KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2015 (test 2)

PYTANIE NR 35.
W tabeli podano dane techniczne sterownika PLC. Jakim maksymalnym prądem można obciążyć sterownik, dołączając do jego wyjścia silnik?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi technicznymi sterownika PLC, co jest istotne w kontekście egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalny prąd obciążenia wyjścia PLC należy odczytać z tabeli danych technicznych i nie wolno go przekraczać przy dołączaniu silnika.
Jeżeli w danych dla wyjścia podano 3 A jako wartość graniczną, to właśnie 3 A jest dopuszczalnym maksymalnym obciążeniem; wyższe wartości oznaczałyby przeciążenie.

Pełne wyjaśnienie:

W sterownikach PLC każdy kanał wyjściowy (lub grupa kanałów) ma określoną obciążalność prądową. Jest to maksymalny prąd, jaki można pobrać z wyjścia przy zachowaniu dopuszczalnego nagrzewania i poprawnej pracy elementów wykonawczych w module wyjść (np. tranzystora, triaka lub styku przekaźnika).

W tego typu zadaniu kluczowe jest, aby:

  • odszukać w tabeli danych technicznych pozycję dotyczącą prądu obciążenia wyjścia (a nie np. prądu pobieranego przez zasilanie sterownika),
  • zwrócić uwagę, czy parametr dotyczy pojedynczego wyjścia, całej grupy wyjść czy całego urządzenia,
  • przy dołączaniu silnika pamiętać, że silniki często mają prąd rozruchowy większy od prądu znamionowego, więc w praktyce często stosuje się element pośredniczący (np. stycznik, przekaźnik, SSR), aby nie przeciążać wyjścia PLC.

Jeżeli tabela wskazuje, że maksymalny prąd obciążenia wyjścia wynosi 3 A, to 3 A jest poprawną odpowiedzią – jest to wartość graniczna, której nie wolno przekraczać.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 7 A – przekracza dopuszczalny prąd wyjścia, więc oznaczałoby pracę poza specyfikacją i ryzyko uszkodzenia modułu.
  • 10 A – typowa wartość kojarzona z niektórymi przekaźnikami lub zabezpieczeniami, ale bezpośrednio dla wyjścia PLC może być zbyt duża; w tym zadaniu nie wynika z danych technicznych.
  • 25 A – wartość charakterystyczna raczej dla aparatów mocy (np. styczników, wyłączników) niż dla standardowego wyjścia PLC; wybór tej opcji zwykle wynika z błędu "im więcej, tym lepiej".

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wybieraj wartość maksymalną wynikającą z danych dla wyjścia, a nie dla zasilania czy całego sterownika. Jeśli tabela podaje kilka limitów (kanał/grupa/moduł), przyjmij ten, który realnie ogranicza dany sposób podłączenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To graniczny prąd, jaki może płynąć przez pojedyncze wyjście (lub grupę wyjść) bez ryzyka przegrzania i uszkodzenia elementów wyjściowych. W praktyce oznacza limit obciążenia, którego nie wolno przekraczać, nawet jeśli obciążenie "działa" przez chwilę.
Szukaj pozycji opisanej jako prąd obciążenia wyjścia (np. "max load current", "prąd wyjścia", "obciążalność"). Uważaj, aby nie pomylić jej z prądem zasilania sterownika. Sprawdź też, czy dotyczy kanału, grupy wyjść czy całego modułu.
Przekroczenie limitu powoduje nadmierne nagrzewanie elementów mocy w module wyjść, co może skutkować niestabilną pracą, sklejaniem styków (wyjścia przekaźnikowe), uszkodzeniem tranzystora/triaka lub trwałym zniszczeniem kanału. To także częsta przyczyna awarii podczas uruchomienia.
Zwykle nie, bo silnik ma prąd rozruchowy znacznie większy od prądu w stanie ustalonym. Najczęściej PLC steruje elementem pośredniczącym, np. przekaźnikiem, stycznikiem lub przekaźnikiem SSR, a dopiero ten element załącza silnik. Wyjątkiem są bardzo małe obciążenia zgodne ze specyfikacją.
Spotyka się wyjścia tranzystorowe, przekaźnikowe i triakowe. Mają różne właściwości: tranzystorowe są szybkie, ale mają konkretne ograniczenia prądowe i napięciowe; przekaźnikowe mogą przełączać wyższe prądy, ale wolniej i z ograniczoną trwałością styków; triakowe dotyczą AC i mają swoje ograniczenia.
Prąd kanału dotyczy pojedynczego wyjścia. Prąd całkowity (dla grupy lub modułu) ogranicza sumę prądów wielu kanałów pracujących jednocześnie. Możesz mieć kanał o dopuszczalnym prądzie X, ale jeśli włączysz kilka wyjść naraz, to zadziała limit sumaryczny i także nie wolno go przekroczyć.
Najczęściej myli się prąd wyjścia z prądem zasilania, ignoruje się informację "na kanał" vs "na moduł", albo wybiera się "większą" wartość intuicyjnie. Błędem jest też pomijanie uwag o warunkach pracy (np. temperatura, rodzaj obciążenia), jeśli są podane w tabeli.
Gdy prąd silnika (zwłaszcza rozruchowy) może przekroczyć dopuszczalny prąd wyjścia PLC albo gdy napięcie/rodzaj prądu nie pasuje do wyjścia. Element pośredniczący przenosi prąd mocy, a wyjście PLC obciążane jest małym prądem cewki lub wejścia sterującego SSR.
W dokumentacji zwykle jest to rozróżnione w opisie wyjścia (np. DC dla tranzystorów, AC dla triaków) oraz w tabeli parametrów. W praktyce sprawdź też opis napięcia wyjściowego. Jeśli brak jasnej informacji, nie da się bezpiecznie przyjąć założeń — trzeba odwołać się do pełnej specyfikacji modelu.
Ćwicz czytanie kart katalogowych: odnajdywanie "max load current", limitów sumarycznych, rodzaju wyjść i warunków pracy. Powtarzaj też schematy aplikacyjne: PLC → przekaźnik/stycznik/SSR → silnik. Na egzaminie zawsze szukaj parametru dla wyjścia, a nie dla zasilania sterownika.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Dokumentacja techniczna (karty katalogowe) sterowników PLC używanych w pracowni/zakładzie
  • Instrukcje producentów modułów wyjść PLC (przekaźnikowych i tranzystorowych)
  • Podstawy elektrotechniki: prąd, napięcie, obciążenie, zabezpieczenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego