KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 33.
W tabeli zostały przedstawione wyniki inwentaryzacji przeprowadzonej w sklepie Bombonierka. Jaka jest wartość różnic inwentaryzacyjnych?
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami inwentaryzacji przeprowadzonej w sklepie Bombonierka, dotyczącą dwóch rodzajów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różnice inwentaryzacyjne ustala się przez porównanie stanu rzeczywistego ze stanem ewidencyjnym dla każdej pozycji i wycenia według danych z tabeli (zwykle ilość × cena).
Jeśli stan rzeczywisty jest mniejszy od ewidencyjnego powstaje niedobór, a gdy jest większy – nadwyżka. Z przedstawionych danych wynika niedobór dla "Irys" i nadwyżka dla "Maczek" w podanych kwotach.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z inwentaryzacji kluczowe są dwa kroki: ustalenie rodzaju różnicy oraz ustalenie jej wartości.

1) Rodzaj różnicy (niedobór czy nadwyżka)
Porównuje się stan z natury (rzeczywisty) ze stanem wynikającym z ewidencji. Gdy stan rzeczywisty jest niższy od ewidencyjnego, w praktyce oznacza to brak towaru względem zapisów, czyli niedobór. Gdy stan rzeczywisty jest wyższy od ewidencyjnego, mamy więcej towaru niż wynika z zapisów, czyli nadwyżkę.

2) Wartość różnicy
Wartość różnicy oblicza się na podstawie danych z tabeli, najczęściej jako: różnica ilościowa × cena jednostkowa (taka logika stoi za odpowiedziami liczbowymi w wariantach). Po wykonaniu obliczeń dla każdej z dwóch pozycji asortymentowych otrzymuje się jedną różnicę będącą niedoborem oraz drugą będącą nadwyżką.

Poprawna jest odpowiedź: "Niedobór cukierków Irys 44 zł i nadwyżka cukierków Maczek 60 zł", ponieważ odpowiada właściwemu rozpoznaniu kierunku różnicy (mniej niż w ewidencji = niedobór, więcej niż w ewidencji = nadwyżka) oraz właściwej wycenie różnic na kwoty wskazane przez dane w tabeli.

Pozostałe propozycje są błędne typowo na dwa sposoby:

  • Warianty z zamienionym niedoborem i nadwyżką wynikają z odwrócenia porównania stanów (np. odjęcia w złej kolejności lub błędnej interpretacji znaku).
  • Warianty z innymi kwotami (40/66 zamiast 44/60) wskazują na pomyłkę w wycenie: przepisanie wartości z innej kolumny, użycie niewłaściwej ceny jednostkowej albo błąd rachunkowy przy mnożeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw oznacz przy każdej pozycji, czy stan rzeczywisty jest większy czy mniejszy od ewidencyjnego, a dopiero potem licz kwotę. To minimalizuje ryzyko zamiany niedoboru z nadwyżką.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnice inwentaryzacyjne to rozbieżności między stanem zapasów ustalonym w czasie spisu z natury a stanem wynikającym z ewidencji. Mogą mieć formę niedoboru (braku towaru) albo nadwyżki (towaru więcej niż w zapisach). Ich wartość ustala się na podstawie danych o ilości i cenie.
Najpierw porównaj stan rzeczywisty ze stanem ewidencyjnym. Jeśli w magazynie/sklepie jest mniej towaru niż wynika z ewidencji, to jest niedobór. Jeśli jest więcej niż w ewidencji, to jest nadwyżka. Ten krok zrób przed liczeniem wartości, by nie pomylić znaku.
W typowym zadaniu robisz dwa działania: (1) liczysz różnicę ilościową między stanem rzeczywistym a ewidencyjnym, (2) przeliczasz ją na pieniądze, zwykle jako ilość × cena jednostkowa podana w tabeli. Wynik zapisujesz jako niedobór albo nadwyżkę, zależnie od kierunku różnicy.
Najczęstszy powód to automatyczne odejmowanie liczb bez sprawdzenia, co oznaczają kolumny (stan ewidencyjny vs rzeczywisty) i jaki jest kierunek porównania. Drugi błąd to nieuwzględnienie znaku różnicy: ta sama liczba może oznaczać niedobór albo nadwyżkę, zależnie od tego, co jest "większe".
W praktyce sporządza się m.in. arkusze spisu z natury, zestawienie różnic inwentaryzacyjnych oraz protokół weryfikacji i rozliczenia różnic. Dokumenty te są podstawą do aktualizacji stanów w ewidencji i do dalszych działań (np. wyjaśnień przyczyn, decyzji o rozliczeniu niedoborów).
Tak, bo w zadaniach egzaminacyjnych często nie wystarczy wskazać, że jest niedobór lub nadwyżka. Trzeba jeszcze podać wartość różnicy, czyli przeliczyć ilość na pieniądze według danych z tabeli (np. cena ewidencyjna/jednostkowa). Najlepiej ćwiczyć na przykładach z arkuszy z lat ubiegłych.
Oznacza to, że wszystkie potrzebne dane (stany, ceny, ewentualnie wartości) znajdują się w zestawieniu. Twoim zadaniem jest poprawnie zidentyfikować kolumny i wiersze, nie pomylić asortymentu oraz wykonać obliczenia. Warto zaznaczać długopisem: gdzie jest "ewidencja", a gdzie "spis z natury".
W praktyce niedobory mogą wynikać m.in. z pomyłek przy przyjęciu lub wydaniu towaru, błędów w ewidencji, uszkodzeń i ubytków naturalnych, a także z kradzieży. Na egzaminie nie zawsze trzeba podawać przyczynę, ale zrozumienie mechanizmu pomaga poprawnie interpretować, co oznacza niedobór w rozliczeniu.
Nadwyżka oznacza, że fizycznie jest więcej towaru niż wynika z zapisów, ale nie zawsze jest "korzystna" w sensie organizacyjnym. Może wskazywać na błędy ewidencji, nieujęte przyjęcia lub pomyłki w dokumentach. W rachunkowości ważne jest przede wszystkim prawidłowe wyjaśnienie i ujęcie różnicy oraz korekta stanów.
Po obliczeniu zrób kontrolę logiczną: jeśli spis z natury pokazuje mniej sztuk niż ewidencja, nie możesz mieć nadwyżki. Dodatkowo sprawdź, czy kwota jest proporcjonalna do różnicy ilości (np. 2 sztuki przy cenie 22 zł daje 44 zł). Taka kontrola redukuje błędy rachunkowe i "zamiany" odpowiedzi.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Z przedstawionych danych wynika niedobór dla "Irys" i nadwyżka dla "Maczek" w podanych kwotach."

Materiały:

  • Podręcznik do rachunkowości finansowej (dział: zapasy i inwentaryzacja)
  • Zadania egzaminacyjne EKA.7 z obszaru inwentaryzacji i rozliczania różnic
  • Materiały szkolne z ewidencji magazynowej i wyceny zapasów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego