W opiece nad osobą chorą i niesamodzielną kluczową zasadą jest poszanowanie autonomii pacjenta. Oznacza to, że co do zasady to pacjent decyduje, czy wyraża zgodę na czynności opiekuńcze i pielęgnacyjne. Zdarzają się jednak sytuacje, w których pacjent nie jest w stanie samodzielnie wyrazić zgody (np. z powodu stanu świadomości, znacznych zaburzeń poznawczych lub innego ograniczenia możliwości podjęcia świadomej decyzji).
W takim przypadku nie "przejmuje" decyzji osoba pełniąca funkcję kierowniczą ani dowolny pracownik. Właściwą osobą do podjęcia decyzji w imieniu pacjenta jest opiekun prawny pacjenta (czyli przedstawiciel ustawowy umocowany do reprezentowania interesów pacjenta).
- Odpowiedź "opiekun prawny pacjenta" jest poprawna, bo wskazuje podmiot, który działa w imieniu pacjenta na podstawie formalnego umocowania.
- Odpowiedź "lekarz prowadzący" bywa intuicyjna, ponieważ lekarz podejmuje decyzje kliniczne, ale nie oznacza to automatycznie prawa do wyrażania zgody za pacjenta.
- Odpowiedź "dyrektor placówki opiekuńczej" jest błędna, bo zarządzanie placówką nie jest równoznaczne z zastępowaniem woli konkretnego pacjenta.
- Odpowiedź "dowolna osoba z personelu medycznego" jest błędna, ponieważ samo zatrudnienie w ochronie zdrowia lub opiece nie daje uprawnienia do podejmowania decyzji w imieniu pacjenta.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się fraza "w imieniu pacjenta" oraz pacjent nie może wyrazić zgody, szukaj odpowiedzi odnoszącej się do przedstawicielstwa prawnego (np. opiekun prawny), a nie do stanowiska służbowego w placówce.
