KWALIFIKACJA SPL2 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 15.
W systemie zarządzania portem (PMS) znajduje się tabela "Rejsy". Które z poniższych pól najprawdopodobniej znajduje się w tej tabeli?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tabela "Rejsy" w systemie zarządzania portem powinna przechowywać dane opisujące konkretne połączenie, m.in. termin jego realizacji.
Dlatego pole "Data i godzina rejsu" logicznie pasuje do rekordu rejsu, natomiast dane bankowe i kontaktowe (telefon/e-mail) zwykle należą do innych tabel (np. kontrahenci, personel, kontakt).

Pełne wyjaśnienie:

W relacyjnej bazie danych tabela reprezentuje zwykle jedną encję (np. "Rejs"), a jej kolumny to atrybuty opisujące pojedynczy rekord tej encji. Dla rejsu/połączenia w porcie lub terminalu typowe są informacje operacyjne: identyfikator rejsu, kierunek, statek/armator, status, a przede wszystkim czas (planowany i/lub rzeczywisty).

Odpowiedź "Data i godzina rejsu" jest najbardziej naturalnym polem w tabeli "Rejsy", bo termin jest cechą samego rejsu i jest potrzebny do planowania obsługi podróżnych, zasobów oraz komunikacji operacyjnej (np. tablice informacyjne, powiadomienia).

Pozostałe propozycje to dane, które z perspektywy projektowania systemu zazwyczaj są przechowywane w innych encjach:

  • "Numer konta bankowego" dotyczy rozliczeń finansowych (np. armatora, operatora, kontrahenta) i w praktyce wiąże się z modułem finansowym lub kartoteką podmiotów, a nie z samym rejsem.
  • "Adres e-mail kapitana statku" to informacja kontaktowa osoby. Osoby (kapitan, załoga, agenci) mają zwykle własne rekordy w tabelach typu "Personel/Załoga/Kontakty", a rejs może co najwyżej zawierać klucz obcy wskazujący osobę lub jednostkę.
  • "Numer telefonu biura obsługi klienta" jest danymi kontaktowymi organizacji/jednostki (np. portu, terminalu) i zwykle występuje w konfiguracji systemu lub w tabeli "Kontakt/Placówki", a nie jako atrybut każdego rejsu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz nazwę tabeli (np. "Rejsy"), najpierw nazwij encję jednym zdaniem ("rekord opisuje jedno połączenie"), a potem wybierz atrybuty, które zmieniają się między rejsami i są immanentną cechą rejsu (czas, status). Dane stałe dla organizacji lub osoby zwykle są w osobnych tabelach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To tabela (zbiór rekordów) opisująca pojedyncze połączenia/rejsy realizowane w danym porcie lub terminalu. Zawiera atrybuty potrzebne operacyjnie, np. termin, status, kierunek czy identyfikator rejsu. Dane kontaktowe i finansowe zwykle są w innych tabelach.
Najczęściej są to dane rozkładowe i operacyjne: data i godzina (planowana/rzeczywista), status (np. planowany, opóźniony), kierunek, identyfikator rejsu oraz odwołania do statku lub przewoźnika. Chodzi o cechy, które różnią się między rejsami.
Ponieważ czas jest atrybutem samego zdarzenia transportowego: bez niego nie da się planować odprawy, obsługi podróżnych ani publikować rozkładu. Taka informacja jest potrzebna dla każdego rejsu i zmienia się z rejsu na rejs.
Numer konta dotyczy rozliczeń i identyfikuje podmiot (np. firmę, kontrahenta), a nie konkretny rejs. W dobrym projekcie baza rozdziela encje: rejs ma swoje dane operacyjne, a finanse są przypisane do podmiotów lub dokumentów księgowych.
Mogą, ale zwykle nie jako bezpośrednie pole tekstowe w tabeli "Rejsy". Częściej rejs wskazuje (np. kluczem) rekord osoby w tabeli "Personel/Kontakty". Dzięki temu aktualizacja e-maila nie wymaga modyfikowania wielu rejsów i unika się duplikacji danych.
Zazwyczaj w tabeli lub module konfiguracji dotyczącej jednostek organizacyjnych, punktów obsługi lub kontaktów portu/terminalu. Taki numer jest względnie stały i nie jest cechą pojedynczego rejsu, więc nie powinien powtarzać się w każdym rekordzie rejsu.
Zadaj pytanie: "Czy to jest cecha opisywanego obiektu/zdarzenia, czy cecha osoby/organizacji?". Jeśli dotyczy czasu, statusu lub przebiegu rejsu – pasuje do "Rejsy". Jeśli dotyczy kontaktu lub finansów – zwykle pasuje do "Kontakty/Podmioty/Finanse".
Najczęstsze są: mieszanie encji (rejs vs osoba), wybieranie pola "bo brzmi profesjonalnie", ignorowanie zasady unikania duplikacji danych oraz traktowanie danych konfiguracyjnych (np. telefon biura) jako danych transakcyjnych. Pomaga myślenie kategoriami encji i atrybutów.
Częściowo tak, ale zwykle jako odwołania (identyfikatory) do innych tabel, np. "Statki" lub "Przewoźnicy/Armatorzy". W samym rekordzie rejsu trzyma się dane specyficzne dla zdarzenia, a szczegóły statku lub firmy są utrzymywane w ich własnych kartotekach.
Ćwicz mapowanie procesów (rejs, odprawa, informacja pasażerska) na encje w bazie danych. Rób proste diagramy encja–związek i sprawdzaj, które informacje są operacyjne (zmienne) a które są danymi słownikowymi lub kontaktowymi (raczej stałe). To ułatwia wybór pól.
info

Statystycznie 70% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • R. Elmasri, S. B. Navathe, "Fundamentals of Database Systems", rozdziały o modelu relacyjnym i projektowaniu schematu (atrybuty encji), Pearson (kolejne wydania)
  • T. Connolly, C. Begg, "Database Systems: A Practical Approach to Design, Implementation, and Management", część o modelowaniu encja–związek i mapowaniu do tabel, Pearson (kolejne wydania)

Materiały:

  • Podręczniki do projektowania relacyjnych baz danych (model encja–związek, normalizacja)
  • Materiały szkolne dotyczące systemów informatycznych w portach i terminalach (moduły: rozkłady, rejsy, obsługa podróżnych)
  • Ćwiczenia z analizy wymagań: identyfikacja encji i atrybutów dla procesu obsługi rejsu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego