KWALIFIKACJA TWO1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 17.
W tabeli przedstawiono dopuszczalne odchyłki wymiarowe dla narzutu kamiennego układanego warstwą o grubości 30 cm na skarpach rzeki. Po zakończeniu robót dokonano pomiarów grubości i nierówności w czterech przekrojach wykonanego narzutu. W którym przekroju należy dokonać poprawek?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi dopuszczalnych odchyłek wymiarowych dla narzutu kamiennego oraz parametry
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawki wykonuje się w tym przekroju, w którym wyniki pomiarów grubości warstwy narzutu lub nierówności przekraczają dopuszczalne odchyłki podane w tabeli.
Po porównaniu danych z czterech przekrojów z wartościami granicznymi, przekroczenie występuje w przekroju IV, dlatego wymaga on korekty.

Pełne wyjaśnienie:

W robotach hydrotechnicznych narzut kamienny układany na skarpach rzek podlega kontroli wykonania, ponieważ od jego geometrii zależy trwałość umocnienia i odporność na działanie wody. W zadaniu punktem odniesienia jest tabela dopuszczalnych odchyłek dla narzutu o grubości nominalnej 30 cm, a więc sprawdza się, czy wykonane wartości mieszczą się w granicach tolerancji.

Aby wskazać przekrój wymagający poprawek, należy:

  • odczytać z tabeli dopuszczalne odchyłki (oddzielnie dla grubości i dla nierówności),
  • dla każdego z czterech przekrojów porównać wyniki pomiarów z wartościami granicznymi,
  • uznać przekrój za wymagający poprawek, jeśli choć jeden z parametrów (grubość lub nierówności) wykracza poza dopuszczalne odchyłki.

Odpowiedź "W przekroju IV" jest poprawna, ponieważ to właśnie w tym przekroju stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych odchyłek względem tabeli (w zakresie grubości i/lub nierówności). W praktyce oznacza to konieczność wykonania robót korygujących, np. uzupełnienia lub przełożenia kamienia, tak aby geometria warstwy odpowiadała wymaganiom.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo w przekrojach I–III wyniki pomiarów mieszczą się w tolerancjach określonych w tabeli. Typową pułapką jest sprawdzenie tylko jednego parametru (np. samej grubości) i pominięcie nierówności albo odwrotnie. Równie częsty błąd to niewłaściwa interpretacja granicy tolerancji: wartość równa dopuszczalnej granicy zwykle nadal spełnia wymaganie, dopiero jej przekroczenie wymaga poprawek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To graniczne różnice między wykonaniem a wymaganiem (np. grubością 30 cm), które są jeszcze akceptowane przy odbiorze robót. Jeżeli pomiar grubości lub nierówności przekroczy wartości z tabeli tolerancji, odcinek uznaje się za niezgodny i wymaga poprawek.
Należy porównać wyniki pomiarów w danym przekroju z dopuszczalnymi wartościami z tabeli. Jeśli choć jeden parametr (grubość warstwy albo nierówności) jest poza dopuszczalnym zakresem, przekrój kwalifikuje się do poprawek przed odbiorem.
Bo te parametry wpływają na pracę umocnienia: zbyt mała grubość może obniżyć odporność na rozmywanie, a zbyt duże nierówności mogą świadczyć o nieprawidłowym ułożeniu kamienia i lokalnych osłabieniach. Odbiór wymaga zgodności z oboma kryteriami.
Najczęściej myli się kolumny dotyczące różnych grubości warstw, miesza tolerancje dla grubości z tolerancjami dla nierówności albo błędnie interpretuje granicę (np. uznaje wartość graniczną za przekroczenie). Pomaga odhaczanie kryteriów po kolei.
Zwykle tak: jeżeli tabela określa dopuszczalne odchyłki, to przekroczenie w którymkolwiek kontrolowanym parametrze oznacza niespełnienie wymagań jakościowych. W praktyce decyzja zależy od zasad odbioru, ale na egzaminie przyjmuje się porównanie z granicą tolerancji.
To grubość projektowa/nominalna, jaką warstwa kamienia powinna mieć po ułożeniu i zagęszczeniu/ustabilizowaniu. Podczas kontroli dopuszcza się pewne odchylenia zgodnie z tabelą, ale nie można zejść poniżej wymagań w sposób zagrażający trwałości umocnienia.
W praktyce wykorzystuje się m.in. łaty, taśmy pomiarowe, niwelator/laser do kontroli rzędnych oraz pomiary punktowe w przekrojach. Dobór metody zależy od specyfikacji robót i wymaganej dokładności, ale istotą jest porównanie z tolerancją.
Najczęściej po zakończeniu ułożenia warstwy na danym odcinku, przed odbiorem robót (częściowym lub końcowym). Pomiary w przekrojach pozwalają wykryć miejsca, gdzie trzeba uzupełnić kamień lub wyrównać powierzchnię, zanim nastąpi formalna akceptacja.
Przekroje to typowy sposób prezentacji wyników kontroli na kilku punktach/odcinkach robót. Uczeń ma wykazać umiejętność odczytu danych, porównania z wymaganiami i podjęcia decyzji o poprawkach. To odzwierciedla realny proces kontroli jakości.
Ćwicz pracę z tabelami: najpierw ustal kryteria (grubość, nierówności), potem sprawdzaj każdy przekrój według tej samej kolejności. Trenuj uważne porównywanie z granicą tolerancji i notowanie, gdzie występuje przekroczenie. Unikaj sprawdzania "na oko".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 25% zdających egzamin. bardzo trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu robót regulacyjnych i umocnień brzegów (narzuty, opaski, kosze siatkowo-kamienne)
  • Przykładowe arkusze odbiorowe i karty kontroli jakości dla robót hydrotechnicznych
  • Podręczniki/opracowania dotyczące pomiarów i tolerancji w robotach ziemnych i umocnieniowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego