KWALIFIKACJA SPL5 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 30.
W tabeli zestawiono koszty związane z transportem własnym oraz z zakupem usług zewnętrznych. Miesięczna długość trasy transportowej wynosi 10 000 km. Analizując koszty ponoszone w skali roku, korzystanie z transportu własnego w stosunku do zakupu transportu obcego będzie
Ilustracja przedstawia tabelę porównującą koszty związane z transportem własnym oraz z zakupem usług transportu obcego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Roczny przebieg to 10 000 km × 12 = 120 000 km.
Transport własny: (20 + 15) zł/km = 35 zł/km, więc 35 × 120 000 = 4 200 000 zł oraz koszty stałe 200 000 + 10 000 + 10 000 = 220 000 zł, razem 4 420 000 zł.
Transport obcy: 100 × 120 000 = 12 000 000 zł + 30 000 zł = 12 030 000 zł. Różnica to 7 610 000 zł na korzyść własnego.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie porównuje dwa warianty realizacji przewozów: transport własny (firma wykonuje przewozy własnym środkiem transportu) oraz transport obcy (firma kupuje usługę przewozu na zewnątrz). Aby porównać opłacalność, trzeba policzyć całkowite koszty roczne obu wariantów.

1) Ustalenie rocznego przebiegu
Skoro miesięczna długość trasy wynosi 10 000 km, to rocznie: 10 000 km × 12 = 120 000 km.

2) Transport własny – koszty zmienne i stałe

  • Koszty zmienne (zależne od km): materiały 20 zł/km oraz płace 15 zł/km, razem 35 zł/km. Rocznie: 35 × 120 000 = 4 200 000 zł.
  • Koszty stałe (podane jako roczne): płace personelu obsługowego 200 000 zł/rok, naprawy 10 000 zł/rok, zakup usług zewnętrznych 10 000 zł/rok. Suma stałych: 220 000 zł.

Łącznie transport własny: 4 200 000 + 220 000 = 4 420 000 zł.

3) Transport obcy – koszty zmienne i stałe

  • Koszt zmienny to zakup usług 100 zł/km. Rocznie: 100 × 120 000 = 12 000 000 zł.
  • Dodatkowo koszt stały: płace personelu obsługowego 30 000 zł/rok.

Łącznie transport obcy: 12 000 000 + 30 000 = 12 030 000 zł.

4) Wniosek i interpretacja różnicy
Różnica kosztów rocznych wynosi 12 030 000 − 4 420 000 = 7 610 000 zł. Ponieważ transport własny jest tańszy, jest korzystniejszy o 7 610 000 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Warianty z kwotą 189 935 zł wynikają typowo z pomylenia skali (miesiąc vs rok) albo nieuwzględnienia części pozycji z tabeli. Odpowiedzi z określeniem "niekorzystne" odwracają interpretację znaku różnicy: skoro koszty własne są niższe, nie można mówić o niekorzystności transportu własnego względem obcego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszty zmienne rosną wraz z przebiegiem (np. stawka zł/km: paliwo, eksploatacja, część płac). Koszty stałe są w przybliżeniu niezależne od kilometrów w danym okresie (np. personel, administracja, naprawy rozliczane ryczałtem rocznym). W zadaniach kluczowe są jednostki: "/km" vs "/rok".
W tabeli część pozycji jest podana jako koszty roczne (np. "… zł/rok"). Żeby porównać warianty rzetelnie, wszystkie składniki muszą mieć tę samą skalę czasu. Dlatego przebieg miesięczny trzeba przeliczyć na roczny, a dopiero potem dodać koszty stałe roczne.
Najprościej pomnożyć przez 12: przebieg roczny = przebieg miesięczny × 12. W tym typie zadań to pierwszy krok, bo koszty "zł/km" trzeba przemnożyć przez liczbę kilometrów w tym samym okresie, w którym porównujesz koszty stałe (zwykle rok).
To porównanie, czy lepiej wykonać usługę samodzielnie (np. transport własny) czy kupić ją na zewnątrz (transport obcy). W praktyce zestawia się pełny koszt obu opcji (zmienne + stałe) oraz bierze pod uwagę czynniki jakościowe, np. dostępność taboru, ryzyko i elastyczność.
Najczęstsze są: (1) pomylenie miesięcy z rokiem (brak mnożenia ×12), (2) nieuwzględnienie jednej pozycji kosztowej z tabeli, (3) dodanie kosztów stałych do stawki zł/km zamiast do wyniku rocznego, (4) odwrócenie wniosku "korzystniejsze/niekorzystne" mimo poprawnej różnicy liczbowej.
W zadaniach egzaminacyjnych, gdy podano je jako "… zł/rok", traktuje się je jako koszt stały w analizowanym okresie. W praktyce mogą się zmieniać (nadgodziny, premie, zmiana liczby etatów), ale do kalkulacji porównawczej przyjmuje się je zgodnie z danymi z tabeli i w tej samej skali czasu.
Wykonaj szybki test: porównaj stawki zł/km. Jeśli transport obcy ma wyraźnie wyższą stawkę (np. 100 zł/km) niż suma zmiennych własnego (np. 35 zł/km), to przy dużym przebiegu różnica roczna powinna być bardzo duża. Jeśli wychodzi mała kwota, to zwykle oznacza błąd skali lub pominięcie kosztów.
Zwykle wtedy, gdy firma ma niższe koszty zmienne na km niż stawka rynkowa przewoźnika i realizuje duży przebieg, który "rozsmarowuje" koszty stałe. Jeśli przebieg jest mały, koszty stałe floty własnej mogą przeważyć i outsourcing bywa tańszy.
Ustal równanie kosztów: K_własny = (koszt zmienny własny × km) + koszty stałe własne, a K_obcy = (stawka obca × km) + koszty stałe obce. Następnie przyrównaj je i rozwiąż względem km. Otrzymasz przebieg, od którego jedna opcja staje się tańsza.
Podziel dane na dwie grupy: wartości "zł/km" i "zł/rok". Następnie policz roczny przebieg, przemnoż "zł/km" przez km roczne, dodaj "zł/rok" i dopiero porównaj sumy. Na końcu zapisz różnicę i koniecznie dopisz słownie, czy jest to "korzystniejsze" czy "niekorzystne".
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Koszty stałe i koszty zmienne" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszty_sta%C5%82e_i_zmienne (dostęp: 02.03.2026)
  • Wikipedia (PL): "Outsourcing" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Outsourcing (dostęp: 02.03.2026)
  • Wikipedia (PL): "Koszt całkowity" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_ca%C5%82kowity (dostęp: 02.03.2026)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rachunku kosztów w logistyce/ transporcie (koszty stałe i zmienne)
  • Zadania ćwiczeniowe typu make-or-buy dla transportu (wariant własny vs obcy)
  • Materiały szkolne dla kwalifikacji SPL.5 dotyczące kalkulacji kosztów i analizy opłacalności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego