuje się na etapie projektowania i przygotowania eksploatacji, gdy ustala się układ komór oraz filarów i ich rolę w zapewnieniu stateczności. Filar technologiczny jest "narzędziem" prowadzenia robót w trakcie wybierania, a nie typowym elementem działań końcowych związanych z likwidacją rejonu.
Ucz się etapami: do każdego systemu eksploatacji wypisz osobno roboty przygotowawcze, eksploatacyjne i likwidacyjne. Następnie ćwicz rozpoznawanie czasowników: wydzielać/wyznaczać zwykle oznacza przygotowanie, a likwidować/odcinać/podsadzać częściej dotyczy zakończenia robót. To pomaga szybko wychwycić sens odpowiedzi.
info

Około 29% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wydzielanie filarów technologicznych jest typowe dla etapu przygotowania eksploatacji, a nie likwidacji."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii górnictwa podziemnego (systemy eksploatacji)
  • Materiały dydaktyczne szkół górniczych dotyczące podsadzki i likwidacji wyrobisk
  • Instrukcje zakładowe i opisy technologii robót likwidacyjnych stosowane w kopalniach (dla nauki terminologii)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego