KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 36.
W tabeli przedstawiono wykaz towarów, które chce kupić klient. Jaką kwotę reszty powinien otrzymać jeśli zapłaci banknotem o wartości 50 zł?
Ilustracja przedstawia tabelę z wykazem towarów, które klient chce kupić.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Resztę oblicza się jako różnicę między kwotą zapłaty a łączną wartością zakupów: reszta = 50,00 zł − suma z tabeli.
Jeśli poprawna reszta to 13,40 zł, to oznacza, że suma towarów wynosi 36,60 zł. Pozostałe odpowiedzi wynikają z błędnego sumowania lub odejmowania.

Pełne wyjaśnienie:

W rozliczeniu gotówkowym klient płaci określonym banknotem, a sprzedawca wydaje resztę, czyli kwotę do zwrotu. Zasada jest zawsze taka sama:

reszta = kwota otrzymana − wartość zakupów.

W tym zadaniu kwotą otrzymaną jest 50,00 zł, a wartość zakupów należy odczytać z tabeli i zsumować (uwzględniając ilości sztuk, jeśli tabela je podaje). Następnie wykonuje się odejmowanie w zapisie pieniężnym (zł i gr), pilnując miejsca przecinka.

Odpowiedź "13,40 zł" jest spójna z poprawnym rachunkiem, bo gdy sprzedawca odda 13,40 zł z 50,00 zł, to znaczy, że zakupy kosztowały 36,60 zł (50,00 − 13,40 = 36,60). To jest typowy sposób kontroli wyniku: po obliczeniu reszty warto sprawdzić, czy reszta + suma zakupów daje dokładnie wpłaconą kwotę.

Odpowiedzi błędne zwykle biorą się z jednego z poniższych problemów:

  • "35,40 zł" lub "36,60 zł" może wynikać z pomylenia, co jest resztą, a co jest sumą zakupów (student podaje wartość zakupów zamiast kwoty do zwrotu albo odwrotnie).
  • "14,60 zł" wskazuje na drobny błąd rachunkowy: nieuwagę przy odejmowaniu groszy, pominięcie jednej pozycji z tabeli lub błędne uwzględnienie liczby sztuk.

Wskazówka egzaminacyjna: pracując na tabeli, najpierw policz łączny koszt zakupów w jednej kolumnie, a dopiero potem wykonaj jedno odejmowanie od 50,00 zł. Na końcu zrób szybki test: suma zakupów + reszta = 50,00 zł.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Resztę liczysz ze wzoru: reszta = 50,00 zł − suma zakupów. Najpierw zsumuj wartości wszystkich towarów z tabeli (z uwzględnieniem ilości), a dopiero potem odejmij wynik od 50,00 zł. Na koniec sprawdź: suma + reszta = 50,00 zł.
Reszta to kwota, którą sprzedawca musi oddać klientowi, gdy klient zapłaci więcej niż wynosi wartość zakupów. Jest to różnica między kwotą otrzymaną a należnością. W praktyce chroni to przed błędami rozliczeń i reklamacjami.
Najczęstsze pomyłki dotyczą części dziesiętnej (groszy): błędne "pożyczenie" 1 zł = 100 gr albo przesunięcie przecinka. Warto zapisywać kwoty zawsze w formacie zł,gr (np. 50,00) i wykonywać odejmowanie kolumnami, by nie zgubić groszy.
Zastosuj kontrolę: reszta + suma zakupów = kwota wpłaty. Jeśli klient płaci 50,00 zł, to po obliczeniu reszty dodaj ją do sumy z tabeli. Jeżeli nie wyjdzie dokładnie 50,00 zł, to gdzieś jest błąd w sumowaniu lub odejmowaniu.
Typowe błędy to: pominięcie jednej pozycji z tabeli, nieuwzględnienie ilości sztuk, zsumowanie cen jednostkowych zamiast wartości pozycji, oraz odjęcie w złą stronę (np. suma − 50). Pomaga wypisanie pośredniego wyniku: suma zakupów.
Nie, jeśli klient płaci jednym banknotem 50 zł i zakupy mają dodatnią wartość, reszta musi być mniejsza niż 50 zł. Gdy wychodzi większa, oznacza to błąd rachunkowy (np. pomylenie reszty z sumą zakupów albo źle postawiony przecinek).
Gdy tabela ma ilości, liczysz wartość każdej pozycji: cena × ilość, a potem dodajesz wszystkie wartości pozycji do siebie. Dopiero tę łączną sumę odejmujesz od 50,00 zł. To podejście minimalizuje ryzyko pominięcia sztuk.
Pomyłki pojawiają się przy pośpiechu (kolejka), rozpraszaniu uwagi, pracy na kilku kwotach naraz (rozmowa, zwroty), oraz gdy kwoty mają podobne końcówki groszowe. Dobrym nawykiem jest głośne potwierdzenie: "z 50 zł reszty 13,40 zł".
Podawaj kwotę w poprawnym zapisie: zł i gr, np. "13,40 zł". Unikaj zapisu bez groszy, jeśli wynik je zawiera, oraz pilnuj przecinka. Jeśli arkusz wymaga jednostki, dopisz "zł", a nie samą liczbę.
To celowe: podobne kwoty sprawdzają, czy uczeń rzeczywiście policzył sumę i odejmowanie, a nie zgaduje. Różnice często odpowiadają typowym błędom (np. pominięcie pozycji, zła liczba sztuk, błąd w groszach). Dlatego zawsze licz etapami i rób kontrolę dodawaniem.
info

Około 81% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Odejmowanie – https://pl.wikipedia.org/wiki/Odejmowanie (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): Liczby dziesiętne – https://pl.wikipedia.org/wiki/Liczba_dziesi%C4%99tna (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL): Liczby dziesiętne i działania – https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-decimals (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Ćwiczenia z dodawania i odejmowania kwot pieniężnych (zapis dziesiętny)
  • Zadania praktyczne z obsługi sprzedaży: rozliczenia gotówkowe i paragon
  • Materiały szkolne z matematyki: działania na liczbach dziesiętnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego