Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2024



PYTANIE NR 30.
W terapii zajęciowej planowanej dla uczestnika z chorobą afektywną dwubiegunową, dobór zajęć jest uzależniony przede wszystkim od
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór zajęć w terapii zajęciowej w ChAD powinien przede wszystkim odpowiadać aktualnej fazie/epizodowi (np. depresyjnemu lub maniakalnemu) oraz temu, co realnie interesuje i motywuje uczestnika.
Te dwa czynniki warunkują cel, poziom pobudzenia i bezpieczeństwo pracy oraz współpracę w terapii.

Pełne wyjaśnienie:

W terapii zajęciowej plan nie jest "uniwersalny" dla rozpoznania, tylko musi być dopasowany do aktualnego stanu psychicznego oraz do znaczenia aktywności dla uczestnika. W chorobie afektywnej dwubiegunowej kluczowa jest zmienność objawów: inne potrzeby, możliwości i ryzyka pojawiają się w epizodzie depresyjnym, a inne w manii/hipomanii.

Odpowiedź "fazy choroby i zainteresowań uczestnika" jest właściwa, bo:

  • Faza choroby determinuje poziom energii, napędu, koncentracji, pobudzenia, a więc także to, czy lepsze będą aktywności uspokajające i strukturyzujące, czy raczej stopniowo aktywizujące i wspierające sprawstwo.
  • Zainteresowania zwiększają motywację, współpracę i sensowność zajęć. Aktywność dopasowana do preferencji zwykle lepiej wspiera podtrzymanie rutyny, samoocenę i cele funkcjonalne.

Dlaczego pozostałe propozycje nie są "przede wszystkim":

  • "Sieć wsparcia społecznego uczestnika" ma znaczenie dla funkcjonowania i planu środowiskowego, ale nie zastępuje dopasowania aktywności do stanu klinicznego; przy nieadekwatnym doborze zajęć wsparcie nie zniweluje ryzyka przeciążenia lub braku możliwości wykonania zadania.
  • "Poziom sprawności fizycznej uczestnika" bywa ważny przy doborze obciążenia czy ergonomii, jednak w ChAD czynnikiem pierwszoplanowym jest nastrój, napęd i pobudzenie; aktywność można modyfikować fizycznie, ale nie wolno ignorować fazy choroby.
  • "Poziom sprawności intelektualnej uczestnika" wpływa na złożoność instrukcji i stopień trudności, ale samo rozpoznanie ChAD nie oznacza automatycznie obniżenia intelektualnego; kluczowe jest to, co dzieje się w danym epizodzie oraz co uczestnika angażuje.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "przede wszystkim", wybieraj czynnik najbardziej podstawowy dla bezpieczeństwa i adekwatności interwencji. W zaburzeniach nastroju jest to zwykle bieżący stan (faza) oraz motywacja/znaczenie aktywności dla osoby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza "faza choroby" w chorobie afektywnej dwubiegunowej?
"Faza" odnosi się do aktualnego epizodu, np. depresyjnego albo maniakalnego/hipomaniakalnego. To, w jakim epizodzie jest osoba, wpływa na energię, tempo działania, koncentrację i ryzyko przeciążenia, więc bezpośrednio decyduje o tym, jakie aktywności są bezpieczne i możliwe.
Dlaczego w terapii zajęciowej liczą się zainteresowania uczestnika?
Zainteresowania zwiększają motywację i współpracę, a także nadają zajęciom sens. Aktywność, którą osoba lubi lub uznaje za ważną, łatwiej podtrzymuje rutynę dnia, poprawia poczucie sprawstwa i sprzyja realizacji celów funkcjonalnych (domowych, społecznych, zawodowych).
Jak dobrać zajęcia w epizodzie depresyjnym w ChAD?
Zwykle wybiera się aktywności proste, krótkie i osiągalne, z jasną strukturą oraz szybkim, pozytywnym efektem. Ważne jest stopniowanie trudności, unikanie zbyt dużego wysiłku na start i wzmacnianie małych sukcesów, aby nie pogłębiać zniechęcenia i poczucia porażki.
Jak dobrać zajęcia w manii lub hipomanii w ChAD?
Priorytetem jest bezpieczeństwo i obniżenie ryzyka impulsywności. Często dobiera się zajęcia bardziej spokojne, przewidywalne, z wyraźnymi zasadami i ograniczeniem bodźców. Pomaga strukturyzacja czasu, przerwy, kontrola tempa pracy oraz dobór aktywności, które nie nakręcają pobudzenia.
Czy sieć wsparcia społecznego wpływa na plan terapii zajęciowej?
Tak, ale zwykle jako czynnik dodatkowy: może ułatwiać realizację zadań w domu, utrzymanie rutyny i trening umiejętności społecznych. Nie zastępuje jednak dopasowania zajęć do aktualnej fazy choroby, bo to stan psychiczny najsilniej warunkuje możliwości, cele i bezpieczeństwo aktywności.
Czy sprawność fizyczna jest kluczowa przy doborze zajęć w ChAD?
Sprawność fizyczna bywa istotna (np. przy ergonomii, chorobach współistniejących), ale w ChAD "pierwszym filtrem" jest zwykle aktualny stan psychiczny oraz to, co motywuje osobę. Aktywność można zmodyfikować fizycznie, natomiast niedopasowanie do fazy (np. zbyt pobudzające zadania) może zaszkodzić.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy doborze zajęć w ChAD?
Typowe błędy to: ignorowanie zmienności faz (ten sam plan "na stałe"), dobór zadań zbyt trudnych w depresji lub zbyt stymulujących w manii, pomijanie preferencji uczestnika oraz brak struktury (cele, czas, zasady). Częstym problemem jest też przecenianie jednego czynnika, np. sprawności fizycznej.
Jak odróżnić czynnik "przede wszystkim" od czynników pobocznych w pytaniu testowym?
Szukaj czynnika, który najbardziej warunkuje bezpieczeństwo i możliwość wykonania zadania tu i teraz. W zaburzeniach nastroju jest to zwykle bieżący epizod (depresja vs mania/hipomania) oraz motywacja wynikająca z zainteresowań. Czynniki środowiskowe i sprawnościowe są ważne, ale zwykle drugoplanowe.
Jakie cele terapii zajęciowej są typowe w zaburzeniach nastroju?
Cele często obejmują: budowanie i utrzymanie rutyny dnia, trening samoobsługi i aktywności domowych, planowanie zadań, regulację aktywności (balans wysiłku i odpoczynku), rozwijanie strategii radzenia sobie oraz wzmacnianie udziału w rolach społecznych. Dobór celów zależy od fazy choroby.
Kiedy trzeba zmodyfikować plan terapii zajęciowej u osoby z ChAD?
Gdy zmienia się faza/epizod (nasilenie depresji, pojawienie się hipomanii/ manii), gdy występują objawy utrudniające koncentrację lub bezpieczeństwo, albo gdy aktywności przestają być angażujące. Modyfikacja powinna dotyczyć intensywności, struktury, rodzaju bodźców i poziomu samodzielności w zadaniach.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) ICD-11 Browser – wpis dotyczący zaburzeń afektywnych dwubiegunowych (Bipolar type disorders), https://icd.who.int/browse/2024-01/mms/en (dostęp: 2026-03-01)
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine) – Bipolar disorder (overview, symptoms, treatment concepts), https://medlineplus.gov/bipolardisorder.html (dostęp: 2026-03-01)
  • NHS (UK) – Bipolar disorder (symptoms incl. mania and depression; general management principles), https://www.nhs.uk/mental-health/conditions/bipolar-disorder/ (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z modułów terapii zajęciowej w psychiatrii (program kształcenia MED.13)
  • Podstawowe opracowania kliniczne o chorobie afektywnej dwubiegunowej (objawy, fazy, przebieg)
  • Wytyczne i standardy postępowania psychoedukacyjnego w ChAD (źródła instytucjonalne)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego