KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 10.
W trakcie prac warsztatowych mechanik wykonał pomiar grubości ścianki rury przy użyciu mikrometru.
Wskazanie śruby mikrometrycznej przedstawiono na zdjęciu. Ile wynosi zmierzona grubość ścianki rury?
Ilustracja przedstawia mikrometr, narzędzie pomiarowe używane do dokładnego mierzenia małych odległości, w tym przypadku
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynik 15,60 mm odpowiada prawidłowemu odczytowi z mikrometru: część milimetrowa jest odczytywana z tulei, a część setnych milimetra z bębna (śruby mikrometrycznej). Odpowiedzi w centymetrach mają błędną jednostkę, a 15,50 mm wynika z pominięcia dodatkowych 0,10 mm z podziałki bębna.

Pełne wyjaśnienie:

Odczyt z mikrometru polega na zsumowaniu wskazań z dwóch skal: skali na tulei (pokazuje pełne milimetry i zwykle także połówki milimetra) oraz skali na bębnie (pokazuje część ułamkową, najczęściej setne milimetra).

Wartość 15,60 mm oznacza, że z tulei wynika część całkowita pomiaru (15 mm oraz ewentualnie informacja o przekroczeniu 0,5 mm), a z bębna należy dopasować kreskę pokrywającą się z linią odniesienia na tulei. Jeżeli ta kreska odpowiada 0,60 mm, to po dodaniu otrzymujemy 15,60 mm.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • 15,50 cm i 15,60 cm: to błąd jednostki. Mikrometr w warsztacie standardowo podaje wynik w milimetrach, a centymetry dałyby wynik dziesięciokrotnie większy (np. 15,60 cm = 156,0 mm), co nie odpowiada typowym zakresom takich pomiarów.
  • 15,50 mm: to częsty błąd odczytu polegający na zatrzymaniu się na wartości z tulei (lub na błędnym dobraniu kreski na bębnie) i pominięciu dodatkowych 0,10 mm. W praktyce wystarczy jedna "działka" różnicy na bębnie, aby wynik przesunął się o 0,01 mm (lub odpowiednio o 0,10 mm, jeśli pomylono dziesiątki działek).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj (1) jednostkę, (2) czy na tulei widać połówkę milimetra, (3) która kreska bębna dokładnie pokrywa się z linią odniesienia. Dopiero suma tych odczytów daje wynik końcowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj pełne milimetry (i ewentualnie 0,5 mm) ze skali na tulei, a potem dopasuj kreskę na bębnie, która pokrywa się z linią odniesienia. Wartość z bębna (część ułamkowa) dodaj do wskazania z tulei. Na końcu zapisz wynik w mm.
Mikrometr wykorzystuje śrubę o znanym skoku, dlatego obrót bębna zamienia się na bardzo mały przesuw szczęk. Dzięki temu można odczytać ułamki milimetra (typowo 0,01 mm). To pozwala kontrolować grubości i średnice dokładniej niż przy prostych liniałach.
To pomyłka rzędu dziesięciu razy: 1 cm = 10 mm. Jeśli narzędzie pokazuje 15,60 mm, zapis 15,60 cm dawałby 156 mm, czyli zupełnie inny rozmiar. Na egzaminie zawsze sprawdź, jaką jednostką posługują się odpowiedzi i czy ma sens w kontekście pomiaru.
W praktyce spotyka się mikrometry o ograniczonych zakresach, np. do pomiarów w pewnym przedziale (często po kilkadziesiąt mm). Dobiera się je tak, aby zachować dokładność i sztywność pomiaru. Na egzaminie ważniejsze jest, by rozumieć zasadę odczytu niż pamiętać konkretne zakresy.
Najczęstsze błędy to: pominięcie części z bębna, nieuwzględnienie połówki milimetra na tulei, odczyt z niewłaściwej kreski oraz zapis w złej jednostce. Zdarza się też zbyt mocne dokręcenie, które "dociąga" wynik. Pomaga spokojne sprawdzenie odczytu krok po kroku.
Tak, o ile geometria pozwala oprzeć powierzchnie pomiarowe w stabilny sposób i zmierzysz właściwe miejsce. Dla rur ważne jest, aby mierzyć ściankę, a nie średnicę zewnętrzną. Czasem wygodniejsze są specjalne końcówki lub inne przyrządy, ale zasada interpretacji wyniku pozostaje taka sama.
Mikrometr wybiera się wtedy, gdy potrzebna jest większa dokładność i powtarzalność pomiaru (np. kontrola grubości, średnic wałków, tulei). Suwmiarka jest bardziej uniwersalna, ale zwykle mniej dokładna. Na egzaminie rozpoznaj przyrząd i odczytaj wynik zgodnie z jego skalą.
Zamknij mikrometr na "zero" (bez przedmiotu) zgodnie z instrukcją i sprawdź, czy linia odniesienia pokrywa się z zerem na bębnie. Jeśli nie, potrzebna jest regulacja lub korekta. Brak zera oznacza błąd systematyczny, który psuje każdy wynik, nawet przy poprawnym odczycie.
Zbyt duża siła może sprężyć element lub sam przyrząd i zaniżyć/zawyżyć wynik. W praktyce używa się mechanizmu zapewniającego powtarzalny docisk (np. grzechotki), aby nie "dokręcać" na siłę. Na egzaminie pamiętaj, że poprawny wynik wymaga także poprawnej techniki pomiaru.
Ćwicz na zdjęciach i realnym przyrządzie: odczytaj tuleję, potem bęben, na końcu dodaj wartości. Ustal, jaka jest działka elementarna (np. 0,01 mm) i zapisuj wynik z właściwym przecinkiem. Warto też trenować rozróżnianie mm i cm, bo to częsta pułapka w odpowiedziach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wynik 15,60 mm odpowiada prawidłowemu odczytowi z mikrometru: część milimetrowa jest odczytywana z tulei, a część setnych milimetra z bębna (śruby mikrometrycznej).

Materiały:

  • Instrukcja obsługi mikrometru (DTR) używanego w pracowni/warsztacie
  • Ćwiczenia z metrologii warsztatowej: odczyt mikrometru i suwmiarki
  • Tablice i karty pracy z przykładami odczytów z podziałek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego