KWALIFIKACJA ELM6 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 27.
W tabeli podano dane techniczne sterownika PLC. Jakim maksymalnym prądem można obciążyć sterownik, dołączając do jego wyjścia silnik?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi technicznymi sterownika PLC, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalny prąd obciążenia należy odczytać bezpośrednio z tabeli danych technicznych wyjścia sterownika PLC. Silnik podłączony do wyjścia nie może powodować przekroczenia tej wartości, bo grozi to przeciążeniem i uszkodzeniem stopnia wyjściowego. Z tabeli wynika limit 3,0 A.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność czytania danych technicznych sterownika PLC. W praktyce kluczowy jest parametr określający maksymalny dopuszczalny prąd obciążenia wyjścia (na kanał lub na grupę wyjść – zależnie od tego, jak zestawiono dane w tabeli). W tym zadaniu poprawna odpowiedź wynika z wartości granicznej podanej w tabeli: 3,0 A.

Dlaczego to jest ważne? Wyjścia PLC mają określoną obciążalność prądową, a jej przekroczenie może spowodować przegrzanie elementów wykonawczych (np. tranzystora, triaka lub styków przekaźnika w module wyjściowym), zadziałanie zabezpieczeń albo trwałe uszkodzenie kanału. Dlatego zawsze należy porównywać prąd pobierany przez obciążenie z dopuszczalnym prądem wyjścia podanym przez producenta.

Wskazanie "7,0 A" jest niepoprawne, ponieważ przekracza limit wynikający z tabeli. Taka wartość mogłaby odpowiadać innemu urządzeniu albo innemu typowi wyjścia, ale nie temu opisanemu w zadaniu.

Wskazanie "10,0 A" jest tym bardziej niepoprawne: to typowa "pułapka" polegająca na wyborze największej liczby bez sprawdzenia danych katalogowych. Dla wielu wyjść PLC byłby to prąd zdecydowanie zbyt duży.

Wskazanie "2,5 A" jest niepoprawne, bo choć może wydawać się "bezpieczniejsze", pytanie dotyczy wartości maksymalnej dopuszczalnej do obciążenia zgodnie z tabelą. Jeśli tabela podaje 3,0 A, to 2,5 A nie jest odpowiedzią na pytanie o wartość maksymalną.

Wskazówka praktyczna: silniki często mają prąd rozruchowy większy od znamionowego, dlatego w rzeczywistych układach silnik zwykle steruje się pośrednio (np. przez przekaźnik, stycznik lub falownik), a wyjście PLC obciąża się jedynie prądem cewki/sterowania. Na egzaminie jednak należy odpowiedzieć dokładnie zgodnie z parametrem odczytanym z tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To najwyższa wartość prądu, jaką może bezpiecznie przewodzić dane wyjście sterownika (kanał lub grupa wyjść) zgodnie z danymi producenta. Przekroczenie limitu może powodować przegrzewanie, zadziałanie zabezpieczeń lub trwałe uszkodzenie modułu wyjściowego.
Należy znaleźć w danych technicznych parametr typu "max load current", "maksymalny prąd obciążenia" albo podobny i sprawdzić, czy dotyczy pojedynczego kanału czy całej grupy. Odpowiedź wybiera się jako wartość graniczną podaną w tabeli, w amperach.
Bo stopień wyjściowy ma ograniczoną obciążalność cieplną i elektryczną. Zbyt duży prąd może doprowadzić do przegrzania elementów mocy (tranzystor/triak) lub wypalenia styków (wyjście przekaźnikowe), a w efekcie do awarii kanału i przestoju maszyny.
Zwykle nie jest to zalecane, bo silnik może wymagać większego prądu oraz ma prąd rozruchowy wyższy od znamionowego. Najczęściej wyjście PLC steruje elementem pośredniczącym (stycznik, przekaźnik, falownik), a nie zasila silnik bezpośrednio. Na egzaminie decyduje limit z tabeli.
Najczęściej stosuje się przekaźnik interfejsowy lub stycznik do załączania zasilania silnika, a przy regulacji prędkości – falownik. Dzięki temu wyjście PLC obciążone jest małym prądem sterowania, a prąd silnika płynie w obwodzie mocy zaprojektowanym do większych obciążeń.
Bo oznacza, że trzeba wskazać górną granicę dopuszczalnego obciążenia wynikającą z danych technicznych, a nie wartość "mniejszą na zapas". W zadaniach egzaminacyjnych "maksymalny" wymaga odczytu limitu z tabeli i wskazania tej właśnie wartości.
Typowe pomyłki to: wybór największej liczby "na oko", mylenie prądu wyjścia z prądem silnika, nieuwzględnienie, że tabela może dotyczyć kanału lub grupy wyjść, oraz przeoczenie jednostki. Pomaga uważne czytanie nagłówków tabeli i opisów warunków.
W praktyce ma duże znaczenie, bo chwilowy prąd rozruchowy może być wielokrotnie większy od znamionowego. Dlatego bezpośrednie podłączanie silnika do wyjścia PLC bywa ryzykowne. W zadaniu egzaminacyjnym zwykle liczy się jednak parametr maksymalny z tabeli sterownika.
Znaczenie ma m.in. rodzaj wyjścia (tranzystorowe/przekaźnikowe), napięcie i typ obciążenia (DC/AC), prąd na kanał vs prąd na wspólny zacisk/grupę oraz warunki pracy (temperatura, sposób montażu). Zawsze trzeba odczytywać wartość dokładnie dla danego przypadku.
Ćwicz czytanie kart katalogowych i tabel: parametry wejść/wyjść, obciążalność, zabezpieczenia, oznaczenia zacisków. Naucz się rozróżniać wartości "maksymalne", "znamionowe" i "zalecane". Pomaga też rozwiązywanie arkuszy, gdzie trzeba wskazać limit w amperach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Maksymalny prąd obciążenia należy odczytać bezpośrednio z tabeli danych technicznych wyjścia sterownika PLC."

Źródła:

  • IEC 61131-2:2017, "Programmable controllers – Part 2: Equipment requirements and tests" (wymagania i badania dla sterowników PLC)
  • PN-EN 60204-1:2018-12, "Bezpieczeństwo maszyn – Wyposażenie elektryczne maszyn – Część 1: Wymagania ogólne" (zasady doboru i obciążania elementów obwodów sterowania i wykonawczych)

Materiały:

  • Instrukcje i karty katalogowe sterowników PLC (sekcja: parametry wyjść)
  • Podręczniki z automatyki/PLC omawiające rodzaje wyjść i ich obciążalność
  • Materiały dydaktyczne z podstaw elektrotechniki: prąd, moc, obciążenie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego