KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 37.
W tabeli podano dane techniczne sterownika PLC Jakim maksymalnym prądem można obciążyć sterownik dołączając do jego wyjścia silnik?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi technicznymi sterownika PLC, co jest związane z egzaminem zawodowym dla mechatroników
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maksymalny prąd obciążenia wyjścia sterownika PLC należy odczytać bezpośrednio z tabeli danych technicznych i traktować jako wartość graniczną, której nie wolno przekroczyć przy dołączaniu odbiornika (np. silnika). Z podanych opcji wartość odpowiadająca temu limitowi to 3 A.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest rozróżnienie między prądem pobieranym przez odbiornik a dopuszczalnym prądem obciążenia wyjścia PLC. Wyjście sterownika (tranzystorowe lub przekaźnikowe) ma ograniczoną obciążalność wynikającą z elementów mocy, ścieżek prądowych i warunków chłodzenia. Dlatego producent podaje w danych technicznych wartość maksymalnego prądu, jakim można obciążyć wyjście.

Poprawna odpowiedź to "3 A", ponieważ oznacza limit obciążenia wynikający z tabeli parametrów sterownika. Tę wartość należy traktować jako granicę bezpiecznej pracy: jeśli odbiornik (np. silnik, zawór, cewka stycznika) może pobrać większy prąd (zwłaszcza w chwili rozruchu), stosuje się element pośredniczący, np. przekaźnik/stycznik oraz odpowiednie zabezpieczenia.

  • "10 A" jest typową pułapką: brzmi "mocno", ale dla wielu wyjść PLC jest zbyt duże i mogłoby oznaczać przeciążenie oraz uszkodzenie modułu wyjściowego.
  • "2,5 A" może wydawać się realistyczne, bo takie wartości spotyka się w innych kontekstach (np. bezpieczniki, zasilacze). W tym pytaniu liczy się jednak konkretny limit z tabeli, a nie wartość "prawdopodobna".
  • "0,75 A" to przykład wartości, która może dotyczyć innego typu wyjścia, innego kanału lub innego warunku pracy. Wybranie jej bywa skutkiem odczytania niewłaściwej kolumny (np. prąd typowy zamiast maksymalnego).

W praktyce egzaminacyjnej warto pamiętać o dwóch krokach: (1) znaleźć w tabeli dokładnie parametr typu "maksymalny prąd obciążenia wyjścia" (czasem "prąd na kanał"), (2) porównać go z odpowiedziami, zwracając uwagę na jednostki i zapis dziesiętny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To graniczna wartość prądu, jaką może bezpiecznie przewodzić pojedyncze wyjście (kanał) sterownika. Przekroczenie limitu grozi przegrzaniem elementu wyjściowego, spadkiem napięcia, zadziałaniem zabezpieczeń lub trwałym uszkodzeniem modułu.
W dokumentacji szukaj dwóch osobnych pozycji: "max current per output/channel" oraz "max current per common/group/module". Pierwsza dotyczy pojedynczego wyjścia, druga łącznego obciążenia kilku wyjść. Na egzaminie trzeba wybrać parametr odpowiadający treści pytania.
Silnik (zwłaszcza DC/cewki) może mieć duży prąd rozruchowy i generować przepięcia indukcyjne. Nawet przy zgodności "na papierze" często stosuje się element pośredniczący (stycznik, przekaźnik, driver) oraz układ tłumienia przepięć, aby chronić wyjście PLC.
Najczęściej spotkasz wyjścia tranzystorowe (DC) i przekaźnikowe. Tranzystorowe mają ograniczenia prądowe i cieplne oraz wymagają poprawnej polaryzacji, a przekaźnikowe są bardziej uniwersalne, ale mają ograniczenia mechaniczne i łukowe. Limit prądu zależy od typu wyjścia.
Najczęstsze to: odczyt złej rubryki (typowy zamiast maksymalnego), pomylenie prądu na kanał z sumarycznym, nieuwaga na jednostki i zapis dziesiętny oraz wybór "największej liczby", bo wydaje się najbardziej sensowna. Pomaga zaznaczenie słowa "max".
Nie zawsze. W tabelach często są warunki pracy (temperatura otoczenia, sposób montażu, grupowanie kanałów, ograniczenia dla obciążeń indukcyjnych). Na egzaminie zwykle przyjmuje się wartość maksymalną z tabeli, ale w praktyce zostawia się zapas i analizuje warunki.
Wyjście PLC steruje wtedy cewką przekaźnika/stycznika (lub modułem pośredniczącym), a nie samym silnikiem. Dobiera się: napięcie cewki zgodne z wyjściem, prąd cewki mniejszy niż dopuszczalny dla PLC oraz styki o obciążalności odpowiedniej dla silnika. Dodaje się też tłumienie przepięć.
To wartości "wiarygodne" z innych obszarów (małe zasilacze, drobne zabezpieczenia, różne moduły). Mają skłonić do zgadywania bez czytania tabeli. Strategia: zawsze najpierw zlokalizuj w tabeli dokładny parametr i dopiero potem porównaj z odpowiedziami.
Porównuje się nie tylko prąd znamionowy silnika, ale też prąd rozruchowy (czasem wielokrotnie większy) oraz charakter obciążenia (indukcyjne). Jeśli brak danych, przyjmuje się konserwatywnie, że bezpośrednie sterowanie silnikiem z PLC jest ryzykowne i stosuje się element pośredniczący.
Ćwicz czytanie kart katalogowych i tabel: szukaj sekcji "Outputs", ucz się słów kluczowych (max, per channel, total), zwracaj uwagę na jednostki i warunki (temperatura, rodzaj obciążenia). Rozwiązuj zadania z różnymi tabelami, aby nie opierać się na intuicji liczbowej.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Z podanych opcji wartość odpowiadająca temu limitowi to 3 A."

Źródła:

  • Frank D. Petruzella, "Programmable Logic Controllers", rozdziały o modułach wejść/wyjść i parametrach obciążalności wyjść (output ratings) – wydanie zależne od posiadanej edycji

Materiały:

  • Instrukcje i karty katalogowe producentów sterowników PLC (sekcje: dane techniczne wyjść, obciążalność)
  • Podstawy elektrotechniki dla mechatroników (prąd, napięcie, moc, obciążenie)
  • Materiały dydaktyczne z uruchamiania i diagnostyki układów sterowania (PLC + elementy wykonawcze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego