KWALIFIKACJA INF2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 11.
W systemie operacyjnym Linux ilość wolnego miejsca na dyskach można sprawdzić poleceniem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Polecenie df służy do wyświetlania informacji o użyciu i wolnym miejscu w zamontowanych systemach plików (np. df -h dla czytelnych jednostek). du pokazuje zajętość katalogów/plików, fstab to plik konfiguracyjny montowania, a mkfs tworzy system plików.

Pełne wyjaśnienie:

Polecenie df (disk free) jest standardowym narzędziem w Linuksie do sprawdzania, ile miejsca jest zajęte i ile jest wolne w poszczególnych systemach plików, które są aktualnie zamontowane. Dlatego właśnie odpowiedź "df" pasuje do pytania o ilość wolnego miejsca na dyskach (w praktyce: na partycjach/systemach plików widocznych w systemie).

Dla wygody administracyjnej często używa się przełącznika -h, aby uzyskać "ludzkie" jednostki (KB/MB/GB). Samo df pokazuje m.in. rozmiar, wykorzystanie i dostępne miejsce, co pozwala szybko ocenić, czy np. partycja systemowa lub katalog użytkowników zbliża się do zapełnienia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są poprawne:

  • du (disk usage) liczy zajętość wskazanych katalogów i plików. Jest przydatne, gdy chcesz znaleźć, co zajmuje miejsce (np. du -sh /var/log/*), ale nie jest podstawowym poleceniem do podania wolnego miejsca całego systemu plików.
  • fstab nie jest poleceniem do uruchomienia w celu sprawdzenia wolnej przestrzeni. To nazwa pliku konfiguracyjnego opisującego, jakie systemy plików mają być montowane i z jakimi opcjami.
  • mkfs służy do tworzenia (formatowania) systemu plików na partycji/urządzeniu. Jest to operacja administracyjna o innym celu i nie dostarcza raportu o wolnym miejscu w działającym systemie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy "wolnego miejsca", myśl o narzędziu raportującym stan systemów plików (df). Jeśli dotyczy "co zajmuje miejsce", wtedy częściej właściwe będzie du.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

df pokazuje wykorzystanie i wolne miejsce w zamontowanych systemach plików.

Wynik zwykle zawiera rozmiar, zajętość, dostępne miejsce i punkt montowania, co pozwala szybko ocenić, czy dany system plików nie jest bliski zapełnienia.

Najczęściej używa się df -h, gdzie opcja -h formatuje rozmiary do KB/MB/GB.

To ułatwia interpretację wyniku na egzaminie i w praktyce administracyjnej, bo nie trzeba przeliczać wartości w blokach.

df raportuje wolne i zajęte miejsce na poziomie systemu plików (np. partycji).

du zlicza, ile miejsca zajmują konkretne katalogi i pliki. W praktyce df odpowiada na "ile mam wolnego?", a du na "co mi zjada miejsce?".

du nie podaje bezpośrednio wolnej przestrzeni całego systemu plików, tylko rozmiar wskazanych katalogów/plików.

Można go użyć do diagnozy zajętości, ale do szybkiego sprawdzenia dostępnego miejsca właściwsze jest df.

fstab to potoczna nazwa pliku konfiguracyjnego systemu, w którym opisuje się automatyczne montowanie systemów plików.

Nie jest to polecenie do sprawdzania wolnego miejsca. Na egzaminie łatwo pomylić, bo dotyczy dysków, ale ma inne przeznaczenie.

Nie. mkfs służy do tworzenia (formatowania) systemu plików na urządzeniu lub partycji.

To narzędzie "tworzące" strukturę systemu plików, a nie raportujące wolne miejsce. Użycie go na niewłaściwym urządzeniu może skutkować utratą danych.

Możesz podać ścieżkę jako argument, np. df -h /home. Wtedy df pokaże system plików, na którym znajduje się ten katalog, wraz z wolnym miejscem.

To przydatne, gdy interesuje Cię konkretna partycja, a nie cała lista.

Różnice mogą wynikać m.in. z plików usuniętych, ale wciąż otwartych przez procesy, zarezerwowanego miejsca dla administratora lub sposobu zliczania bloków.

Na egzaminie ważne jest rozumienie, że df patrzy na system plików, a du na widoczne katalogi.

Najczęściej myli się cele poleceń: wybiera się du do wolnego miejsca albo df do wskazania, który katalog zajmuje najwięcej.

Pomaga zapamiętać: df = "free na filesystemie", du = "usage katalogu".

Najlepiej przećwiczyć w terminalu: uruchomić df i df -h, a potem porównać z du -sh dla kilku katalogów.

Warto też czytać krótkie opisy w man, bo pytania egzaminacyjne często bazują na funkcji narzędzia.

info

Około 76% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Polecenie df służy do wyświetlania informacji o użyciu i wolnym miejscu w zamontowanych systemach plików (np. df -h dla czytelnych jednostek)."

Źródła:

  • Linux man-pages: df(1) — https://man7.org/linux/man-pages/man1/df.1.html (dostęp: 2026-02-28)
  • Linux man-pages: du(1) — https://man7.org/linux/man-pages/man1/du.1.html (dostęp: 2026-02-28)
  • GNU Coreutils Manual: "df invocation" — https://www.gnu.org/software/coreutils/manual/html_node/df-invocation.html (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Strona podręcznika: man df
  • Strona podręcznika: man du
  • Dokumentacja dystrybucji (np. podręczniki administracji systemem Linux) dotycząca systemów plików i monitorowania zasobów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego