Nadwyżka na rynku (w sensie mikroekonomicznym) to nadwyżka podaży: przy danej cenie dostawcy oferują więcej usług niż kupujący są skłonni nabyć. Kluczowe jest porównanie ceny rynkowej z ceną równowagi (Pe), czyli taką, przy której popyt zrównuje się z podażą.
Kiedy występuje nadwyżka podaży?
Gdy cena rynkowa P jest wyższa od ceny równowagi Pe (P > Pe). Dzieje się tak, bo:
- wyższa cena zachęca oferentów (np. przewoźników) do świadczenia większej liczby usług (podaż rośnie),
- wyższa cena zniechęca klientów do zakupu (popyt maleje),
- różnica między podażą a popytem to nadwyżka (część usług nie znajduje nabywców).
Na rynku transportowo-spedycyjno-logistycznym będzie to sytuacja, gdy dostępnych przewoźników/pojazdów jest więcej niż zleceń przy obecnie żądanej stawce. W praktyce taki stan często prowadzi do presji na obniżanie stawek, ale to już opis mechanizmu dostosowawczego, a nie definicji samej nadwyżki.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "Cena usługi jest niższa od ceny równowagi" – to warunek typowy dla niedoboru (popyt przewyższa podaż), a nie nadwyżki podaży.
- "Cena równowagi jest wyższa od ceny usługi" – logicznie równoważne stwierdzeniu, że cena usługi jest niższa od równowagi; opisuje więc niedobór, nie nadwyżkę.
- "Cena równowagi jest równa cenie usługi" – oznacza rynek w równowadze, bez nadwyżki i bez niedoboru.
Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj parę P > Pe → nadwyżka podaży oraz P < Pe → niedobór. To pozwala szybko ocenić, która relacja cen pasuje do opisu sytuacji rynkowej.
